Giảm gánh nặng chi phí, mở đường học nghề cho người trẻ vùng khó

Để khó khăn không ngăn bước đến trường

Với học sinh ở vùng sâu, vùng xa, miền núi hay những gia đình chủ yếu sống bằng nông nghiệp, lựa chọn học tiếp sau THCS, THPT đôi khi không chỉ phụ thuộc vào năng lực hay sở thích. Học phí, chỗ ở, sinh hoạt phí và khoảng cách từ nhà đến trường đều có thể trở thành những khoản phải cân nhắc.

Đây cũng là thực tế được Trường Cao đẳng nghề Việt – Xô số 1, phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ ghi nhận trong quá trình tuyển sinh và đào tạo.

Nguồn tuyển sinh của trường không chỉ đến từ khu vực Phúc Yên cũ và các địa bàn lân cận mà còn có học sinh vùng miền núi, vùng xa trung tâm và một số địa phương thuộc tỉnh Tuyên Quang. Một bộ phận trong số này có gia đình sống chủ yếu bằng sản xuất nông nghiệp, lao động phổ thông hoặc công việc có thu nhập chưa ổn định.

Học viên Đằng Thị Mai Thanh là một trong những trường hợp như vậy. Sinh ra tại Sơn Thủy – Tuyên Quang, gia đình Mai Thanh có hoàn cảnh khó khăn và điều kiện kinh tế xã hội nơi em sinh sống cũng nằm trong vùng khó khăn, miền núi. Khi quyết định học nghề, bên cạnh lựa chọn ngành phù hợp, điều khiến Thanh và bố mẹ lo lắng là chi phí học tập, sinh hoạt khi phải xa nhà.

“Gia đình em chủ yếu làm nông nghiệp nên trước khi nhập học, bố mẹ cũng lo các khoản chi phí. Em muốn học được một nghề để sau này sớm đi làm, nhưng nếu tiền học và tiền ở quá lớn thì gia đình sẽ rất vất vả”, Đằng Thị Mai Thanh chia sẻ.

Công ty TNHH Chính xác Việt Nam 1 trao tặng học bổng cho HSSV Trường Cao đẳng nghề Việt – Xô số 1.

Với những trường hợp như học viên Đằng Thị Mai Thanh việc giảm được một khoản chi phí cũng đồng nghĩa là giảm thêm áp lực để duy trì việc học.

Tại Trường Cao đẳng nghề Việt – Xô số 1 cho thấy, nhà trường đang thực hiện nhiều chính sách đối với HSSV, trong đó học sinh tốt nghiệp THCS học tiếp trình độ trung cấp được miễn 100% học phí; người học một số nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được giảm 70% học phí. HSSV là người dân tộc thiểu số thuộc vùng đặc biệt khó khăn được hưởng chính sách hỗ trợ sinh hoạt theo quy định.

Bên cạnh chính sách của Nhà nước, theo báo cáo của trường, HSSV một số ngành, nghề còn được hỗ trợ 800.000 đồng/tháng theo chính sách của tỉnh Phú Thọ. Nhà trường đồng thời triển khai học bổng khuyến khích học tập và tiếp nhận các nguồn học bổng tài trợ từ doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Trường Cao đẳng nghề Việt – Xô số 1 thực hiện miễn 100% tiền ở ký túc xá cho HSSV.

Đối với những học sinh từ địa bàn xa, đây là khoản hỗ trợ có ý nghĩa trực tiếp. Nhà trường hiện có 4 khu ký túc xá được xây mới, cải tạo nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho HSSV. Báo cáo cũng cho biết trường có hỗ trợ xe đưa đón đối với người học, qua đó góp phần giải quyết khó khăn về khoảng cách và đi lại.

“Với học sinh ở xa, đặc biệt những em có hoàn cảnh khó khăn, chi phí chỗ ở là vấn đề gia đình rất quan tâm. Khi được miễn tiền ký túc xá cùng các chính sách học phí, học bổng phù hợp, các em có thêm điều kiện để yên tâm học tập”, giảng viên Kiều Văn Thà, Trường Cao đẳng nghề Việt – Xô số 1 cho biết.

Thêm điểm tựa để theo nghề đến cùng

Giải quyết khó khăn về chi phí mới là bước đầu. Với những người trẻ lựa chọn giáo dục nghề nghiệp, mục tiêu phía sau vẫn là học được nghề và có khả năng tham gia thị trường lao động.

Hiện, Trường Cao đẳng nghề Việt – Xô số 1 đào tạo 12 nghề trình độ cao đẳng, 15 nghề trình độ trung cấp và 45 nghề sơ cấp, đào tạo thường xuyên. Thế mạnh tập trung vào các nhóm kỹ thuật – công nghệ như cơ khí, hàn, điện – điện tử, cơ điện tử, công nghệ ô tô, máy xây dựng, cùng logistics và một số lĩnh vực khác.

Công ty Honda Việt Nam trao tặng học bổng cho HSSV nhân dịp tặng 5 xe máy cho Nhà trường.

Thông tin từ lãnh đạo nhà trường cho thấy, Trường Cao đẳng nghề Việt – Xô số 1 là cơ sở giáo dục nghề nghiệp có lịch sử phát triển lâu năm, định hướng đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật đáp ứng nhu cầu của các nhà máy, doanh nghiệp và thị trường lao động.

Đối với người học có hoàn cảnh khó khăn, cơ hội học nghề càng có ý nghĩa khi đầu ra được kết nối với việc làm. Theo đó, Trường Cao đẳng nghề Việt – Xô số 1 đặt mục tiêu hỗ trợ và giải quyết việc làm cho 100% HSSV sau tốt nghiệp.

Để thực hiện mục tiêu này, trường xây dựng quan hệ hợp tác với nhiều doanh nghiệp như Honda Việt Nam, Toyota Việt Nam, Ford Việt Nam, Piaggio Việt Nam, Prime, TERUMO Việt Nam, VPIC... Doanh nghiệp tham gia từ góp ý chương trình, đánh giá đầu ra, tài trợ học bổng và thiết bị đến tiếp nhận HSSV thực tập, tuyển dụng sau tốt nghiệp.

Các hoạt động công khai gần đây của trường cũng cho thấy hướng kết nối việc làm tiếp tục được duy trì. Trong năm 2026, trường tổ chức phiên giao dịch việc làm dành cho sinh viên; đồng thời tiếp tục có các hoạt động hợp tác, tiếp nhận thiết bị đào tạo từ doanh nghiệp.

Tuy nhiên, với người học vùng khó, ý nghĩa của giáo dục nghề nghiệp không chỉ nằm ở tỷ lệ có việc làm. Một nghề phù hợp còn mở ra khả năng tự lập, tạo nguồn thu nhập và từng bước giảm sự phụ thuộc kinh tế vào gia đình.

Ông Trần Đức Tiệp – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Đối với HSSV hoàn cảnh khó khăn, nhà trường xác định phải đồng thời giải quyết hai vấn đề. Đó là, tạo điều kiện để các em có thể theo học và trang bị kỹ năng để sau khi tốt nghiệp có thể làm việc. Nếu chỉ hỗ trợ các em vào trường nhưng không tạo được con đường nghề nghiệp sau đó thì sự hỗ trợ chưa thực sự trọn vẹn”.

Cách tiếp cận này cũng phù hợp với định hướng phát triển mà Trường Cao đẳng nghề Việt – Xô số 1 đặt ra trong thời gian tới là chuyển từ tư duy “đào tạo những gì nhà trường có” sang “đào tạo những gì thị trường lao động cần”, tăng thực hành, thực tập tại doanh nghiệp; đồng thời chú trọng ngoại ngữ, kỹ năng số, kỹ năng mềm và tác phong công nghiệp cho người học.

Có thể thấy, từ hỗ trợ học phí, học bổng đến miễn tiền ký túc xá, mỗi chính sách có thể giảm đi một phần khó khăn trên hành trình học nghề. Với những người trẻ xuất phát từ vùng khó, đó không chỉ là hỗ trợ trong vài năm ngồi trên ghế nhà trường, mà còn tạo thêm cơ hội để các em có một nghề, bước vào thị trường lao động và từng bước tự lập.

Long Anh - Minh Sơn