Giá năng lượng tăng cao, lợi nhuận doanh nghiệp điện có bị ảnh hưởng?

Tổng sản lượng điện quý 1 năm 2026 ước tính tăng 7,1% so với cùng kỳ, khá sát kế hoạch của Cơ quan điều độ hệ thống điện quốc gia (National System and Market Operator – NSMO) là 7,5%. Trong đó, sản lượng thủy điện tăng nhẹ so với cùng kỳ. Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn, lượng mưa toàn quốc cơ bản duy trì ở mức trung bình nhiều năm, chỉ có một số khu vực tại miền Trung ghi nhận lượng mưa cao hơn.

Trong báo cáo cập nhật triển vọng lợi nhuận ngành điện mới đây, Chứng khoán MBS kỳ vọng HDG, REE sẽ ghi nhận lợi nhuận tăng nhẹ so với cùng kỳ.

Sản lượng điện khí cải thiện 17% so với cùng kỳ từ nền thấp năm ngoái, các nhà máy sử dụng khí khu vực Đông Nam Bộ như Phú Mỹ, NT1 và NT2 ghi nhận phục hồi rõ rệt. Trong Quý 1 năm 2026 còn ghi nhận sản lượng bổ sung từ NT3 và NT4.

Giá khí nội địa duy trì quanh 8,5–9 USD trên một triệu đơn vị nhiệt Anh (USD/mmbtu) trong 2 tháng đầu năm 2026, nhưng khả năng sẽ tăng trở lại từ tháng 3 do giá dầu thế giới tăng mạnh.

Giá khí LNG theo chỉ số Japan Korea Marker (JKM – chỉ số tham chiếu giá khí tại châu Á) cũng tăng gần gấp đôi từ đầu năm, hiện tại giao dịch quanh 20 USD/mmbtu, gây áp lực tăng giá bán điện khí. Tuy nhiên, việc được giao sản lượng hợp đồng (Qc) cao như NT1 và NT2 cơ bản vẫn đảm bảo triển vọng huy động và biên lợi nhuận gộp của các nhà máy.

Theo đó, ước tính kết quả kinh doanh của NT2 phục hồi mạnh từ nền thấp, trong khi POW đi ngang do áp lực từ NT3 và NT4.

Đối với nhóm điện than, sản lượng huy động đi ngang so với cùng kỳ trong Quý 1, giá thị trường điện ổn định ở mức 1.100 đồng/kWh. Theo đó, ước tính biên lợi nhuận gộp cơ bản không có nhiều biến động, kết quả kinh doanh của các nhà máy sẽ tốt hơn khi bước vào mùa nắng nóng Quý 2 và Quý 3.

Về chính sách, Bộ Công Thương phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch năng lượng giai đoạn 2021–2030 trong tháng 3, nổi bật một số yếu tố như tăng tỷ trọng điện năng lượng tái tạo, nâng cam kết đỉnh phát thải (hỗ trợ làm chậm quá trình cắt giảm điện than), cùng các điều chỉnh nhằm cân bằng tính khả thi của quy hoạch năng lượng để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh rủi ro giá khí LNG biến động và tiềm năng khai thác dầu khí trong nước đang suy giảm nhanh hơn dự kiến, có thể ảnh hưởng đến an ninh năng lượng. Theo đó, kỳ vọng sẽ có thêm nhiều cơ chế thuận lợi để thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo trong thời gian tới.

Về ảnh hưởng của giá nhiên liệu tăng cao đến các loại hình năng lượng, Chứng khoán BSC đánh giá, nhiệt điện than được tăng cường huy động do giá than tăng chậm hơn các loại nhiên liệu khí đốt nội địa và LNG nhập khẩu. Than dùng trong phát điện có cơ cấu 70% là khai thác trong nước với giá than được kiểm soát chặt chẽ (thường thấp hơn 30-40% so với giá thế giới).

Nhiệt điện khí nội địa vẫn nằm trong nhóm ưu tiên huy động để đảm bảo an toàn hệ thống điện và nguồn cung khí trong nước vẫn tương đối ổn định trong giai đoạn 2026 – 2027.

Nhiệt điện LNG với hai nhà máy đầu tiên là Nhơn Trạch 3 và 4 sẽ hoạt động ổn định đến hết khoảng tháng 5-6 nhờ nguồn LNG đã nhập khẩu từ trước. Nếu giá LNG vẫn cao hơn mức 13 USD/MMBTU, hai nhà máy này có thể chuyển sang sử dụng khí nội địa với mức giá thấp hơn 35-40% so với LNG nhập khẩu.

Nhóm thủy điện luôn được ưu tiên huy động trong mọi trường hợp, với tình hình giá nhiên liệu tăng cao sẽ khiến giá điện trên thị trường điện cạnh tranh tăng cao và cải thiện lợi nhuận của nhóm này. Tuy nhiên, tỷ lệ bán điện trên thị trường điện cạnh tranh của thủy điện chỉ ở mức 2%, do đó, mức hưởng lợi từ giá nhiên liệu tăng cần phải xem xét.

Trong ngắn hạn năm 2026, BSC cho rằng nhóm nhiệt điện sẽ được huy động ở mức cao hơn so với năm 2025, với thứ tự lần lượt là nhiệt điện than và điện khí sử dụng khí nội địa, nhờ ba yếu tố hỗ trợ chính: Nhu cầu tiêu thụ điện dự báo tăng trưởng 7.8-13.4% (theo Bộ Công Thương).

Điều kiện thời tiết bất lợi cho thủy điện làm gia tăng vai trò nguồn nền của nhiệt điện. Giá nhiên liệu đầu vào than, khí nội địa có mức tăng chậm hơn giá nhiên liệu LNG. Trên cơ sở đó, BSC ưu tiên các cổ phiếu nhiệt điện với dự báo chu kỳ El Nino sẽ quay lại trong năm 2026 – 2027, nhiệt độ có thể phá đỉnh kỷ lục. Các cổ phiếu ưu tiên POW, NT2.

Thu Minh