Giải ngân vốn đầu tư công: Rõ trách nhiệm, sát tiến độ

Thi công tại dự án nạo vét, xây kè kết hợp đường đi bộ dọc sông An Hòa. Ảnh: Công Minh 

Nỗ lực tạo khối lượng

Tại dự án nạo vét, xây kè kết hợp đường đi bộ dọc sông An Hòa thuộc gói thầu số 45, Chương trình phát triển các đô thị loại II (các đô thị xanh), tranh thủ thời tiết tạnh ráo, các nhóm công nhân tập trung thi công tuyến kè dọc sông, đoạn từ cầu An Hòa đến cầu Bao Vinh. Trên bờ, công nhân chuẩn bị vật liệu, hoàn thiện từng phần kết cấu kè; dưới nước, sà lan và thiết bị hỗ trợ trung chuyển vật tư, hạ cọc... Các mũi thi công phối hợp triển khai phần chân, mái kè và những hạng mục trên tuyến nhằm đẩy nhanh khối lượng thi công trước khi mưa lũ ảnh hưởng đến công trường.

Với gói thầu này, Công ty CP Xây dựng Thủy lợi Thừa Thiên Huế đảm nhận thi công các hạng mục kè chống sạt lở, nạo vét lòng sông, đường đi bộ, hệ thống thoát nước, điện chiếu sáng, cây xanh và công trình phụ trợ. Dự án được khởi công từ tháng 1/2026 và dự kiến hoàn thành vào tháng 1/2028. Theo nhà thầu, giá trị hợp đồng của đơn vị là 74,5 tỷ đồng. Sau hơn 9 tháng thi công, giá trị thực hiện đạt khoảng 32 tỷ đồng, tương đương 43% hợp đồng; trong đó, 28,7 tỷ đồng đã được nghiệm thu. Dù đã tạo được khối lượng nhất định, song việc duy trì tiến độ trong những tháng cuối năm không dễ khi mùa mưa bão bắt đầu ảnh hưởng đến điều kiện thi công, đặc biệt đối với các hạng mục dưới nước và sát mép sông.

Ông Ngô Viết Tuấn, phụ trách thi công kè An Hòa cho biết, đơn vị đang rà soát các hạng mục chịu tác động của mưa lũ để bố trí mũi thi công phù hợp. Khi thời tiết thuận lợi, nhà thầu huy động nhân lực, máy móc đẩy nhanh khối lượng, đồng thời phối hợp nghiệm thu những phần việc đã hoàn thành.

Với các vị trí đang thi công, đơn vị chuẩn bị phương án bảo vệ công trình, di chuyển thiết bị khi thời tiết bất lợi. Từ nay đến cuối năm, nhà thầu tiếp tục thi công đoạn từ cầu Bạch Yến về cống Cửa Hậu ở bờ hữu và các hạng mục kè bờ tả sông An Hòa. Đoạn từ Km0 đến cầu tránh An Hòa cũng đang được hoàn thiện mái kè, công trình trên tuyến và hệ thống mương thoát nước.

Khó khăn tại công trường kè An Hòa cũng là vấn đề nhiều dự án đầu tư công đang đối mặt. Mùa mưa bão khiến thời gian thi công bị thu hẹp, trong khi các chủ đầu tư, nhà thầu phải đẩy nhanh khối lượng để đáp ứng yêu cầu giải ngân cuối năm.

Ông Hồ Văn Miên, Phó Giám đốc Ban Quản lý Đầu tư xây dựng Bắc Sông Hương cho hay, mùa mưa bão ảnh hưởng lớn đến tiến độ các dự án, đặc biệt là các dự án có những hạng mục liên quan đến thi công đường, cầu, cống. Giá vật liệu và chi phí nhân công tăng cũng tác động đến khả năng huy động nguồn lực, tổ chức thi công của nhà thầu. Do đó, đơn vị thường xuyên làm việc với các nhà thầu để đốc thúc tiến độ, nắm bắt thông tin, quán triệt các nội dung chỉ đạo của UBND thành phố nhằm bảo đảm tiến độ các dự án.

Theo đánh giá từ Sở Tài chính, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công đang gặp trở ngại ở nhiều khâu, từ chuẩn bị đầu tư, phân bổ vốn đến tổ chức thực hiện dự án. Chất lượng chuẩn bị một số dự án còn hạn chế, thủ tục kéo dài, trong khi công tác phối hợp giữa các đơn vị chưa đồng bộ khiến việc xử lý vướng mắc chưa kịp thời. Giải phóng mặt bằng tiếp tục là nút thắt, nhất là trong xác định nguồn gốc đất, đơn giá bồi thường và tạo sự đồng thuận của người dân. Những vướng mắc này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ công trình mà còn làm chậm quá trình nghiệm thu, thanh toán vốn. Trong khi thời gian còn lại của năm không nhiều, áp lực đặt ra không chỉ là thúc đẩy những dự án đang triển khai mà còn phải xác định rõ khả năng giải ngân của từng dự án để có phương án điều hành vốn phù hợp.

Điều hành vốn sát tiến độ

Số liệu công khai kết quả giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 đến ngày 8/10, TP. Huế đã giải ngân hơn 3.212 tỷ đồng, đạt 51,3% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao. Để đạt mục tiêu giải ngân tối thiểu 95% kế hoạch vốn vào cuối năm, việc tháo gỡ các khó khăn trong triển khai các dự án đầu tư công, điều hành vốn sát với tiến độ thực hiện là yêu cầu cấp thiết.

Từ thực tế này, lãnh đạo thành phố liên tục chỉ đạo các địa phương đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, đồng thời gắn trách nhiệm người đứng đầu nếu dự án chậm do vướng mắc thuộc thẩm quyền xử lý. Thành phố cũng yêu cầu Sở Xây dựng kịp thời cập nhật đơn giá nhân công, ca máy, vật liệu; Sở Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ thủ tục cấp phép, nâng công suất, mở rộng khai thác nhằm bảo đảm nguồn cung vật liệu phục vụ thi công. Cùng với đó, Sở Tài chính đề nghị rút ngắn thủ tục quy hoạch khi phê duyệt, điều chỉnh dự án hạ tầng kỹ thuật khu dân cư; yêu cầu chủ đầu tư, ban quản lý dự án kiểm tra năng lực, khả năng huy động nguồn lực và hoàn thành hợp đồng của nhà thầu, kiên quyết áp dụng chế tài với trường hợp chậm do nguyên nhân chủ quan, kể cả thu hồi tạm ứng, thay thế hoặc chấm dứt hợp đồng theo quy định.

Việc rà soát khả năng giải ngân thực tế để kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án không có khả năng sử dụng hết sang những dự án có tiến độ tốt, có nhu cầu bổ sung vốn cũng được các cơ quan liên quan tính đến.

Bà Võ Thị Quế Hương, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, sở đã đề nghị các chủ đầu tư thường xuyên đánh giá khả năng giải ngân của từng dự án đến hết ngày 31/12/2026. Với dự án có khả năng giải ngân thấp, chủ đầu tư phải kịp thời báo cáo phương án điều chuyển vốn, ngoại trừ các nguồn vốn kéo dài từ năm 2025 sang năm 2026. Những dự án có khả năng giải ngân tốt cần báo cáo nhu cầu bổ sung vốn để xem xét, điều hành phù hợp. Việc đề xuất điều chuyển hoặc bổ sung vốn phải căn cứ vào khả năng thực hiện của từng dự án đến cuối năm, thay vì chỉ dựa trên nhu cầu đăng ký. Các chủ đầu tư phải báo cáo tiến độ hằng tuần, gắn kết quả giải ngân với trách nhiệm của đơn vị và người đứng đầu.

Để tăng cường kỷ luật điều hành, Sở Tài chính thường xuyên theo dõi, công khai kết quả giải ngân định kỳ hằng tuần, hằng tháng và hằng quý; phối hợp với các chủ đầu tư rà soát, tham mưu điều chỉnh vốn theo quy định. Đối với những trường hợp chậm do nguyên nhân chủ quan, không có chuyển biến sau đôn đốc, sở sẽ tổng hợp, báo cáo UBND thành phố xem xét trách nhiệm của tập thể, cá nhân và người đứng đầu.

Hoàng Anh