Giá dầu tăng, chứng khoán biến động: Nhà đầu tư nên làm gì?

Nhà đầu tư tránh chạy theo tâm lý đám đông, kiên định với chiến lược dài hạn để vừa bảo toàn vốn, vừa đón đầu chu kỳ phục hồi.

Áp lực lạm phát, lãi suất có thể gia tăng, dòng tiền phân hóa

Sau khi giảm hơn 100 điểm trong phiên ngày 9-3 do cú sốc giá dầu tăng giữa bối cảnh xung đột Trung Đông, thị trường chứng khoán trong nước đã hồi phục nhưng nhanh chóng giảm trở lại.

Phiên ngày 17-3, chỉ số VN-Index tăng 17 điểm song so với thời điểm ngày 6-3, trước thời khi thị trường lao dốc, chỉ số VN-Index hiện vẫn thấp hơn đáng kể.

Thị trường giảm hơn 70 điểm trong tuần qua. Ảnh chụp qua màn hình

Theo các chuyên gia, giá dầu thế giới tăng do xung đột Trung Đông kéo theo giá xăng, dầu trong nước đi lên, qua đó tạo áp lực lạm phát và ảnh hưởng đến xu hướng lãi suất. Các chuyên gia cho rằng, lãi suất là một trong những yếu tố tác động mạnh nhất đến thị trường chứng khoán.

Thị trường chứng khoán về bản chất chịu ảnh hưởng rất lớn từ dòng tiền. Thị trường chứng khoán Việt Nam hiện có tỉ lệ nhà đầu tư cá nhân rất lớn, chiếm khoảng 80% tổng giá trị giao dịch. Nhóm nhà đầu tư này thường so sánh mức sinh lời của chứng khoán với các kênh đầu tư khác, đặc biệt là gửi tiết kiệm.

Khi lãi suất ở mức thấp, chi phí vốn rẻ hơn, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các kênh đầu tư có mức sinh lời cao hơn, trong đó có chứng khoán. Điều này giúp thanh khoản thị trường cải thiện và hỗ trợ giá cổ phiếu.

Ngược lại, khi lãi suất tăng, chi phí vay vốn của doanh nghiệp sẽ tăng lên, đồng thời nhà đầu tư cũng có xu hướng chuyển một phần dòng tiền sang các kênh an toàn hơn như gửi tiết kiệm. Khi đó, dòng tiền vào thị trường chứng khoán có thể suy giảm.

Bên cạnh đó, lãi suất tăng cũng tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, bởi chi phí tài chính cao hơn sẽ làm giảm lợi nhuận. Khi nền tảng lợi nhuận của doanh nghiệp bị ảnh hưởng, định giá cổ phiếu trên thị trường cũng có thể chịu áp lực điều chỉnh.

Cùng quan điểm này, ông Võ Diệp Thành Thoại, Trưởng Phòng Khách hàng cao cấp - Công ty Chứng khoán DNSE cho biết, nhìn lại lịch sử, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể tăng trưởng ngay cả trong những điều kiện khắc nghiệt. Chẳng hạn như thời kỳ dịch Covid-19 hay khi kinh tế thế giới xuất hiện nhiều biến động. Tuy nhiên, với môi trường lãi suất tăng cao, thị trường chứng khoán khó có thể tăng được.

Trong giai đoạn 2011–2012, khi lãi suất ngân hàng tăng cao, thị trường chứng khoán cũng chịu áp lực lớn. Điều này cho thấy khi cân nhắc giữa lợi suất và rủi ro, nhà đầu tư thường ưu tiên kênh an toàn hơn. Vì vậy, lãi suất luôn là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến xu hướng của thị trường chứng khoán.

Duy trì tỷ trọng hợp lý, ưu tiên chiến lược đầu tư dài hạn

Trong bối cảnh hiện nay, một số chuyên gia nhận định, nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài khoảng 8 tuần, VN-Index có thể tiếp tục đi ngang trong vùng 1.650–1.700 điểm. Tuy nhiên, xu hướng thị trường vẫn phụ thuộc vào sự xuất hiện của nhóm ngành dẫn dắt.

Chẳng hạn, sau khi thị trường giảm điểm hồi tháng 4-2025 liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ, cổ phiếu một số doanh nghiệp lớn đã đóng vai trò dẫn dắt thị trường. Sau đó, nhóm ngân hàng và bất động sản đã đóng vai trò tạo động lực giúp chỉ số VN-Index bứt phá lên vùng điểm cao hơn.

Với kịch bản này, chiến lược phù hợp là duy trì trạng thái cân bằng, với tỷ trọng cổ phiếu khoảng 50% danh mục. Nhà đầu tư nên chờ tín hiệu từ nhóm ngành dẫn dắt trước khi gia tăng tỷ trọng.

Tiến sĩ Châu Đình Linh, chuyên gia tài chính-ngân hàng cho rằng, nhiều nhà đầu tư thua lỗ do chạy theo tâm lý đám đông, thiếu kiến thức và không phân tích thị trường. Do đó, cần xây dựng danh mục và phân bổ tài sản phù hợp với nguồn vốn, khẩu vị rủi ro và mục tiêu đầu tư.

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán biến động mạnh do cú sốc địa chính trị từ khu vực Trung Đông, Quỹ đầu tư Dragon Capital vừa đưa ra lời khuyên cho nhà đầu tư.

Dragon Capital cho rằng, căng thẳng địa chính trị có thể khiến giá hàng hóa, đặc biệt là dầu, duy trì ở mức cao, qua đó gia tăng áp lực lạm phát và rủi ro thị trường. Dữ liệu từ các giai đoạn biến động lớn cho thấy chiến lược đầu tư định kỳ thường mang lại hiệu quả tốt hơn. Nhà đầu tư không cần xác định chính xác đáy thị trường, mà quan trọng là duy trì kỷ luật giải ngân.

Khi thị trường còn giảm điểm, việc mua đều đặn giúp tích lũy nhiều tài sản hơn ở mức giá thấp. Đến khi thị trường phục hồi, lượng tài sản tích lũy này sẽ hưởng lợi đầy đủ từ đà tăng. Trong bối cảnh đa số tài khoản trên thị trường chứng khoán Việt Nam thuộc về nhà đầu tư cá nhân, nhóm thường phản ứng mạnh với biến động ngắn hạn, Dragon Capital khuyến nghị sự kiên trì trong đầu tư có thể trở thành lợi thế quan trọng theo thời gian.

Hương Thủy