EU ưu tiên hợp tác với Việt Nam về năng lượng, giao thông xanh

Việt Nam - đối tác lớn nhất của EU tại ASEAN

Sáng ngày 24/3, tại Hà Nội, Cục Đầu tư nước ngoài (FIA) - Bộ Tài chính và EuroCham Việt Nam đã phối hợp tổ chức Diễn đàn Kinh doanh và đầu tư EU - Việt Nam - Chiến lược cửa ngõ toàn cầu với thông điệp “Hợp tác đầu tư hướng tới tương lai bền vững”. Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc tham dự sự kiện; Cao ủy Liên minh châu Âu về Đối tác Quốc tế Jozef Síkela cùng hơn 1.000 đại biểu tham dự trực tiếp tại Hà Nội.

Diễn đàn là cầu nối nhằm hiện thực hóa các nỗ lực tăng cường hợp tác kinh tế và đầu tư giữa EU và Việt Nam, trong bối cảnh mối quan hệ song phương vừa được nâng tầm lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Với doanh nghiệp Việt Nam, diễn đàn là cơ hội để các doanh nghiệp tương tác trực tiếp với đối tác châu Âu, trao đổi kiến thức chuyên môn và công nghệ trong các lĩnh vực ưu tiên như năng lượng, giao thông bền vững, chuyển đổi số và các giải pháp liên quan đến tiêu chí ESG (môi trường - xã hội - quản trị).

Ông Jozef Síkela - Cao Ủy châu Âu về đối tác quốc tế cho biết, phía EU sẽ tập trung vào 2 ưu tiên hợp tác tại Việt Nam, đó là về khí hậu và năng lượng.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Jozef Síkela - Cao Ủy châu Âu về đối tác quốc tế cho biết, Diễn đàn Kinh doanh và đầu tư EU - Việt Nam - Chiến lược cửa ngõ toàn cầu diễn ra vào thời điểm vô cùng quan trọng khi Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam vừa diễn ra thành công; mối quan hệ hai bên Việt Nam - EU đã bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Đầu năm 2026, lãnh đạo cấp cao hai bên đã thống nhất nâng cấp quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - EU, đây là kết quả được tạo dựng, xây dựng trong suốt 35 thiết lập quan hệ ngoại giao. Những năm qua, hợp tác giữa Việt Nam - EU luôn phát triển ổn định trên tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, thương mại, đầu tư, đến hợp tác giáo dục, an ninh quốc phòng...

Đáng chú ý, sau 6 năm đưa vào triển khai, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã cắt giảm đến 99% dòng thuế, tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng thương mại Việt Nam - EU. Năm 2025, thương mại Việt Nam - EU đạt 76 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành đối tác lớn nhất của EU tại ASEAN.

"Cơ hội hợp tác đầu tư giữa Việt Nam - EU sẽ còn nhiều hơn nữa", Cao Ủy Jozef Síkela nói và cho biết, ở Việt Nam, phía EU sẽ tập trung vào 2 ưu tiên hợp tác, đó là về khí hậu và năng lượng. EU đang đồng hành cùng Việt Nam trong mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, thông qua các khoản đầu tư của các định chế tài chính vào những dự án như thủy điện tích năng đóng vai trò lưu trữ năng lượng và nguồn điện ổn định, qua đó hỗ trợ tăng trưởng bền vững. Ngoài ra, hai bên còn dư địa hợp tác về khai thác khoáng sản, xây dựng chuỗi giá trị bền vững, tăng trưởng xanh, chuyển đổi số ESG....

Cao ủy Jozef Síkela kỳ vọng, thông qua diễn đàn, các diễn giả, các đại biểu tham dự sẽ biến những ý tưởng thành dự án, biến những dự án thành những khoản đầu tư cụ thể, đem lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế Việt Nam.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc đánh giá cao sự đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam.

Phát biểu tại sự kiện, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc cho biết, đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, góp phần triển khai thực chất nội hàm quan hệ hợp tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam - EU, đặc biệt trong hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư.

Sau gần 4 thập kỷ đổi mới và mở cửa hội nhập, Việt Nam đã vươn mình mạnh mẽ và luôn kiên định với đường lối độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, đa dạng, đa phương hóa và tiến hành công cuộc đổi mới với 3 trụ cột, định hướng quan trọng.

Một là, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, vận hành theo quy luật thị trường gắn với tiến bộ và công bằng xã hội.

Hai là, phát triển đồng bộ các thành phần kinh tế trong đó kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, FDI là một bộ phận cấu thành quan trọng không thể thiếu của nền kinh tế.

Ba là, chủ động, tích cực hội nhập sâu rộng, hiệu quả, thực chất.

Cũng theo Phó Thủ tướng, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến 2045, trở thành nước phát triển có thu nhập cao. Để làm được điều đó, Việt Nam xác định cần huy động tối đa nguồn lực, và Việt Nam mong muốn "chúng tôi không chỉ muốn đi nhanh mà còn phải đi vững, đi xa, đi cùng nhau".

EU "rót" thêm nguồn vốn vào năng lượng

Đánh giá về các đóng góp của doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam, Phó Thủ tướng ghi nhận, các doanh nghiệp châu Âu đã và đang đóng góp quan trọng vào tiến trình phát triển kinh tế của Việt Nam trong chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực quản trị tại Việt Nam.

Cùng với các lĩnh vực hợp tác truyền thống, Việt Nam - EU đã không ngừng mở rộng sang các lĩnh vực mới, tiềm năng như: Nghiên cứu khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo, chuyển đổi xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu... Việt Nam đánh giá cao sự hỗ trợ, đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu trong phát triển bền vững, đặc biệt là năng lượng tái tạo, chuyển đổi năng lượng... Việt Nam coi EU là đối tác quan trọng hàng đầu, tin cậy trong tiến trình hội nhập của mình.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc và Cao ủy Síkela chứng kiến lễ trao Sách trắng EuroCham 2026 và các thỏa thuận hợp tác.

Trong thời gian tới, Phó Thủ tướng cho rằng, Việt Nam và EU có thể đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực. Thứ nhất, hiện thực hóa các hợp tác trong khuôn khổ Chiến lược cửa ngõ toàn cầu. Việt Nam mong muốn, EU với thế mạnh về vốn, công nghệ sẽ ưu tiên lựa chọn Việt Nam là điểm đến đầu tư chiến lược trong khu vực. "EU hỗ trợ Việt Nam tiếp cận nguồn tài chính xanh, bền vững và các nguồn lực từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo...", Phó Thủ tướng đề nghị.

Thứ hai, ưu tiên thu hút đầu tư chất lượng cao. Việt Nam kêu gọi EU đầu tư vào lĩnh vực kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, công nghiệp bán dẫn, công nghệ cao, năng lượng mới, năng lượng tái tạo, hạ tầng... hình thành các Trung tâm tài chính quốc tế, Trung tâm đổi mới sáng tạo.

Thứ ba, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng công bằng. Việt Nam cam kết thực hiện mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 vào 2050, Việt Nam đề nghị EU tiếp tục chuyển giao công nghệ, hỗ trợ tài chính xanh giúp Việt Nam thực hiện thành công mục tiêu này.

Thứ tư, tăng cường tích hợp tiêu chuẩn ESG, đề nghị EU hỗ trợ chuyển giao công nghệ, giúp doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường nhập khẩu.

Thứ năm, đề nghị các nước thành viên EU đẩy nhanh phê chuẩn EVIPA, đây là mảnh ghép còn thiếu trong bức tranh thương mại Việt Nam - EU.

Triển khai chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ Việt Nam, ngay tại diễn đàn, Liên minh châu Âu đã trao quỹ đầu tư hơn 560 triệu Euro vào giao thông vận tải bền vững và năng lượng sạch, giúp tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững đồng thời giảm ô nhiễm tại Việt Nam, phù hợp với Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu của EU.

Cao ủy Síkela cho biết: “Gói đầu tư 560 triệu euro này cho thấy quan hệ đối tác của EU với Việt Nam mang lại hiệu quả cho những điều quan trọng nhất: duy trì tăng trưởng kinh tế đồng thời giảm ô nhiễm và tăng cường năng lượng sạch. Chúng tôi cùng đầu tư với các công ty Việt Nam cho năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả năng lượng và hiện đại hóa giao thông vận tải. Đây là cách mà sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu đưa các quan hệ đối tác thành kết quả thiết thực: việc làm, tăng trưởng mạnh mẽ hơn và một hệ thống năng lượng sạch hơn cho tương lai".

Ngoài ra, Phó Chủ tịch EIB Nicola Beer, phụ trách hoạt động của ngân hàng tại Việt Nam, cho biết, EIB đã công bố thỏa thuận trị giá 200 triệu euro với Techcombank nhằm mở rộng khả năng tiếp cận nguồn tài chính cho các doanh nghiệp tư nhân, bao gồm cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hỗ trợ đầu tư vào năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và giao thông sử dụng điện. Điều này đồng nghĩa với nhiều việc làm hơn, hóa đơn tiền điện thấp hơn và không khí trong lành hơn cho người dân Việt Nam.

Trong bối cảnh các cam kết đầu tư trị giá hàng tỷ euro đang là tâm điểm tại Diễn đàn, EuroCham đã chính thức ra mắt ấn bản thứ 17 của Sách Trắng. Ấn phẩm quan trọng này đóng vai trò là công cụ kịp thời và chiến lược nhằm hỗ trợ việc triển khai hiệu quả và bền vững các khoản đầu tư mang tính bước ngoặt này.Ấn bản năm 2026, với chủ đề “Cải cách & Nâng tầm: Kỷ nguyên mới cho Việt Nam trong nền kinh tế toàn cầu”, đưa ra một bộ khuyến nghị chính sách có cấu trúc, dựa trên thực tiễn kinh doanh. Những thông tin chuyên sâu này được thiết kế để bổ sung cho những nỗ lực cải cách đang diễn ra của Việt Nam trong việc củng cố môi trường pháp lý minh bạch, dễ dự đoán và hiệu quả, cần thiết để chuyển các cam kết đầu tư thành kết quả kinh tế - xã hội hữu hình.

Hoàng Hòa