Freelancer, KOL, KOC, streamer, affiliate: Không phải khoản thu nào cũng chịu chung một cách tính thuế

Theo Cục Thuế, freelancer, KOL, KOC, streamer, affiliate là những tên gọi mô tả cách thức làm việc hoặc nghề nghiệp trên thị trường, không tự quyết định loại thu nhập chịu thuế. Cá nhân cần xác định bản chất hoạt động và quan hệ với tổ chức, cá nhân trả thu nhập để phân biệt thu nhập từ kinh doanh với thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Các khoản thu thường gặp gồm doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ; hoa hồng tiếp thị liên kết; thu nhập từ quảng cáo, tài trợ; thu nhập từ cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số; tiền bản quyền hoặc thu nhập từ chuyển quyền sử dụng quyền sở hữu trí tuệ. Ngoài ra, cá nhân có thể có tiền lương, tiền công, thù lao nếu khoản thu thực tế thuộc nhóm này theo quy định. 

(Hình ảnh do AI thiết kế)

Xác định đúng bản chất từng khoản thu

Việc xác định thu nhập từ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số phải căn cứ vào bản chất hoạt động và khoản thu nhập thực tế phát sinh, không chỉ dựa vào tên gọi nghề nghiệp như freelancer, KOL, KOC, streamer hay affiliate. 

Trường hợp cá nhân có quan hệ lao động, là người làm công ăn lương với tổ chức, cá nhân trả thu nhập, khoản thu phát sinh từ quan hệ lao động được xác định là thu nhập từ tiền lương, tiền công. Cá nhân thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân theo quy định đối với loại thu nhập này.

Nếu một cá nhân vừa có thu nhập từ quan hệ lao động, vừa độc lập thực hiện hoạt động kinh doanh thương mại điện tử hoặc kinh doanh trên nền tảng số, từng khoản thu nhập phải được xác định và phân loại riêng theo bản chất hoạt động và quan hệ phát sinh thu nhập. Các khoản thu có bản chất khác nhau không được gộp chung để áp dụng một cơ chế thuế. 

Đối với thu nhập được xác định là tiền lương, tiền công, tổ chức, cá nhân trả thu nhập thực hiện khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo quy định tương ứng với từng trường hợp.

Việc khấu trừ có thể được thực hiện theo biểu thuế lũy tiến từng phần hoặc theo tỷ lệ 10% nếu thuộc trường hợp pháp luật quy định.

Cục Thuế lưu ý, mức khấu trừ 10% không phải cách xử lý mặc định đối với mọi khoản thu nhập của freelancer, KOL, KOC, streamer, affiliate hoặc mọi khoản thu phát sinh trên nền tảng số. Trước hết, cần xác định đúng bản chất khoản thu nhập; cơ chế khấu trừ đối với tiền lương, tiền công chỉ áp dụng khi khoản thu thuộc loại thu nhập này theo quy định.

Theo Cục Thuế, việc xác định nghĩa vụ thuế cần căn cứ vào từng tình huống cụ thể.

Đối với cá nhân tự thực hiện hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số hoặc cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số, khoản thu được xác định là thu nhập từ kinh doanh, không phụ thuộc vào việc cá nhân đã đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế cho hoạt động đó hay chưa.

Đối với freelancer, KOL, KOC, streamer có quan hệ lao động, là người làm công ăn lương với tổ chức, cá nhân trả thu nhập, nghĩa vụ thuế được thực hiện theo quy định đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công. Trường hợp một cá nhân đồng thời có hoạt động kinh doanh và có quan hệ lao động, từng khoản thu phải được phân loại riêng, không gộp chung hoặc áp dụng một cơ chế thuế cho toàn bộ các khoản thu.

Cá nhân cần lưu giữ hợp đồng, thỏa thuận với nền tảng, nhãn hàng hoặc đối tác; báo cáo doanh thu, tỷ lệ hoa hồng và dữ liệu giao dịch; sao kê, chứng từ thanh toán, chứng từ khấu trừ; hóa đơn và tài liệu liên quan đến từng loại khoản thu.

Những nội dung cần kiểm tra trước khi xác định nghĩa vụ thuế

Cục Thuế lưu ý cá nhân cần rà soát các nội dung sau: Liệt kê đầy đủ từng nguồn thu nhập.Xác định bản chất từng khoản thu, không chỉ căn cứ vào tên gọi nghề nghiệp. Phân loại riêng doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ, quảng cáo, nội dung số, tiếp thị liên kết, bản quyền, tiền lương, tiền công và thù lao.

Nếu có quan hệ lao động, tách riêng thu nhập từ tiền lương, tiền công với thu nhập từ hoạt động kinh doanh. Đối chiếu đúng nhóm ngành, nghề và thuế suất. Lưu giữ đầy đủ hợp đồng, dữ liệu, chứng từ và hóa đơn liên quan. 

An Nhiên