Giải ngân đầu tư công 6 tháng đầu năm: Đạt hơn 35%, 7 bộ ngành còn thấp

Theo báo cáo của Bộ Tài chính về tình hình phân bổ và giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026, Quốc hội đã phân bổ và Thủ tướng giao cho các Bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tổng kế hoạch vốn hơn 1 triệu tỷ đồng.

Tổng số vốn các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án là 987.317 tỷ đồng. Nếu không tính kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương các địa phương giao tăng (14.709,6 tỷ đồng), tổng số vốn đã phân bổ chi tiết là 987.317 tỷ đồng, đạt 97,9% kế hoạch vốn Thủ tướng giao.

Số vốn chưa phân bổ chi tiết là 20.717,2 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương (chiếm 2,1% kế hoạch vốn Thủ tướng giao) của 10 bộ, cơ quan trung ương và 27 địa phương. Nguyên nhân chủ yếu là do mới được giao bổ sung kế hoạch vốn từ đầu tháng 6/2026 cần thời gian hoàn thiện các thủ tục đầu tư; đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn do không còn nhu cầu để điều chuyển cho bộ, cơ quan và địa phương có nhu cầu sử dụng.

Số vốn giải ngân từ đầu năm đến hết ngày 25/6 là 299.501 tỷ đồng, đạt 29,2% kế hoạch Thủ tướng giao. Số giải ngân từ đầu năm đến hết ngày 2/7 là 360.948,7 tỷ đồng, đạt 35,8% kế hoạch.

Có 8 bộ, cơ quan và 23 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước, trong đó một số bộ và địa phương đạt tỷ lệ giải ngân tốt với khối lượng vốn lớn (lũy kế giải ngân 6 tháng trên 15 nghìn tỷ đồng) như: Bộ Quốc phòng (26,4 nghìn tỷ đồng), Bộ Công an (22,1 nghìn tỷ đồng), Thành phố Hà Nội (63,9 nghìn tỷ đồng), TP.HCM (51,3 nghìn tỷ đồng), Thành phố Hải Phòng (16,6 nghìn tỷ đồng).

Còn 25 bộ, cơ quan trung ương và 11 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới bình quân chung cả nước, trong đó 7 bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 5% và chưa giải ngân.

Một số bộ và địa phương đạt tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công tốt trong 6 tháng đầu năm. (Nguồn: Bộ Tài chính)

Theo Bộ Tài chính, một số khó khăn vướng mắc chủ yếu ảnh hưởng tiến độ giải ngân được các bộ, cơ quan và địa phương ghi nhận là do tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng, chưa đáp ứng kịp nhu cầu gia tăng nhanh trong giai đoạn đẩy mạnh đầu tư công; chưa đồng đều trong việc điều động nguồn cung vật liệu giữa các vùng.

Ngoài ra, giá xăng, dầu, chi phí vận chuyển biến động mạnh làm phát sinh chênh lệch chi phí, dẫn đến phải thực hiện điều chỉnh hợp đồng.

Khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng liên quan đến việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá, phương án đền bù, chưa thể triển khai thi công theo kế hoạch.

Bên cạnh đó, năng lực, trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu vẫn hạn chế, chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công. Một số xã, phường thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công, cán bộ phải kiêm nhiệmnhiều nhiệm vụ.

Bộ Tài chính nhấn mạnh những hạn chế này cần được sớm khắc phục trong nửa cuối năm tới.

Với các dự án giao thông trọng điểm, việc giải ngân đến hết ngày 30/6/2026 là 59.288,6 tỷ đồng, đạt 24,2% kế hoạch đã phân bổ (245.053,2 tỷ đồng)

Riêng đối với 2 dự án quan trọng quốc gia thuộc lĩnh vực đường sắt được giao kế hoạch vốn lớn (khoảng 101 nghìn tỷ đồng, chiếm 75,6% kế hoạch vốn năm 2026 của Bộ Xây dựng), việc giải ngân 2 dự án này tác động quan trọng đến tỷ lệ giải ngân của Bộ Xây dựng song tiến độ giải ngân chậm.

Cụ thể: Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đã giải ngân 1.068,8 tỷ đồng, đạt 2% kế hoạch của dự án (56.846,1 tỷ đồng); Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đã giải ngân 1.193,4 tỷ đồng, đạt 2,5% kế hoạch của dự án (48.103,8 tỷ đồng).

Nếu không tính kế hoạch vốn và giải ngân của 2 dự án đường sắt thì kết quả giải ngân của các dự án giao thông trọng điểm đạt 40,8% kế hoạch, cao hơn bình quân chung của cả nước.

PHẠM DUY