GDP tăng cao nhất 15 năm, tạo đà cho tăng trưởng 2 con số

Kết quả của sự điều hành quyết liệt

Điều đáng chú ý trong bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm không chỉ là tốc độ tăng trưởng cao nhất trong 15 năm qua, mà còn là sự cải thiện đồng thời của hầu hết động lực tăng trưởng. Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu tàu; xuất khẩu duy trì đà tăng mạnh; đầu tư xã hội khởi sắc; tiêu dùng trong nước phục hồi tích cực; thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục tăng; lạm phát được kiểm soát và các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được giữ vững.

Dây chuyền sản xuất của Công ty Honda Việt Nam, Khu công nghiệp Đồng Văn II. Ảnh: Nguyễn Chinh

Theo Bộ Tài chính, kết quả tăng trưởng ấn tượng trong nửa đầu năm minh chứng rõ nét cho hiệu quả của công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành kinh tế - xã hội trong bối cảnh đầy thách thức. Dưới sự lãnh đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; sự đồng hành, giám sát của Quốc hội và sự điều hành quyết liệt, linh hoạt của Chính phủ, nhiều giải pháp đã được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm. Trong đó có việc thường xuyên cập nhật kịch bản tăng trưởng, ứng phó kịp thời với biến động bên ngoài, bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điều hành hài hòa chính sách tài khóa và tiền tệ, qua đó giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy các động lực tăng trưởng.

Đánh giá mới nhất của Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy bức tranh tương đồng. Trong Báo cáo cập nhật kinh tế vĩ mô Việt Nam tháng 7/2026, WB nhận định tăng trưởng của Việt Nam vẫn duy trì mạnh trong nửa đầu năm với GDP thực tế tăng 8,2% nhờ sản xuất chế biến, chế tạo, xuất khẩu và đầu tư tăng mạnh. Xuất khẩu hàng hóa tăng 21% trong nửa đầu năm, chủ yếu bởi các sản phẩm công nghệ cao và các mặt hàng chế biến chế tạo khác. Tăng trưởng của ngành chế biến, chế tạo tiếp tục được cải thiện khi chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) quay trở lại vùng mở rộng, và các chỉ báo triển vọng như đơn hàng xuất khẩu mới và lượng mua nguyên vật liệu đều tăng lên.

Đầu tư cũng ghi nhận sự khởi sắc trong nửa đầu năm, với khu vực tư nhân đóng vai trò dẫn dắt, tiếp đến là khu vực FDI, trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng được cải thiện. Theo WB, các cam kết FDI tiếp tục duy trì ở mức cao trong nửa đầu năm 2026 phản ánh niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế đối với vai trò của Việt Nam như một trung tâm sản xuất và xuất khẩu có sức cạnh tranh.

Đáng chú ý, thành quả tăng trưởng đạt được trong điều kiện ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục được giữ vững. WB ghi nhận lạm phát đã giảm trong tháng 6, trong đó việc triển khai sử dụng xăng sinh học E10 và E5 góp phần giảm chi phí nhiên liệu và chi phí vận tải. Điều này cho thấy các giải pháp điều hành không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng mà còn tạo dư địa để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô - yếu tố nền tảng của tăng trưởng bền vững.

Đặc biệt, triển vọng dài hạn của nền kinh tế cũng được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. Việc Việt Nam vừa được WB nâng lên nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao càng củng cố thêm niềm tin vào triển vọng phát triển của nền kinh tế. Theo bà Mariam J. Sherman, Giám đốc WB tại Việt Nam, Campuchia và Lào, thành quả này phản ánh nhiều thập kỷ cải cách bền bỉ, tăng trưởng kinh tế vững chắc và mức sống ngày càng được nâng cao. Đồng thời, Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm các nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực, được thúc đẩy bởi dòng vốn FDI ổn định, xuất khẩu tăng mạnh và khu vực dịch vụ ngày càng phát triển.

Tăng trưởng cao phải đi cùng chất lượng

Bên cạnh những kết quả tích cực, cả WB và giới chuyên gia đều cho rằng chặng đường phía trước đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với chất lượng tăng trưởng.

Bà Mariam J. Sherman nhấn mạnh, những động lực đã đưa Việt Nam đến ngưỡng thu nhập trung bình cao vẫn còn nguyên giá trị. Song, để duy trì tăng trưởng trong tương lai, nền kinh tế sẽ ngày càng phụ thuộc vào năng suất, đổi mới sáng tạo, sự lớn mạnh của doanh nghiệp nội địa và khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao hơn. Theo bà, chặng đường phát triển tiếp theo sẽ không chỉ được định hình bởi tốc độ tăng trưởng mà còn bởi chất lượng của sự tăng trưởng. Đây là yếu tố then chốt trên con đường Việt Nam tiến tới trở thành nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045.

Trong Báo cáo cập nhật kinh tế vĩ mô tháng 7/2026, WB lưu ý, tăng trưởng của Việt Nam đang “phụ thuộc cao” vào nhập khẩu trong chuỗi giá trị sản xuất. Điều này phản ánh mức độ hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu nhưng cũng gia tăng áp lực lên cán cân vãng lai và dự trữ ngoại hối trong ngắn hạn. Báo cáo khuyến nghị Việt Nam cần theo dõi sát những rủi ro từ môi trường kinh tế quốc tế, đặc biệt là những biến động về thương mại toàn cầu có thể ảnh hưởng đến xuất khẩu. Đồng thời, cần giám sát chặt chẽ các rủi ro về chất lượng tín dụng, chênh lệch kỳ hạn và mức độ tập trung tín dụng trong hệ thống ngân hàng.

Tại Diễn đàn “Kích hoạt tăng trưởng: chính sách vi mô đột phá và mục tiêu hai con số”, do Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới phối hợp tổ chức sáng 14/7, GS. TS Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra yêu cầu đổi mới sâu sắc mô hình tăng trưởng, trong đó trọng tâm không chỉ là nâng cao tốc độ tăng trưởng mà còn phải cải thiện chất lượng phát triển.

Theo ông Lợi, ổn định kinh tế vĩ mô là nền tảng quan trọng nhưng chưa đủ. Năng lực tăng trưởng thực chất phải được hình thành từ hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, từng ngành, từng địa phương và từng dự án đầu tư. Vì vậy, cùng với việc giữ vững ổn định vĩ mô, cần đẩy mạnh các cải cách vi mô nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn trong sản xuất, kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ, cải thiện khả năng tiếp cận các nguồn lực phát triển và nâng cao năng suất của doanh nghiệp.

Để các chính sách vi mô thực sự trở thành động lực cho tăng trưởng hai con số, cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển, tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực và doanh nghiệp có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa. Đồng thời, nâng cao chất lượng tổ chức thực thi, bởi mọi sự chậm trễ trong triển khai chính sách đều làm gia tăng chi phí của nền kinh tế.

Có thể thấy, kết quả tăng trưởng 8,18% trong nửa đầu năm không chỉ tạo dư địa để hoàn thành mục tiêu phát triển năm 2026 mà còn củng cố niềm tin vào triển vọng dài hạn của nền kinh tế Việt Nam. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số và tiến tới trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần tiếp tục kiên định ổn định kinh tế vĩ mô, đẩy mạnh cải cách thể chế, nâng cao năng suất, phát triển khu vực doanh nghiệp trong nước và chuyển hóa hiệu quả các nguồn lực thành động lực tăng trưởng mới.

Ảnh: WB

Đan Thanh