Giải mã sức mạnh của đội tuyển Tây Ban Nha

Ở bóng đá Anh, Pháp hay Bồ Đào Nha, người ta nói quá nhiều về các ngôi sao. Nhưng ở Tây Ban Nha, bóng đá là văn hóa tập thể. Sự áp đảo của Tây Ban Nha trước Pháp ở bán kết World Cup 2026 không được xây dựng trên sự tỏa sáng cá nhân mà dựa vào khả năng kiểm soát không gian, thời gian và văn hóa tập thể vốn đã trở thành nguyên tắc cốt lõi của họ.

Pedro Porro là mẫu hậu vệ công thủ toàn diện. Ảnh: AP

Sức mạnh của đội tuyển Tây Ban Nha không chỉ nằm ở Rodri, Yamal hay Pedri, mà nằm ở hàng tiền vệ và cả tập thể đội bóng. Trước mọi đối thủ, Tây Ban Nha luôn cố gắng kiểm soát không gian và thời gian một cách tối ưu. Trong trận đấu với Pháp, văn hóa tập thể luôn giúp Tây Ban Nha chiến thắng ở trung tuyến, cũng như các pha tranh chấp ở những vị trí then chốt.

Rodri đang được ca ngợi là tiền vệ xuất sắc nhất thế giới, khi anh vượt trội về kỹ thuật, chiến thuật và tâm lý. Nhận định này đúng, nhưng đẳng cấp của đội tuyển Tây Ban Nha không chỉ nằm ở Rodri và dù Rodri không đạt trạng thái tốt nhất hoặc vắng mặt vì lý do nào đó, vẫn sẽ có cầu thủ khác đủ sức gánh vác. Chung kết Euro 2024 là ví dụ. Rodri rời sân sau khi hiệp 1 kết thúc và người vào thay anh, Zubimendi vẫn giúp hàng tiền vệ Tây Ban Nha duy trì sự vượt trội so với đội tuyển Anh. Các cầu thủ Tây Ban Nha học cách kiểm soát bóng, chuyền bóng và phối hợp ngắn từ khi còn là một cậu nhóc, vì vậy dù một mắt xích nào bị khuyết, họ hoàn toàn có thể dễ dàng tìm người thay thế.

Ở bóng đá Tây Ban Nha, mỗi cầu thủ nam và nữ đều được đào tạo qua một hệ thống với những niềm tin được củng cố bởi phương pháp rõ ràng, trên một nguyên tắc triết lý thống nhất. Nó bắt đầu từ nguyên tắc cơ bản nhất là sơ đồ 4-3-3 khi kiểm soát bóng; đó là điểm xuất phát của họ ở mọi cấp độ đội tuyển và không bao giờ thay đổi triết lý. Tuy nhiên, họ cũng linh hoạt trong việc bố trí đội hình. Tại Euro 2024, Tây Ban Nha chơi chiến thuật với số 9 ảo Morata và tại World Cup 2026, họ cũng chơi với một số 9 ảo khác là Oyarzabal, người rất giỏi trong việc di chuyển không bóng. Cả hai phương án này, đến nay đều phát huy hiệu quả tốt.

Tại World Cup 2026, với sự kết hợp ăn ý giữa Rodri, Ruiz, Olmo và Oyarzabal, đội tuyển Tây Ban Nha luôn biết cách tìm ra khoảng trống đúng lúc và “kết liễu” đối thủ. Đó là một nền văn hóa bóng đá bắt nguồn từ những ngày đầu Johan Cruyff dẫn dắt Barcelona và đến nay, các thế hệ đội tuyển Tây Ban Nha đã làm rất tốt điều đó.

Đó là lý do tại sao họ đã lập kỷ lục 9 lần vô địch U17 châu Âu, lọt vào 3 trận chung kết U19 châu Âu gần nhất và 5 lần vô địch U21 châu Âu. Thành tích tương tự cũng diễn ra ở bóng đá nữ, nơi Tây Ban Nha nắm giữ kỷ lục 8 chức vô địch U19 nữ châu Âu, bao gồm cả 5 chức vô địch liên tiếp.

Bên kia chiến tuyến, Argentina cũng là một tập thể thực sự, nhưng theo một cách rất khác. Nói về đội tuyển Argentina, nhà tâm lý học thể thao Daniel Abrahams viết rằng, họ "hát quốc ca với đầy nhiệt huyết" và "máu lửa hết mức có thể trong các cuộc tranh chấp và trên sân cỏ. Có phần lách luật, láu cá, chơi xấu để hướng tới chiến thắng...”. Như huấn luyện viên Scaloni khen ngợi đội tuyển Argentina luôn biết cách vượt qua khó khăn, họ là những chiến binh. Vì vậy, họ không bao giờ bỏ cuộc trong bất kỳ trận đấu nào, ngay cả khi không kiểm soát bóng và sẽ chiến đấu đến giây phút cuối cùng.

Đội tuyển Tây Ban Nha pressing và chống pressing rất tốt, luôn biết cách phá vỡ áp lực trước các đối thủ. Họ không ngại chơi bóng dài và trực diện, đưa bóng vào những khoảng trống. Còn với Argentina, họ chưa bao giờ thiếu tự tin khi đối đầu với bất cứ đội bóng nào, họ đoàn kết như một sợi dây không thể phá vỡ và không bao giờ tìm cách đổ lỗi.

Đó là lý do tại sao Argentina và Tây Ban Nha có mặt trong trận chung kết World Cup 2026. Xét cho cùng, họ là hai nền bóng đá đã định vị được bản sắc, là hai đội bóng có tinh thần đồng đội cao nhất World Cup 2026. Và rạng sáng 20-7 (giờ Việt Nam), một tập thể với những chiến binh Argentina sẽ chống lại sức mạnh của một tập thể Tây Ban Nha thế nào?

Video Pedro Porro ghi bàn quyết định giúp Tây Ban Nha thắng Pháp 2-0. Nguồn: VTV

HOÀI PHƯƠNG