Gia Lai tăng tốc giải ngân đầu tư công, tạo đà bứt phá tăng trưởng

Trong bối cảnh năm 2026 là năm đầu tiên tỉnh Gia Lai vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau hợp nhất, công tác giải ngân vốn đầu tư công không chỉ mang ý nghĩa hoàn thành một chỉ tiêu tài chính mà còn trở thành "phép thử" đối với năng lực điều hành của chính quyền mới. Với hơn 3.200 tỷ đồng được giải ngân đến hết tháng 5, đạt khoảng 23% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, Gia Lai vươn lên đứng thứ 14/34 tỉnh, thành phố và dẫn đầu khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên về tiến độ giải ngân.

Đằng sau những con số tích cực là sự thay đổi mạnh mẽ trong tư duy điều hành, cách tổ chức thực hiện và quyết tâm đưa đầu tư công thực sự trở thành "vốn mồi", tạo sức lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.

Đầu tư công giữ vai trò "đầu kéo" cho tăng trưởng hai con số

Năm 2026, Gia Lai bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng GRDP ở mức hai con số. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh xác định đầu tư công là động lực quan trọng nhất nhằm kích hoạt các nguồn lực xã hội.

Không chỉ đơn thuần xây dựng các công trình hạ tầng, đầu tư công được tỉnh định hướng tạo ra những hành lang phát triển mới, mở rộng không gian kinh tế sau hợp nhất, tăng cường kết nối giữa Tây Nguyên và vùng duyên hải Nam Trung Bộ.

Đầu tư công tăng tốc, Gia Lai bứt phá từ những công trình chiến lược.

Nguồn vốn được ưu tiên cho hàng loạt dự án có ý nghĩa chiến lược như cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, nghiên cứu tuyến Pleiku - Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, tuyến cao tốc phía Tây kết nối Gia Lai - Đắk Lắk - Lâm Đồng; đồng thời nâng cấp sân bay Pleiku, mở rộng Cảng hàng không Phù Cát, phát triển hệ thống logistics, khu kinh tế cửa khẩu, khu công nghiệp và hạ tầng số.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, khi các tuyến giao thông chiến lược được hình thành, khoảng cách địa lý giữa Tây Nguyên với các cảng biển miền Trung sẽ được rút ngắn đáng kể, kéo giảm chi phí logistics, mở ra cơ hội thu hút đầu tư công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao và thương mại quốc tế.

Một trong những điểm khác biệt trong điều hành đầu tư công của Gia Lai năm 2026 là chuyển trọng tâm từ "chạy theo tiến độ giải ngân" sang "chuẩn bị đầu tư từ sớm".

Ngay từ khi xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn, tỉnh đã hoàn thiện hồ sơ, khảo sát, thiết kế, thẩm định, bố trí vốn chuẩn bị đầu tư để nhiều dự án đủ điều kiện triển khai ngay sau khi được giao vốn.

Song song đó, tỉnh chủ động rà soát nhu cầu vật liệu xây dựng, khoanh định các mỏ đất, đá, cát có khả năng cung ứng, hạn chế tình trạng thiếu vật liệu từng xảy ra ở nhiều địa phương trong thời gian qua.

Đối với giải phóng mặt bằng, nhiều công việc được triển khai song song với quá trình lập dự án thay vì chờ hoàn tất thủ tục đầu tư mới bắt đầu thực hiện như trước đây, góp phần rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị.

Nếu trước đây nhiều dự án chậm tiến độ do sự phối hợp thiếu đồng bộ giữa các ngành, địa phương thì năm 2026, Gia Lai áp dụng phương thức điều hành hoàn toàn mới.

Từng lãnh đạo UBND tỉnh trực tiếp phụ trách từng nhóm dự án; giao ban tiến độ được tổ chức thường xuyên; các đoàn công tác liên tục kiểm tra hiện trường để tháo gỡ khó khăn ngay tại công trường thay vì xử lý qua nhiều cấp trung gian.

Trách nhiệm của người đứng đầu các sở, ngành, địa phương được gắn trực tiếp với kết quả giải ngân.

Việc ứng dụng nền tảng số trong theo dõi tiến độ cũng giúp lãnh đạo tỉnh kịp thời phát hiện những dự án chậm triển khai để điều chuyển vốn sang các công trình có khả năng giải ngân tốt hơn.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng: "Không để vốn chờ công trình"

Theo ông Nguyễn Tự Công Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, tỉnh xác định đầu tư công là động lực dẫn dắt phát triển kinh tế - xã hội. Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt là chuẩn bị đầu tư từ sớm, tháo gỡ khó khăn từ cơ sở, giải quyết dứt điểm từng điểm nghẽn về mặt bằng, vật liệu và thủ tục để không xảy ra tình trạng vốn chờ công trình.

Ông cho biết, tỉnh đang tập trung chỉ đạo quyết liệt các chủ đầu tư, địa phương và nhà thầu đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm; đồng thời thường xuyên rà soát khả năng giải ngân của từng dự án để điều chỉnh kế hoạch vốn linh hoạt, bảo đảm sử dụng hiệu quả từng đồng vốn ngân sách.

"Mục tiêu của Gia Lai không chỉ là giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn năm 2026 mà quan trọng hơn là mỗi công trình sau khi hoàn thành phải tạo động lực phát triển mới, nâng cao sức cạnh tranh của tỉnh, thu hút mạnh đầu tư ngoài ngân sách và cải thiện đời sống người dân", ông Nguyễn Tự Công Hoàng nhấn mạnh.

Chạy đua tiến độ trên đại công trường Dự án đường cất hạ cánh số 2 sân bay Phù Cát.

Dù đạt kết quả tích cực, áp lực đối với Gia Lai vẫn rất lớn khi khối lượng vốn cần giải ngân trong những tháng cuối năm còn cao.

Những khó khăn chủ yếu vẫn tập trung ở công tác giải phóng mặt bằng, xác định nguồn gốc đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, bố trí tái định cư và bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng ổn định.

Bên cạnh đó, nhiều dự án liên vùng, quy mô lớn phải thực hiện nhiều bước thẩm định theo quy định nên thời gian chuẩn bị kéo dài.

Đây cũng là những thách thức chung của nhiều địa phương trong cả nước khi triển khai các dự án hạ tầng chiến lược.

Kết quả giải ngân đầu tư công của Gia Lai trong những tháng đầu năm 2026 không chỉ phản ánh hiệu quả điều hành của chính quyền sau hợp nhất mà còn cho thấy quyết tâm đưa đầu tư công trở thành "đòn bẩy" thúc đẩy tăng trưởng.

Khi các tuyến giao thông, khu công nghiệp, công trình thủy lợi, logistics và hạ tầng số được hoàn thiện, Gia Lai sẽ có điều kiện mở rộng không gian phát triển, gia tăng liên kết vùng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút mạnh mẽ các dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công để tạo động lực tăng trưởng, những kết quả bước đầu của Gia Lai được kỳ vọng sẽ là nền tảng quan trọng để tỉnh hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch năm 2026, đồng thời tạo xung lực cho giai đoạn phát triển nhanh và bền vững đến năm 2030.

Tùng Linh