Ga, tàu metro phải đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật về an toàn hành khách

Siết yêu cầu kỹ thuật nhà ga

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường sắt đô thị - loại hình metro (QCVN 32:2026/BXD) vừa được ban hành theo Thông tư số 62/2026 của Bộ Xây dựng quy định chặt chẽ các yêu cầu kỹ thuật về đảm bảo an toàn hành khách, công trình hạ tầng, phương tiện.

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường sắt đô thị - loại hình metro quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với công trình hạ tầng, nhà ga và đoàn tàu nhằm bảo đảm an toàn vận hành, an toàn hành khách. (Ảnh minh họa).

Theo đó, yêu cầu chung đặt ra đối với công trình đường sắt đô thị là phải được thiết kế, xây dựng và khai thác đáp ứng năng lực vận tải theo nhu cầu dự báo; đồng thời đáp ứng khả năng bảo trì, vận hành an toàn đối với phương tiện và các hệ thống thông tin, tín hiệu, cấp điện, thu soát vé tự động, thông gió, điều hòa không khí, thang cuốn, thang máy. Quy chuẩn cũng yêu cầu phải có biện pháp phòng ngừa thiên tai, tai nạn, sự cố và đáp ứng yêu cầu cứu hộ, cứu nạn.

Đáng chú ý, các công trình có kết cấu ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn chạy tàu phải có tuổi thọ thiết kế không dưới 100 năm; phương án kết cấu phải được lựa chọn trên cơ sở đánh giá kỹ thuật - kinh tế, bảo đảm an toàn và độ tin cậy.

Đối với nhà ga, quy chuẩn quy định ga phải đáp ứng lưu lượng hành khách lớn nhất theo dự báo, tổ chức dẫn hướng hành khách lên, xuống tàu an toàn, thuận tiện.

Nhà ga phải được bố trí hợp lý, có đầy đủ hệ thống thông gió, chiếu sáng, vệ sinh, phòng cháy chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn và các dịch vụ phục vụ hành khách. Số lượng lối ra, vào phải đáp ứng yêu cầu kết nối, sơ tán và cứu hộ khi cần thiết.

Quy chuẩn cũng đưa ra nhiều chỉ tiêu kỹ thuật cụ thể nhằm bảo đảm an toàn tại ga. Trong đó, khu vực lên, xuống tàu phải có chiều rộng tối thiểu 2,5m; cầu vượt và lối đi không nhỏ hơn 2,4m; cầu thang dành cho người đi bộ một chiều không nhỏ hơn 1,8m, hai chiều không nhỏ hơn 2,4m.

Chiều rộng của cầu thang chuyên dùng phòng cháy, chữa cháy phải lớn hơn 1,2m, chiều rộng của thang làm việc (đồng thời là thang thoát hiểm) trong khu vực từ ke ga đến đường ray phải lớn hơn 1,1m và chiều rộng của thang thoát hiểm của giếng thông gió không nhỏ hơn 1,8m.

Mỗi ga phải bố trí ít nhất một lối qua khu vực thu soát vé dành cho người có khả năng vận động hạn chế với chiều rộng thông thủy tối thiểu 0,9m. Trường hợp không có cửa chắn ke ga phải bố trí vạch báo hiệu và biện pháp cảnh báo khu vực nguy hiểm.

Bên cạnh đó, nhà ga phải bố trí đầy đủ biển chỉ dẫn, biển báo, biển cấm, sơ đồ chỉ dẫn và các dấu hiệu cảnh báo dành cho người có khả năng vận động hạn chế tại các vị trí dễ nhận biết.

Quy chuẩn cũng yêu cầu thời gian sơ tán hành khách khỏi ke ga trong trường hợp khẩn cấp không quá 4 phút; thời gian sơ tán từ điểm xa nhất trong ga đến khu vực an toàn không quá 6 phút, trừ trường hợp có phân tích kỹ thuật chứng minh điều kiện an toàn có thể duy trì lâu hơn.

Quy chuẩn 32 quy định các yêu cầu kỹ thuật tàu metro, vận hành nhằm đảm bảo an toàn, ngay cả khi xảy ra sự cố, tình huống khẩn cấp. (Ảnh minh họa: MAUR).

Bảo đảm an toàn vận hành, đoàn tàu trong các tình huống khẩn cấp

Đối với đoàn tàu metro, quy chuẩn yêu cầu vỏ tàu và các trang thiết bị nội thất phải được chế tạo từ vật liệu không cháy hoặc vật liệu chống cháy lan, ít khói và không chứa halogen. Tàu phải có khả năng chịu va đập, rung động, có biện pháp cách âm, giảm tiếng ồn khi vận hành.

Hệ thống cửa hành khách phải được liên khóa với hệ thống động lực, chỉ tự động mở khi tàu đã dừng hoàn toàn và tàu không thể chạy khi cửa chưa đóng kín. Trong trường hợp khẩn cấp, cửa có thể mở khóa bằng tay. Đoàn tàu cũng phải được bố trí cửa thoát hiểm cùng các thiết bị hỗ trợ sơ tán hành khách an toàn.

Về an toàn vận hành, quy chuẩn yêu cầu tàu phải có hệ thống hãm ma sát và hãm điện hoạt động độc lập, bảo đảm dừng tàu an toàn khi hãm điện gặp sự cố; không được khởi hành ở chế độ bình thường khi cửa hành khách chưa đóng kín.

Đối với tàu có người lái, bàn điều khiển trong buồng lái phải bố trí thiết bị dừng tàu khẩn cấp và thiết bị chống ngủ gật. Tàu cũng phải duy trì khả năng vận hành trong một số tình huống mất động lực để đưa đoàn tàu đến ga an toàn.

Ngoài ra, tàu metro phải được trang bị hệ thống chiếu sáng sự cố, ưu tiên xử lý thông tin liên lạc khẩn cấp ở mức cao nhất, hệ thống bảo vệ tàu tự động (ATP), hệ thống chống leo, hệ thống báo cháy tự động, bình chữa cháy, camera giám sát, thiết bị ghi sự kiện trên tàu cùng các thiết bị hiển thị trạng thái cửa và tín hiệu vận hành nhằm nâng cao mức độ an toàn trong quá trình khai thác.

Kỳ Nam