FIFA ASEAN Cup và ASEAN Cup khác nhau thế nào?

Từ năm 2026, Đông Nam Á có tới hai giải đấu chất lượng cho cấp độ đội tuyển quốc gia. Ảnh: Hoàng Nguyên.

Năm 2026 chứng kiến sự ra đời của FIFA ASEAN Cup. Còn ASEAN Cup, giải đấu truyền thông cấp đội tuyển của khu vực Đông Nam Á, thì đã có lần tổ chức thứ 15. Suốt vài thập kỷ qua, ASEAN Cup (tên cũ AFF Cup) là món ăn tinh thần quen thuộc của cổ động viên Đông Nam Á, còn FIFA ASEAN Cup hiện là cái tên xa lạ.

Tên của hai đấu trường này chỉ khác nhau ở chữ "FIFA" và dễ gây nhầm lẫn cho người hâm mộ. Hai giải đấu này thực sự có nhiều khác biệt quan trọng.

Chất lượng chuyên môn

Việc giải có thuộc hệ thống thi đấu chính thức của FIFA hay không ảnh hưởng lớn đến chất lượng chuyên môn. FIFA ASEAN Cup là giải do FIFA trực tiếp quản lý và điều hành, còn ASEAN Cup do Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) tổ chức.

Vì là giải thuộc FIFA, mọi trận đấu tại FIFA ASEAN Cup đều được tính điểm trên bảng xếp hạng FIFA. Ngược lại, kết quả thi đấu tại ASEAN Cup không tác động đến số điểm của các đội tuyển dự giải. Tức là kể cả khi vô địch ASEAN Cup, đội tuyển đó vẫn không được cộng điểm trên bảng xếp hạng FIFA.

Về lực lượng, FIFA ASEAN Cup thuộc hệ thống thi đấu chính thức của các đội tuyển quốc gia toàn cầu, nên các CLB bắt buộc phải đồng ý cho cầu thủ lên tuyển. Ngược lại, ở các giải như ASEAN Cup, CLB không có nghĩa vụ nhả người, khiến nhiều đội tuyển không có đội hình mạnh nhất để thi đấu. Đây luôn là vấn đề lớn của nhiều kỳ ASEAN Cup gần đây, khiến giải đấu vắng hàng loạt ngôi sao, gây ảnh hưởng tới cả chất lượng chuyên môn và thương mại.

Ở AFF Cup 2022, tuyển Thái Lan thiếu vắng hàng loạt ngôi sao như Chanathip Songkrasin, Suphanat và Supachok Mueanta... Thái Lan lúc ấy lên danh sách sơ bộ 75 cầu thủ, nhưng chỉ 40 người được phép lên tuyển. Tuyển Philippnes cũng lâm vào tình cảnh tương tự khi không có được sự phục vụ của Neil Etheridge, Daisuke Sato, John Patrick Straub, Gerrit Holtmann, Kevin Ingreso, Oscar Arribas... Ngay cả đội tuyển Việt Nam cũng từng lo lắng điều tương tự. Năm nào vào giải, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) cũng phải đau đầu nếu có cầu thủ đang chơi ở nước ngoài.

Năm nay, điều tương tự cũng xảy ra với tuyển Thái Lan khi HLV Anthony Hudson phải gọi cả cầu thủ đang chơi Thai League 3 là Chawanwit Saelao dự giải.

Ngược lại, với FIFA ASEAN Cup, các đội tuyển sẽ có lực lượng mạnh nhất. Cộng thêm với việc phân hạng, chất lượng chuyên môn của giải đấu này sẽ cao hơn ASEAN Cup. Tại FIFA ASEAN Cup 2026, 14 đội dự giải được phân thành hai hạng (division). Giải đấu của FIFA sẽ không có khái niệm "lót đường", khó có những trận cầu cách biệt kiểu tuyển Việt Nam đè bẹp Timor-Leste 7-0.

Kết quả bốc thăm phân hạng và chia bảng FIFA ASEAN Cup 2026. Đồ họa: Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF).

Thời gian, địa điểm và mức thưởng

FIFA ASEAN Cup do FIFA tổ chức, nên sẽ thi đấu theo lịch FIFA Days. Lịch này được xếp cố định hàng năm, không thay đổi, được lấy làm "xương sống" cho toàn bộ hệ thống thi đấu cấp CLB, bóng đá trẻ toàn cầu vận hành. Không chỉ V.League, những giải đấu tầm cỡ như Premier League hay La Liga, thậm chí cả Champions League, đều không được xếp lịch trùng với FIFA Days.

Ngược lại, ASEAN Cup, giải đấu của AFF triển khai, có thời gian diễn ra tùy theo sự sắp xếp của cơ quan này. Mọi năm, ASEAN Cup thường thi đấu dịp cuối năm. 2026 là năm đầu tiên giải diễn ra vào mùa hè.

Địa điểm cũng là sự khác biệt. FIFA ASEAN Cup thi đấu tập trung ở hai địa điểm. Indonesia là nước đăng cai bảng 1 năm nay, bảng 2 diễn ra ở Hong Kong (Trung Quốc). Trong khi đó với ASEAN Cup, các đội đá luân phiên sân nhà, sân khách từ vòng bảng. 2020 là kỳ giải hiếm hoi chỉ được tổ chức ở Singapore do ảnh hưởng của dịch Covid-19.

Về cách tổ chức, ASEAN Cup từ trước đến nay chỉ là cuộc chơi của các đội Đông Nam Á. Nhưng tại FIFA ASEAN Cup, ngay trong năm đầu tiên giải được trình làng, hai khách mời tới từ Nam Á là tuyển Pakistan và tuyển Ấn Độ đã xuất hiện. Giải đấu suýt nữa đã có một khách mời chất lượng hơn là tuyển Trung Quốc.

Mở rộng số đội dự giải là xu hướng của FIFA thời gian qua. 2026 là năm đầu tiên World Cup có 48 đội tranh tài, thay vì chỉ 32 như trước đó. Đó có lẽ cũng là toan tính của FIFA với ASEAN Cup khi họ chủ động tìm thêm các đội tuyển cùng trình độ trong khu vực lân cận.

Chênh lệch về mức thưởng giữa hai giải cũng rất lớn. Đội vô địch FIFA ASEAN Cup 2026 nhận 1 triệu USD (khoảng 26 tỷ đồng), gấp hơn ba lần khoản thưởng dành cho quán quân ASEAN Cup từ năm 2018 đến nay là 300.000 USD (khoảng 7,6 tỷ đồng).

Tóm lại, FIFA ASEAN Cup là giải đấu có "trọng lượng" hơn ASEAN Cup, khi các đội đều có dàn nhân sự tốt nhất, được tính điểm trên bảng xếp hạng FIFA và sẽ nhận mức thưởng hậu hĩnh hơn.

Highlight Timor-Leste 0-7 Việt Nam Tối 24/7, tuyển Việt Nam dễ dàng đè bẹp Timor-Leste với tỷ số cách biệt 7-0 ở lượt trận ra quân bảng A ASEAN Cup 2026.

Xem ASEAN Hyundai Cup 2026 trực tiếp và trọn vẹn trên FPT Play, tại: http://fptplay.vn

Nam Giang