Gen Alpha Trung Quốc đổ xô thành nhà sáng tạo nội dung

Tài khoản Mr. Little Orange xuất hiện trên Douyin từ năm 2020, ban đầu chỉ ghi lại cảnh một cậu bé tháo tung các vật dụng trong phòng tắm của gia đình. Đến nay, tài khoản này đã có hơn 22 triệu người theo dõi, lượng khán giả vượt nhiều thương hiệu cao cấp trên nền tảng video ngắn của Trung Quốc.

Theo Jing Daily, Mr. Little Orange là một ví dụ tiêu biểu cho xu hướng ngày càng nhiều trẻ em Trung Quốc tham gia sáng tạo nội dung từ sớm. Các em trực tiếp xuất hiện trước máy quay, làm nội dung và xây dựng cộng đồng người theo dõi trên mạng xã hội. Xu hướng này gắn với gen Alpha, thế hệ sinh từ năm 2010, lớn lên cùng smartphone, video ngắn và livestream.

Theo khảo sát do Đoàn Thanh niên Cộng sản Trung Quốc và Trung tâm Thông tin Mạng Internet Trung Quốc công bố tháng 11/2024, Trung Quốc có khoảng 196 triệu người dùng Internet dưới 18 tuổi vào năm 2023, với tỷ lệ tiếp cận Internet đạt 97,3%. Hơn 1/4 học sinh tiểu học tham gia khảo sát cho biết đã bắt đầu sử dụng Internet trước khi đi học.

Influencer nhí nở rộ

Sự phổ biến của Internet đang tạo ra một thế hệ nhà sáng tạo nội dung rất trẻ trên Douyin, Kuaishou, Bilibili hay Xiaohongshu. Các tài khoản này làm nội dung về đồ chơi, trò chơi điện tử, trường học, làm đẹp và đời sống gia đình. Một số trẻ sở hữu hàng triệu người theo dõi, không thua kém nhiều người có sức ảnh hưởng trưởng thành.

Tuy nhiên, nội dung giải trí chỉ là một phần. Một số em trở thành “chuyên gia nhí”, dùng video ngắn để giải thích về côn trùng, khoa học hay kiến thức pháp luật. Những tài khoản khác tập trung vào thư pháp, Kinh kịch, nhạc cụ truyền thống, Hán phục và di sản văn hóa phi vật thể. Đây cũng là những nhóm nội dung được Douyin khuyến khích trong chế độ dành cho trẻ vị thành niên.

Ở nhiều nước phương Tây, influencer nhí thường nổi tiếng nhờ video mở hộp đồ chơi hoặc chơi game. Tại Trung Quốc, trẻ em còn xây dựng hình ảnh riêng từ sở thích và kiến thức như khoa học, nghệ thuật hay văn hóa truyền thống.

Nhiều trẻ em Trung Quốc đã tự làm nội dung xây dựng hình ảnh cá nhân và thu hút sự quan tâm của các nhãn hàng.

Phần lớn tài khoản này có sự hỗ trợ của cha mẹ. Trẻ dưới 14 tuổi cần người giám hộ đồng ý để sử dụng Douyin ngoài chế độ dành cho trẻ em, còn người dưới 16 tuổi không được làm người dẫn livestream. Vì vậy, cha mẹ thường phụ trách quay, dựng và quản lý tài khoản, trong khi trẻ là nhân vật chính trong video.

Quy định dành cho người dùng nhỏ tuổi cũng góp phần định hình loại nội dung mà trẻ em Trung Quốc tiếp cận. Douyin tự động đưa người dùng dưới 14 tuổi vào chế độ dành cho trẻ vị thành niên dựa trên thông tin đăng ký danh tính thật. Ở chế độ mặc định, trẻ chỉ được sử dụng ứng dụng 40 phút mỗi ngày và cần mật khẩu do phụ huynh quản lý nếu muốn tiếp tục. Nền tảng cũng bị khóa hoàn toàn từ 22h đến 6h.

Douyin ưu tiên hiển thị những nội dung như thư pháp, hội họa, văn hóa truyền thống, kiến thức nhân văn và khoa học tự nhiên. Những chủ đề này cũng xuất hiện ngày càng nhiều trong video do trẻ em thực hiện.

Nhãn hàng nhắm đến các tài khoản trẻ em triệu follow

Việc tiếp xúc với video ngắn từ sớm khiến một bộ phận Gen Alpha quen với quay, dựng và sử dụng công nghệ như công cụ sáng tạo. Những thành viên lớn tuổi hơn của thế hệ này cũng bắt đầu dùng AI để chỉnh sửa video, tìm kiếm thông tin và hỗ trợ sản xuất nội dung.

Guo Liwei, chuyên gia tư vấn chiến lược tăng trưởng và tiêu dùng tại Thượng Hải (Trung Quốc), cho rằng vẫn còn quá sớm để kết luận đây là đặc điểm ổn định của cả một thế hệ.

Tuy nhiên, theo ông, điểm khác biệt có thể nằm ở mức độ tự nhiên khi trẻ tương tác với AI. Guo kể từng thấy người cháu chưa đầy hai tuổi tự mở Doubao, trợ lý AI của ByteDance, rồi yêu cầu ứng dụng kể chuyện sau khi quan sát mẹ sử dụng. Đứa trẻ gần như không cần hướng dẫn.

Quá trình sáng tạo nội dung thường diễn ra dưới sự giám sát của gia đình.

Những tài khoản trẻ em có hàng triệu người theo dõi cũng nhanh chóng thu hút thương hiệu. Doanh nghiệp có thể cùng lúc tiếp cận trẻ em xem nội dung và cha mẹ, những người thực sự quyết định chi tiền.

Các kênh đồ chơi là ví dụ rõ nhất. Trẻ ngày càng biết đến sản phẩm thông qua video, cộng đồng người hâm mộ và nhà sáng tạo thay vì chỉ tìm kiếm trên website bán lẻ.

Tuy nhiên, việc thương mại hóa nội dung trẻ em tại Trung Quốc chịu nhiều giới hạn. Từ năm 2022, các nền tảng bị cấm cho người dưới 16 tuổi làm người dẫn livestream. Cơ quan quản lý cũng nhiều lần xử lý các tài khoản sử dụng trẻ em để kéo lượt xem và bán hàng.

Bên cạnh đó là những tranh luận về quyền riêng tư và sự đồng thuận. Một đứa trẻ có thể xuất hiện trước hàng triệu người mà chưa hiểu rằng hình ảnh thời thơ ấu của mình đang được lưu lại lâu dài trên Internet.

Như Phương

Ảnh minh họa: Red Note