Giá nhiên liệu máy bay tăng vọt 140%, lập kỷ lục 230 USD mỗi thùng

Giá nhiên liệu máy bay tại các trung tâm giao dịch lớn đang tăng mạnh, vượt xa tốc độ tăng trưởng của giá dầu thô. Tại Singapore, giá nhiên liệu đã tăng 140% so với thời điểm cuối tháng 2, chạm ngưỡng 230 USD/thùng. Tình trạng này xuất phát từ việc gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz, khiến nguồn cung từ Trung Đông bị tắc nghẽn nghiêm trọng.

Diễn biến giá tại các thị trường trọng điểm

Thị trường nhiên liệu tinh chế hiện đang chịu áp lực nặng nề hơn so với dầu thô Biển Bắc (Brent). Theo dữ liệu từ Argus, tại khu vực Tây Bắc châu Âu, nhiên liệu máy bay đang được giao dịch với mức giá cao gấp đôi giá dầu thô, chênh lệch khoảng 88 USD đến 91 USD/thùng so với các hợp đồng dầu Brent kỳ hạn.

Nhà phân tích Andon Pavlov từ Kpler nhận định, nếu giá dầu thô biến động theo tỷ lệ tương ứng với nhiên liệu máy bay, giá dầu Brent hiện nay có thể đã giao dịch quanh mức 175 USD/thùng. Biên độ lọc dầu đối với mặt hàng này đã tăng hơn 350% so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng trưởng nhanh nhất trong số các sản phẩm dầu mỏ.

Nguyên nhân từ điểm nóng eo biển Hormuz

Việc eo biển Hormuz bị đóng cửa trên thực tế đã chặn đứng con đường xuất khẩu của khoảng 20% lượng nhiên liệu máy bay toàn cầu. Các nhà máy lọc dầu tại Bahrain và Ả Rập Xê Út cũng chịu ảnh hưởng từ các cuộc tấn công địa chính trị, khiến lượng sản phẩm chưng cất trung gian bị kẹt lại trong vùng Vịnh.

James Noel-Beswick, Trưởng bộ phận Hàng hóa của Sparta Commodities, cho biết tỷ lệ nhiên liệu máy bay đi qua eo biển này cao gấp đôi so với dầu diesel. Điều này buộc các hãng hàng không phải chật vật tìm kiếm nguồn cung thay thế trong ngắn hạn để duy trì hoạt động.

Đặc thù kỹ thuật gây khó cho nguồn cung

Bên cạnh yếu tố địa chính trị, chuyên gia June Goh từ Sparta Commodities chỉ ra rằng nhiên liệu máy bay có yêu cầu lưu trữ rất chuyên biệt trong các bể chứa riêng. Không giống như xăng hay dầu diesel, nhiên liệu máy bay không thể pha trộn và chỉ có thể được sản xuất trực tiếp từ quá trình chưng cất tại các nhà máy lọc dầu.

Hiện nay, các nhà máy lọc dầu tại châu Á đang bắt đầu cắt giảm sản lượng do các lô hàng dầu thô đầu vào bị kẹt tại các điểm nóng xung đột. Loại dầu có độ chua trung bình từ vùng Vịnh vốn có hiệu suất chiết xuất nhiên liệu máy bay cao hơn so với các loại dầu nhẹ từ Nam Mỹ hay châu Phi, điều này càng làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm.

Dự báo xu hướng thị trường

Dù căng thẳng tại Trung Đông có thể hạ nhiệt trong tương lai, các chuyên gia dự báo mức chênh lệch giá nhiên liệu vẫn sẽ duy trì ở ngưỡng cao. Thị trường cần thời gian dài để tái thiết lập chuỗi cung ứng và bù đắp lượng dự trữ toàn cầu đang ở mức thấp.

Hệ quả trực tiếp là các hãng hàng không sẽ phải đối mặt với chi phí vận hành tăng cao kỷ lục, tạo áp lực lớn lên giá vé và người tiêu dùng trong thời gian tới. Các sản phẩm chưng cất trung gian, đặc biệt là nhiên liệu máy bay, được xác định là tâm điểm của cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay.

Thành Vinh