Gia nhập EU: Iceland với phép thử hội nhập

Iceland từng tiến khá gần tới cánh cửa EU khi nộp đơn gia nhập liên minh vào năm 2009 sau cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng khiến nền kinh tế rơi vào suy thoái. Tuy nhiên, vấn đề quyền kiểm soát nguồn lợi thủy sản đã khiến dư luận chia rẽ, dẫn đến việc Iceland đình chỉ các cuộc đàm phán gia nhập EU.

Ngành đánh bắt cá giữ vai trò đặc biệt quan trọng ở Iceland. Đây không chỉ là một ngành kinh tế chiếm tới gần 40% giá trị xuất khẩu, mà còn gắn liền với lịch sử và bản sắc quốc gia của nước này. Người dân Iceland đã phải đấu tranh trong nhiều thập niên để giành quyền kiểm soát nguồn lợi trong vùng biển của mình.

Trong khi đó, EU áp dụng Chính sách nghề cá chung (CFP) để quản lý nguồn lợi và hạn ngạch đánh bắt. Ngư dân Iceland lo ngại rằng việc tham gia CFP sẽ buộc phải cho phép các đội tàu đánh cá khác của EU tiếp cận vùng biển Iceland dễ dàng hơn.

Sau hơn một thập niên, vấn đề gia nhập EU một lần nữa được đặt lên bàn cân. Những biến động địa chính trị, từ cạnh tranh giữa các nước lớn, tranh giành ảnh hưởng ở Bắc Cực, đến vấn đề bảo đảm an ninh của Iceland khi khối NATO chia rẽ, khiến Reykjavik phải cân nhắc lại vị trí của mình ở châu Âu.

Với dân số khoảng 400.000 người, Iceland có quan hệ kinh tế và đi lại chặt chẽ với EU thông qua Khu vực kinh tế châu Âu (EEA) và không gian Schengen. Gia nhập EU sẽ giúp nước này thu lợi về kinh tế và củng cố an ninh trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu bất ổn.

Tất nhiên, cuộc bỏ phiếu sắp tới chưa quyết định việc gia nhập EU ngay lập tức. Nhưng đây là phép thử về mức độ sẵn sàng của Iceland đối với việc hội nhập sâu hơn vào châu Âu.

Nếu kết quả tích cực, nó sẽ phát đi tín hiệu về sức hấp dẫn của EU cũng như triển vọng tiếp tục mở rộng khối này như một định hướng chiến lược, nhất là sau sự kiện Brexit từng làm rung chuyển châu Âu.

Tiến Thành