Giá hàng trên sàn thương mại điện tử tăng, người tiêu dùng vẫn xuống tiền

Hình ảnh minh họa được tạo bởi AI

Giá trị đơn hàng tăng mạnh

Theo số liệu từ nền tảng Tổng hợp và Khai thác dữ liệu thông minh Metric, hiện đang có một sự dịch chuyển rõ nét của thị trường. Tăng trưởng tổng giá trị giao dịch (GMV) trên bốn sàn TMĐT lớn trên thị trường đang cao hơn gấp đôi tốc độ tăng sản lượng hàng hóa bán ra. Đặc biệt, trong quý IV/2025, mức tăng GMV thậm chí cao gấp khoảng 10 lần mức tăng về số lượng sản phẩm tiêu thụ.

Điều đó đồng nghĩa, động lực tăng trưởng của TMĐT không còn đến từ việc bán được nhiều hàng hơn mà đến từ việc mỗi sản phẩm được bán với giá trị cao hơn. Tính toán từ dữ liệu của Metric cho thấy giá trị trung bình của một sản phẩm đã tăng khoảng 25,8% chỉ sau một năm, từ gần 104 nghìn đồng trong quý II/2025 lên trên 130 nghìn đồng trong quý I/2026.

Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong cơ cấu tiêu dùng. Thay vì ưu tiên hàng giá rẻ, người mua đang hướng đến các sản phẩm có chất lượng tốt hơn, thương hiệu rõ ràng hơn và được bảo đảm về nguồn gốc xuất xứ.

Theo ông Nguyễn Thanh Hưng, Hội đồng Tư vấn Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, việc giá hàng hóa trên sàn TMĐT ngày càng cao là hệ quả tất yếu của áp lực chi phí. Trong vài năm trở lại đây, gần như toàn bộ chi phí đầu vào đều tăng, từ nguyên liệu, nhân công, logistics, bao bì cho đến các khoản chi để đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng và tuân thủ pháp luật.

Quan trọng hơn, chi phí để bán được một sản phẩm trên sàn cũng tăng nhanh chưa từng có. Nếu trước đây chỉ cần mở gian hàng là có thể tiếp cận khách hàng, thì hiện nay người bán phải đầu tư mạnh vào quảng cáo, tham gia các chương trình khuyến mại của nền tảng, chi trả hoa hồng, phí thanh toán, phí vận chuyển và hàng loạt khoản phí dịch vụ khác.

Các nhà bán hàng đều phải có lợi nhuận để duy trì hoạt động. Vì vậy, sau cùng những khoản chi phí phát sinh trên sàn sẽ được phân bổ vào giá bán. Không ít mặt hàng hiện nay có giá cao hơn mua trực tiếp tại cửa hàng, đổi lại người tiêu dùng được hưởng sự tiện lợi của mua sắm trực tuyến, ông Nguyễn Thanh Hưng cho biết thêm.

Thực tế, ở một số ngành hàng có mức độ cạnh tranh cao, tổng chi phí dành cho quảng cáo, hoa hồng, chương trình khuyến mại và các khoản phí liên quan đến nền tảng đã chiếm tới khoảng 45% giá bán sản phẩm. Điều này khiến dư địa giảm giá ngày càng thu hẹp.

Hành vi của người tiêu dùng đã thay đổi

Điều đáng chú ý là dù giá hàng hóa trên sàn không còn rẻ như trước, sức mua vẫn tiếp tục tăng.

Lý do nằm ở chỗ người tiêu dùng ngày càng coi trọng sự an tâm khi mua sắm. Sau hàng loạt chiến dịch xử lý hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại, các sàn TMĐT đã đầu tư mạnh hơn vào việc xác thực nhà bán, kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, minh bạch thông tin sản phẩm và tăng cường cơ chế bảo vệ người mua.

Bên cạnh đó, sự tiện lợi vẫn là lợi thế mà kênh bán lẻ truyền thống khó có thể thay thế. Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, người tiêu dùng có thể so sánh giá, đọc hàng nghìn đánh giá từ người mua trước, lựa chọn nhà bán uy tín và nhận hàng tận nơi trong thời gian ngắn.

Ngay cả khi giá niêm yết tăng, người tiêu dùng vẫn có nhiều cơ hội mua được hàng với mức giá hợp lý thông qua các chương trình khuyến mại định kỳ, ngày hội mua sắm trực tuyến hay các đợt ưu đãi của nhà bán. Nhờ đó, họ vẫn có thể "săn" được sản phẩm chính hãng với giá tốt mà chất lượng không thay đổi.

ThS. Nguyễn Quang Minh, Giám đốc chương trình ngành Thương mại điện tử trường Đại học Hoa Sen, có thể nhận thấy, người mua hiện nay không chỉ trả tiền cho một sản phẩm, mà còn chi trả cho sự thuận tiện, tốc độ giao hàng, chính sách đổi trả và mức độ an tâm trong suốt quá trình mua sắm.

Sự thay đổi này cho thấy TMĐT Việt Nam đang bước sang một giai đoạn phát triển trưởng thành hơn.

Nếu trước đây cuộc đua chủ yếu xoay quanh giá rẻ, miễn phí vận chuyển hay các chương trình "flash sale", thì hiện nay lợi thế cạnh tranh đang dần chuyển sang chất lượng hàng hóa, năng lực phục vụ và uy tín của nền tảng.

Đối với doanh nghiệp, bài toán không còn là giảm giá bằng mọi cách mà là tối ưu chuỗi cung ứng, kiểm soát chi phí, xây dựng thương hiệu và nâng cao chất lượng sản phẩm để tạo ra giá trị gia tăng. Những doanh nghiệp chỉ dựa vào chiến lược giảm giá sẽ ngày càng khó duy trì lợi nhuận trong bối cảnh chi phí vận hành liên tục tăng.

Ở chiều ngược lại, người tiêu dùng cũng ngày càng trưởng thành hơn trong hành vi mua sắm. Họ không còn bị hấp dẫn tuyệt đối bởi mức giá thấp mà quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, nguồn gốc, dịch vụ hậu mãi và uy tín của người bán. Khi niềm tin trở thành yếu tố quyết định, TMĐT không còn là cuộc đua bán rẻ, mà là cuộc cạnh tranh về giá trị mang lại cho khách hàng.

Đó cũng là dấu hiệu cho thấy thị trường TMĐT Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn tăng trưởng theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, nơi chất lượng, sự minh bạch và trải nghiệm khách hàng sẽ là những yếu tố quyết định vị thế của mỗi nền tảng và mỗi nhà bán trong những năm tới.

Đức Hiền