G20 cảnh báo quy định cứng nhắc có thể kìm hãm đổi mới công nghệ

Các bộ trưởng G20 nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy đầu tư, tăng trưởng kinh tế và khai thác tối đa lợi ích từ những công nghệ đang phát triển nhanh chóng.

Các bộ trưởng phụ trách thương mại và công nghệ của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) cảnh báo những quy định “cứng nhắc” đối với các công nghệ mới nổi, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), có thể vô tình cản trở đổi mới. Các nước này đồng thời nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy đầu tư, tăng trưởng kinh tế và khai thác tối đa lợi ích từ những công nghệ đang phát triển nhanh chóng.

Cảnh báo trên được đưa ra ngày 2/9 trong tuyên bố chung sau cuộc họp kéo dài hai ngày tại Đồi Chapel, bang North Carolina (Mỹ). Theo Bộ Thương mại Mỹ, các bộ trưởng đã nhất trí một loạt nguyên tắc mang tên “Các nguyên tắc Carolina” (Carolina Principles), nhằm chủ động thúc đẩy đổi mới và khai thác những lợi ích của công nghệ mới nổi.

Theo các nguyên tắc này, các nước nên ưu tiên sử dụng những quy định hiện hành để quản lý công nghệ mới, thay vì liên tục xây dựng các quy định mới. Quy định mới chỉ nên được đưa ra đối với những vấn đề mà khuôn khổ pháp lý hiện có chưa thể giải quyết. Các bộ trưởng G20 đồng thời kêu gọi tăng cường đầu tư cho nghiên cứu nền tảng và đẩy nhanh quá trình thương mại hóa các công nghệ mới nổi.

Tuyên bố chung nhận định những cách tiếp cận quản lý “lỗi thời hoặc thiếu linh hoạt” có thể vô tình hạn chế sự đổi mới. Các nước G20 hướng tới xây dựng những khuôn khổ chính sách phù hợp với điều kiện và lợi ích riêng của từng quốc gia, trên cơ sở các nguyên tắc chung đã được thống nhất.

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick, nước chủ nhà hội nghị, cho biết tuyên bố thể hiện quyết tâm của các nền kinh tế G20 trong việc thúc đẩy đầu tư, tăng trưởng kinh tế và đổi mới công nghệ.

Hội nghị tại Đồi Chapel chứng kiến sự tham dự của nhiều lãnh đạo ngành công nghệ, trong đó có Tổng Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang và Giám đốc điều hành (CEO) OpenAI Sam Altman, cùng các quan chức chính phủ như Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản Ryosei Akazawa.

Việc tuyên bố được thông qua theo đồng thuận cũng thu hút sự chú ý, trong bối cảnh cuộc họp các bộ trưởng tài chính G20 kết thúc một ngày trước đó không đạt được kết quả tương tự. Tại cuộc họp này, Trung Quốc không chấp nhận tuyên bố chung do Mỹ soạn thảo vì phản đối một số nội dung trong văn kiện.

Trong khi G20 nhấn mạnh nguy cơ những quy định quá cứng nhắc có thể kìm hãm đổi mới, Liên minh châu Âu (EU) cho rằng quản lý công nghệ và thúc đẩy đổi mới không phải là hai mục tiêu đối lập. Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban châu Âu (EC) phụ trách chủ quyền công nghệ Henna Virkkunen cho rằng trên thực tế, khoảng cách giữa EU và Mỹ về quản lý công nghệ không lớn như thường được mô tả.

Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban châu Âu (EC) phụ trách chủ quyền công nghệ Henna Virkkunen.

Theo bà Virkkunen, sự khác biệt chủ yếu nằm ở cách tiếp cận: châu Âu thường xây dựng quy định từ trước, trong khi Mỹ có xu hướng xử lý các hành vi vi phạm thông qua các vụ kiện và phán quyết của tòa án. Tuy nhiên, bà cho rằng dù sử dụng những công cụ khác nhau, Mỹ và châu Âu thường hướng tới những vấn đề tương tự và cùng tập trung vào các công ty công nghệ lớn.

Phó Chủ tịch EC dẫn kết quả một cuộc khảo sát Eurobarometer gần đây cho thấy 80% số người dân châu Âu được hỏi cho rằng việc quản lý AI một cách thận trọng là cần thiết vì lý do an toàn. Theo bà, người dân châu Âu muốn có thể tin tưởng các công nghệ mới, trong khi EU cũng đang chuẩn bị những đề xuất nhằm đơn giản hóa một số quy định hiện hành.

Bà Virkkunen đồng thời lưu ý rằng việc Mỹ chưa có một đạo luật công nghệ thống nhất ở cấp liên bang không đồng nghĩa ngành công nghệ nước này hoạt động ngoài sự quản lý của chính phủ.

Hiện các bang của Mỹ đã ban hành hàng trăm quy định liên quan đến AI. Theo bà, đây chính là tình trạng EU muốn tránh khi xây dựng Đạo luật AI, với mục tiêu tạo ra một bộ quy tắc thống nhất trên toàn bộ thị trường thay vì để các quốc gia hoặc khu vực áp dụng những quy định khác nhau.

Bảo vệ trẻ vị thành niên trên mạng xã hội là một trong những lĩnh vực cho thấy sự hội tụ trong cách tiếp cận của Mỹ và EU. Bà Virkkunen dẫn thỏa thuận gần đây giữa Meta và gần như toàn bộ các bang của Mỹ, theo đó công ty cam kết áp dụng các biện pháp như giới hạn thời gian sử dụng Instagram và Facebook đối với thanh thiếu niên.

Theo bà Virkkunen, một số nội dung tương tự đã được luật hóa tại châu Âu thông qua Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA). EU cũng đang tập trung vào những lo ngại liên quan đến khả năng gây nghiện của các nền tảng mạng xã hội và để ngỏ khả năng đưa ra các quy định mạnh hơn. Tuy nhiên, bà Virkkunen cho rằng các nền tảng có thể chủ động thực hiện thêm nhiều biện pháp ngay từ bây giờ.

Về an toàn AI, bà Virkkunen cho biết các quyền hạn thực thi theo Đạo luật AI của EU đã bắt đầu có hiệu lực từ tháng 8. Phần lớn các nhà phát triển AI hàng đầu đã tự nguyện hợp tác với Ủy ban châu Âu trước khi các quy định chính thức được áp dụng. Bà khẳng định các doanh nghiệp muốn hoạt động tại thị trường châu Âu phải tuân thủ các quy định của EU.

Bên cạnh AI, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ còn đặt ra một vấn đề khác đối với cả Mỹ và châu Âu là việc xây dựng các trung tâm dữ liệu. Theo bà Virkkunen, tranh luận về tác động của các trung tâm dữ liệu đã diễn ra tại một số quốc gia thành viên EU, tương tự những phản ứng đang xuất hiện tại Mỹ. Bà cho rằng quy hoạch thận trọng ngay từ đầu có thể giúp hạn chế những phản ứng tiêu cực, đồng thời chỉ ra sự mất cân đối trong phân bổ các trung tâm dữ liệu tại châu Âu. Các nhà đầu tư có xu hướng lựa chọn những quốc gia có nguồn điện sạch và giá rẻ, khiến hạ tầng này tập trung vào một số nước.

Theo quan chức EU, đây không phải giải pháp tối ưu bởi các trung tâm dữ liệu là một phần quan trọng của hạ tầng số và cần được phát triển rộng khắp các quốc gia thành viên./.

(TTXVN/Vietnam+)