Game di động Việt: 'Lên đỉnh' 4,9 tỉ lượt tải chưa hẳn kiếm tiền 'ngon'

Game di động Việt: Lượt tải cao nhưng ARPU quá thấp

Game di động Việt đạt 4,9 tỉ lượt tải trên toàn cầu trong năm 2025 (chỉ xếp sau Trung Quốc 5,3 tỉ lượt tải), trong đó lượt tải từ quốc tế chiếm 95%. Trong đó, 3 thể loại game mô phỏng (simulation), game giải đố (puzzle) và game arcade của Việt Nam dẫn đầu về số lượt tải trên thế giới, chiếm 10,93% thị phần, tương ứng 3,3 tỉ lượt tải, vượt qua Trung Quốc ở vị trí thứ 2 với hơn 2,5 triệu lượt tải, tương ứng 8,48% thị phần.

Tuy nhiên, tất cả những con số “hoành tráng” trên chưa thực sự góp phần được gì nhiều để biến ngành game Việt Nam nói chung và game di động Việt nói riêng trở thành một “ông lớn” game toàn cầu, và cũng chưa giúp nổi để Việt Nam trở thành một cường quốc game.

Bởi dù số lượt tải lớn, nhưng doanh thu bình quân trên mỗi lượt tải (ARPU) của các studio game Việt còn quá thấp. Theo thống kê, ARPU lượt tải của game di động Việt Nam khoảng 0,06 USD, được cấu thành chủ yếu từ các game đơn giản/siêu đơn giản (casual/hyper-casual), dù dễ kích cầu về lượt tải so với một số thể loại game khác nhưng vòng đời sản phẩm/lượt tải thường chỉ kéo dài từ 3-7 ngày. Trong khi đó, mức ARPU trung bình trên toàn cầu là 0,7 USD, gấp khoảng 12 lần so với Việt Nam. Nếu tính ARPU theo năm, Việt Nam dao động từ 8-12 USD, còn của toàn cầu khoảng 60 USD.

So sánh với mức ARPU theo năm tại một số quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ, Philippines… càng cho thấy rõ sự chênh lệch lớn và mức ARPU nhỏ bé của ngành game Việt Nam.

Khó khăn chuyển đổi giá trị ngay trên thị trường nội địa

Theo một con số được dự báo từ năm 2024, doanh thu ngành game tại Việt Nam khả năng đạt 1,66 tỉ USD vào năm 2025. Tuy nhiên, đến nay đã là tháng 5/2026, chưa có báo cáo chính thức nào cho thấy doanh số dự báo trên trở thành hiện thực. Thay vào đó, thị trường có nhiều thông tin về doanh thu ngành game và có cách biệt rất lớn về giá trị giữa các báo cáo.

Việt Nam cho dù có tới 58,5 triệu người chơi game (trong đó có 54 triệu người chơi game trên thiết bị di động đóng góp khoảng 60% tổng doanh thu ngành) tạo ra nhiều tương tác, nhưng tỉ lệ lượt chuyển đổi sang trả phí còn thấp, chiếm chiếm khoảng 10% số người chơi, dẫn đến tổng doanh thu thị trường game di động cũng như game online nói chung của Việt Nam còn rất khiêm tốn.

Một con số chính thức được công bố vào năm 2021 từ Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (nay thuộc Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch), doanh thu thị trường game nội địa đạt khoảng 665 triệu USD. Con số này được kỳ vọng sẽ đạt 1 tỉ USD vào năm 2030. Có thể nói, mục tiêu này dù có đạt được đi nữa thì cũng rất khiêm tốn trong mối tương quan với số người chơi game và số lượt tải game di động Việt trên toàn cầu. Thực tế này cho thấy, không phải cứ có số lượt tải – độ phủ toàn cầu cao thì doanh thu kinh doanh cũng tăng theo mức tương ứng. Đây chính là một nghịch lý đang tồn tại trong ngành game Việt Nam hiện nay.

Với thế mạnh về loại game đơn giản, nguồn thu của ngành game di động Việt chủ yếu đến từ quảng cáo. Đây là loại game dễ chơi nhưng chóng chán, vòng đời ngắn và ARPU thấp, khó tối ưu hóa nguồn thu cũng như tính bền vững của nó. Trong khi đó, game thủ Việt thích chơi loại game nhập vai trực tuyến (MMORPG) hoặc game đấu trường trực tuyến nhiều người chơi (MOBA) chủ yếu nhập khẩu từ Trung Quốc, Hàn Quốc.

Trong cơ cấu nguồn thu của các studio game Việt, nguồn thu quảng cáo (IAA) còn chiếm tỉ trọng cao (42%) trong khi nguồn thu từ việc mua hàng trong ứng dụng (IAP) của người chơi còn thấp (8,3%). Mô hình game có nguồn thu IAA chiếm tỉ trọng lớn thường dễ thu hút người chơi, lượng người chơi phát triển nhanh, nhưng ngược lại doanh thu không lớn và không bền vững. Một khi các studio gia tăng tần suất quảng cáo, người chơi rất dễ phản ứng và rời đi. Trong khi mô hình IAP đã được chứng minh trên thế giới cho thấy mang lại nguồn thu lớn và bền vững hơn. Hiện tại, các studio game di động Việt vẫn đang đối mặt với vấn đề này như một trong những thách thức lớn nhất.

“Bom tấn” – yếu tố tiên quyết để trở thành cường quốc game?

Để trở thành một cường quốc game, ngành game online Việt Nam cần mạnh ở cả thị trường nội địa và xuất khẩu. Nhưng trước hết, một thị trường nội địa đủ mạnh mạnh sẽ trở thành nền tảng tạo ra dòng tiền doanh thu ổn định để nuôi các studio game phát triển. Từ đó, thị trường nội địa cũng trở thành cái nôi nơi thử nghiệm không chỉ dành cho sản phẩm mà còn dành cho cả những hướng đi mới.

Các studio game Việt mạnh ở thị trường nội địa sẽ giữ được dòng tiền trong tay để tái đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) thay vì như hiện nay, có đến 86% doanh thu tại thị trường game Việt chảy vào túi các nhà sản xuất và phân phối game nước ngoài. Nếu không có một thị trường và nền sản xuất game mạnh từ trong nội địa, thay vào đó phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu, tăng trưởng nguồn thu của game di động Việt sẽ trở nên mong manh và dễ bị tổn thương trước các đối thủ quốc tế lớn và những rào cản kỹ thuật nhiều khi cố ý đến từ các kho ứng dụng lớn như Google Play và App Store.

Chính vì thế, 27.388 tựa game di động mới được sản xuất trong năm 2025 chưa nói lên được nhiều điều về sự tích cực của ngành game di động Việt. Thậm chí ngược lại, con số này đang phản ánh rõ tình trạng phân mảnh, manh mún, nhỏ lẻ của ngành game di động Việt. Dù có tới 27.388 tựa game mới nhưng chưa có nổi 1 game “bom tấn”, chính là vấn đề lớn của ngành game Việt.

Quan sát các cường quốc game như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, 2 yếu tố cần và đủ luôn đề huề: Những tựa game “bom tấn” và những doanh nghiệp game tỉ USD. Trong năm 2025, 2 cường quốc game Mỹ và Trung Quốc đã có một số tựa game “bom tấn” đạt doanh thu hàng tỉ USD/năm: Honor of Kings (Tencent, Trung Quốc), khoảng 2,4 tỉ USD; Roblox (Roblox Corporation, Mỹ), khoảng 2 tỉ USD; Whiteout Survival (Century Games, Trung Quốc), khoảng 1,9 tỉ USD…

Thế Lâm