Fed sẽ kiên nhẫn quan sát ảnh hưởng từ cú sốc giá dầu

Chủ tịch FED Jerome Powell. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu tại Đại học Harvard, người đứng đầu Fed giải thích rằng các cú sốc năng lượng thường đến và đi khá nhanh, trong khi chính sách tiền tệ cần nhiều thời gian để thẩm thấu và phát huy tác dụng lên nền kinh tế.

Tình trạng căng thẳng hiện nay bắt nguồn từ cuộc xung đột nổ ra tại Trung Đông vào ngày 28/2, dẫn đến hoạt động đi lại qua eo biển Hormuz bị hạn chế nghiêm trọng. Đây là tuyến đường thủy huyết mạch, vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.

Hệ lụy là giá dầu thô thế giới không ngừng leo thang trong tuần xung đột thứ năm liên tiếp, với dầu Brent giao dịch quanh mức 111,81 USD/thùng và giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) đạt 102,36 USD/thùng. Tại Mỹ, giá xăng bán lẻ đã chạm mức trung bình 4 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít), đe dọa trực tiếp đến nỗ lực kiểm soát lạm phát của nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Trước bức tranh phức tạp này, ông Powell thừa nhận, Fed đang phải đối mặt với tình thế giằng co giữa hai nhiệm vụ cốt lõi: duy trì mức độ tuyển dụng tối đa trên thị trường lao động và ổn định giá cả. Rủi ro suy yếu của thị trường việc làm đòi hỏi lãi suất cần ở mức thấp để kích thích tăng trưởng, nhưng áp lực lạm phát chực chờ lại cản trở nỗ lực điều chỉnh chính sách tiền tệ của Fed. Do đó, ông Powell đánh giá mức lãi suất cơ bản 3,50% - 3,75% hiện tại là an toàn và phù hợp để cơ quan này có thêm thời gian đánh giá tình hình.

Thực tế, lạm phát tại Mỹ đã liên tục vượt mục tiêu 2% trong khoảng 5 năm qua do chuỗi cú sốc từ đại dịch COVID-19 và gần đây nhất là các chính sách thuế quan của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Dù một số khảo sát gần đây cho thấy, giá cả trong năm tới đang tăng cao, ông Powell vẫn trấn an lạm phát dài hạn nhìn chung vẫn được neo giữ vững chắc.

Những phát biểu mang tính xoa dịu hiện tại của Chủ tịch Fed đã xoa dịu tâm lý thị trường phần nào, cũng như dập tắt đồn đoán của giới đầu tư về một đợt tăng lãi suất khẩn cấp. Giới phân tích vĩ mô cũng đồng tình rằng Fed hiện đã chuyển sang chế độ "án binh bất động" cho đến khi xác định được chính xác quy mô và tác động của cú sốc năng lượng lần này.

Nhằm giảm bớt áp lực từ giá dầu tăng cao đối với người tiêu dùng, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) ngày 25/3 đã quyết định miễn trừ các quy định đối với việc bán nhiên liệu ethanol trong mùa hè.

Theo đó, EPA đã cấp lệnh miễn trừ nhiên liệu khẩn cấp tạm thời để cho phép bán xăng E15, loại xăng pha 15% ethanol, trên phạm vi toàn quốc. Đồng thời, cơ quan này cũng loại bỏ mọi rào cản liên bang đối với việc kinh doanh xăng E10 - loại xăng pha 10% ethanol. Thông cáo từ EPA cho biết lệnh miễn trừ sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/5 và dự kiến duy trì trước mắt đến hết ngày 20/5.

Quản trị viên EPA Lee Zeldin khẳng định, biện pháp khẩn cấp nói trên sẽ hỗ trợ các gia đình Mỹ thông qua việc tăng cường nguồn cung nhiên liệu và mang lại nhiều lựa chọn hơn cho người tiêu dùng.

Thông thường, việc bán nhiên liệu ethanol không được phép diễn ra trong khoảng thời gian từ ngày 1/5-15/9 hằng năm, do loại nhiên liệu này không đáp ứng được các yêu cầu về độ bay hơi của xăng.

Trong khi đó, giá nhập khẩu của Mỹ trong tháng 2/2026 tăng mạnh nhất trong 4 năm khi chi phí năng lượng leo thang do lo ngại xung đột tại Trung Đông, làm dấy lên lo ngại lạm phát có thể tăng tốc trong thời gian tới.

Cụ thể, giá nhập khẩu của Mỹ trong tháng 2/2026 tăng 1,3% so với tháng trước đó, mức cao nhất kể từ tháng 3/2022, sau khi đã tăng 0,6% trong tháng 1. Con số này vượt xa dự báo tăng 0,5% của các nhà kinh tế. So với cùng kỳ năm 2024 giá nhập khẩu tăng 1,3%, cũng là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 2/2025.

Theo Bộ Lao động Mỹ, mức tăng giá nhập khẩu cao hơn dự kiến không chỉ đến từ giá nhiên liệu mà còn phản ánh sự gia tăng đáng kể của giá thực phẩm và hàng tiêu dùng. Đáng chú ý, giá tư liệu sản xuất nhập khẩu ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ khi dữ liệu này được thống kê, trong bối cảnh bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo và xây dựng các trung tâm dữ liệu.

Một điểm đáng chú ý là giá nhập khẩu tăng không chỉ do nhiên liệu. Giá nhiên liệu nhập khẩu trong tháng 2/2026 tăng 3,8% sau khi giảm trong tháng trước đó, trong khi giá thực phẩm tăng 0,8% do chi phí cao hơn đối với nhiều mặt hàng như rau củ, thịt và đồ uống. Nếu loại trừ nhiên liệu và thực phẩm, giá nhập khẩu lõi vẫn tăng mạnh 1,2%.

Hương Thủy/TTXVN (Tổng hợp)