Giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch trước cú sốc dầu mỏ toàn cầu

Các công ty Hoa Kỳ quan tâm đến đầu tư trong lĩnh vực năng lượng xanh. (Ảnh: Hoài Nam/Vietnam+)

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh do căng thẳng tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz, nhiều chuyên gia nhận định các cú sốc hiện nay đang làm lộ rõ những điểm yếu mang tính cấu trúc, đặc biệt tại châu Âu.

Tại tọa đàm do Le Soir tổ chức ở Brussels, bà Florence Pisani, Giám đốc Nghiên cứu Kinh tế của Candriam, cho biết các giai đoạn khủng hoảng thường thúc đẩy quá trình điều chỉnh của nền kinh tế.

Theo bà, áp lực từ giá năng lượng tăng cao và gián đoạn nguồn cung đang ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng cũng như đời sống người dân, nhưng đồng thời mở ra cơ hội cho những thay đổi dài hạn.

Phân tích dưới góc độ địa chính trị, Giáo sư Adel El Gammal, chuyên gia tại Đại học Tự do Brussels (ULB), chỉ ra châu Âu hiện phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ bên ngoài.

Dầu mỏ và khí đốt vẫn chiếm tỷ trọng cao, trong khi các tuyến vận chuyển chiến lược như eo biển Hormuz tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo ông, chỉ cần một sự gián đoạn nhỏ cũng có thể gây tác động dây chuyền trên diện rộng.

Liên quan đến chính sách ứng phó, ông Bruno Colmant, nhà kinh tế trưởng, đánh giá các gói hỗ trợ hiện nay có ý nghĩa nhất định nhưng chủ yếu mang tính tạm thời.

Ông lưu ý việc triển khai dàn trải không chỉ làm gia tăng áp lực ngân sách mà còn chưa xử lý được nguyên nhân cốt lõi là sự lệ thuộc vào nguồn năng lượng truyền thống.

Ở góc nhìn doanh nghiệp, bà Clarisse Ramakers, Tổng Giám đốc Agoria Wallonie, nhấn mạnh cần ưu tiên các khoản đầu tư dài hạn nhằm nâng cao năng lực tự chủ. Theo bà, việc kéo dài các biện pháp hỗ trợ ngắn hạn có thể làm chậm quá trình chuyển đổi cần thiết của nền kinh tế.

Từ những phân tích trên, các chuyên gia cùng chung nhận định: giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch là hướng đi mang tính nền tảng.

Giáo sư El Gammal cho rằng việc phát triển các nguồn năng lượng thay thế và tăng cường tự chủ sẽ giúp các nền kinh tế nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Một số giải pháp được đề xuất gồm đẩy mạnh năng lượng tái tạo, nâng cấp hệ thống lưới điện và thúc đẩy sử dụng tiết kiệm, hiệu quả. Ông Bruno Colmant cũng khuyến nghị việc giảm tiêu thụ năng lượng ở cấp hộ gia đình và doanh nghiệp như một biện pháp thiết thực trong ngắn hạn.

Tuy vậy, quá trình chuyển đổi vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau. Một số chuyên gia đề cập đến những hạn chế của điện hạt nhân do chi phí lớn và thời gian triển khai kéo dài. Các biện pháp như đánh thuế lợi nhuận thặng dư hay điều chỉnh hành vi tiêu dùng cũng được cho là khó thực hiện đồng bộ.

Bên cạnh đó, các ý kiến cảnh báo nguy cơ các mục tiêu khí hậu bị xem nhẹ trong bối cảnh ưu tiên xử lý khủng hoảng trước mắt. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia lưu ý quá trình chuyển đổi sang mô hình năng lượng bền vững vẫn mang lại lợi ích kinh tế lâu dài, nhờ giúp ổn định chi phí và nguồn cung.

Nhìn chung, giới chuyên gia cho rằng châu Âu cần một chiến lược dài hạn, có sự phối hợp ở cấp khu vực, nhằm từng bước giảm phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu.

Đây được xem là yếu tố then chốt để bảo đảm an ninh năng lượng và tăng khả năng chống chịu trước những biến động toàn cầu./.

(TTXVN/Vietnam+)