Giám sát để nâng cao chất lượng giáo dục học đường: Bài cuối: Hoàn thiện cơ chế, nâng cao chất lượng quản lý an toàn thực phẩm trường học

Áp lực ngày càng lớn đối với công tác quản lý

Qua giám sát, khảo sát, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố đã chỉ ra những tồn tại, hạn chế. Trong đó, với vấn đề kiểm soát thực phẩm, hầu hết các trường đã ký hợp đồng với các đơn vị đủ điều kiện cung cấp thực phẩm và thực hiện lưu giữ hồ sơ theo quy định. Tuy nhiên, việc kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng từ vùng sản xuất, vận chuyển đến chế biến còn phụ thuộc nhiều vào cam kết của doanh nghiệp.

Qua giám sát và khảo sát thực tế, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố đã chỉ ra những hạn chế, tồn tại cần khắc phục. Ảnh: Thành An

Một trong những vấn đề được nhiều địa phương phản ánh là điều kiện cơ sở vật chất phục vụ bếp ăn bán trú giữa các trường còn có sự chênh lệch. Nhiều trường được đầu tư xây dựng từ nhiều năm trước nên diện tích khu bếp còn hạn chế, khó mở rộng hoặc cải tạo theo yêu cầu mới về quy trình bếp ăn một chiều, bảo quản thực phẩm. Một số thiết bị bảo quản thực phẩm, hệ thống kho lạnh, khu sơ chế, khu chia suất ăn đã xuống cấp và cần được đầu tư thay thế.

Đáng chú ý, công tác quản lý an toàn thực phẩm học đường liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực và nhiều cấp quản lý nhưng cơ chế phối hợp liên ngành ở một số nơi còn chưa thật sự chặt chẽ, đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong công tác kiểm tra, giám sát, hậu kiểm và xử lý vi phạm.

Đoàn giám sát cũng ghi nhận thực tế tại nhiều địa phương, quy mô học sinh ngày càng tăng, trong khi đội ngũ thực hiện công tác quản lý an toàn thực phẩm ở cơ sở còn mỏng.

Bên cạnh đó, giá thực phẩm, chi phí nhân công, chi phí vận hành và các yếu tố đầu vào phục vụ công tác bán trú có xu hướng tăng nhanh trong thời gian qua, trong khi một số mức trần thu hiện hành chưa được điều chỉnh kịp thời. Điều đó đã gây khó khăn cho các cơ sở giáo dục trong việc cân đối nguồn lực để duy trì và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Đối với việc thực hiện các khoản thu, mức thu, cơ chế quản lý thu, chi các dịch vụ hỗ trợ giáo dục, đoàn giám sát chỉ rõ một số tồn tại như: Việc thực hiện nguyên tắc công khai, dân chủ và thỏa thuận với cha mẹ học sinh tại một số cơ sở giáo dục chưa bảo đảm đầy đủ yêu cầu của nghị quyết; một số hoạt động giáo dục bổ trợ và các khoản thu phát sinh chưa bảo đảm tính thống nhất về cơ sở pháp lý.

Để bảo đảm chất lượng suất ăn bán trú, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố kiến nghị cần có cơ chế đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất phục vụ bếp ăn bán trú. Ảnh: Thành An

Mặc dù phần lớn các cơ sở giáo dục thực hiện đúng danh mục quy định, song, vẫn còn một số đơn vị triển khai các dịch vụ như tiếng Anh liên kết, STEM, kỹ năng số, AI, sổ liên lạc điện tử, phần mềm quản lý học sinh... trên cơ sở thỏa thuận với phụ huynh nhưng chưa được quy định cụ thể trong danh mục dịch vụ của nghị quyết hoặc chưa có hướng dẫn thống nhất của cơ quan có thẩm quyền…

Hoàn thiện cơ chế từ thực tiễn giám sát

Từ những kết quả đạt được cũng như những tồn tại được chỉ ra, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố kiến nghị UBND thành phố, các sở, ngành và chính quyền địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan đến quản lý các khoản thu và tổ chức bữa ăn bán trú; tăng cường thanh tra, kiểm tra, hướng dẫn các cơ sở giáo dục thực hiện đúng quy định; đồng thời, nghiên cứu cơ chế đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất phục vụ bếp ăn bán trú.

Đoàn giám sát đề nghị tiếp tục chuẩn hóa quy trình lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm; tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý, truy xuất nguồn gốc. Theo các thành viên đoàn, việc ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc, số hóa hồ sơ và tăng cường kết nối dữ liệu giữa cơ quan quản lý với các đơn vị cung cấp là hướng đi cần thiết để nâng cao hiệu quả kiểm soát.

Theo Ban Văn hóa - Xã hội, thành phố cần tăng cường ứng dụng công nghệ vào truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Ảnh: Thành An

Vì vậy, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo xây dựng và triển khai cơ sở dữ liệu số dùng chung để phục vụ công tác quản lý, công khai các khoản thu, quản lý bữa ăn bán trú, truy xuất nguồn gốc thực phẩm; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục và phụ huynh học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tính minh bạch trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đồng thời, thành phố tiếp tục đẩy mạnh tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm cho đội ngũ cán bộ quản lý, nhân viên chế biến thực phẩm và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu các cơ sở giáo dục trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm; xây dựng, bổ sung kế hoạch tạo nguồn lực phát triển giáo dục với đủ điều kiện nhân lực, cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và chuẩn bị cho việc thực hiện Quyết định số 2371/QĐ-TTG ngày 27-10-2025 của Chính phủ về việc phê duyệt đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045".

UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành và UBND các xã, phường tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra - nhất là kiểm tra đột xuất đối với việc thực hiện các khoản thu, công tác quản lý thu chi và tổ chức bữa ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các vi phạm phát sinh.

Có thể thấy, cuộc giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố không chỉ dừng lại ở việc đánh giá kết quả thực hiện các quy định hiện hành, mà còn hướng đến mục tiêu hoàn thiện cơ chế quản lý từ thực tiễn.

Những kết quả giám sát là cơ sở để Thường trực HĐND thành phố tiến hành tái chất vấn tại kỳ họp thường lệ giữa năm diễn ra ngày 15-7. Dự kiến, tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn của kỳ họp này, HĐND thành phố sẽ chất vấn việc thực hiện các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm gắn với việc triển khai bữa ăn bán trú cho học sinh trên địa bàn thành phố sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.

Thịnh An - Tiến Thành