EU ra mắt app xác minh độ tuổi để bảo vệ trẻ em, Big Tech hết lý do thoái thác

EU đang đẩy mạnh sức ép đối với các tập đoàn công nghệ trong vấn đề an toàn số cho thanh thiếu niên

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố ứng dụng xác minh độ tuổi trực tuyến mới, nhằm hỗ trợ các nền tảng công nghệ kiểm tra tuổi người dùng và tăng cường bảo vệ trẻ em trước những nội dung độc hại trên internet. Động thái này cho thấy Brussels đang đẩy mạnh sức ép đối với các tập đoàn công nghệ trong vấn đề an toàn số cho thanh thiếu niên.

Theo Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, ứng dụng mới sẽ đóng vai trò như một “thẻ căn cước kỹ thuật số”, cho phép người dùng chứng minh mình đủ tuổi truy cập một số dịch vụ trực tuyến mà không phải chia sẻ toàn bộ dữ liệu cá nhân cho từng trang web hay ứng dụng riêng lẻ.

Theo giới chức EU, đây là giải pháp được xây dựng để chấm dứt những tranh cãi kéo dài giữa cơ quan quản lý và các công ty công nghệ về việc xác minh độ tuổi người dùng vừa hiệu quả, vừa bảo đảm quyền riêng tư.

Trong tuyên bố chung, bà Ursula von der Leyen và Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban châu Âu phụ trách công nghệ Henna Virkkunen nhấn mạnh: “Các nền tảng trực tuyến hoàn toàn có thể sử dụng ứng dụng xác minh độ tuổi của chúng tôi. Vì vậy, sẽ không còn lý do bào chữa nào nữa. Châu Âu đang mang tới một giải pháp miễn phí, dễ sử dụng để bảo vệ trẻ em khỏi nội dung độc hại và bất hợp pháp”.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban châu Âu phụ trách công nghệ Henna Virkkunen tại cuộc họp báo ngày 15/4. Ảnh: Thierry Monasse

Cơ chế xác minh không lộ dữ liệu cá nhân

Theo thiết kế, người dùng sẽ xác minh độ tuổi bằng cách tải lên hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân trên ứng dụng. Sau đó, các nền tảng công nghệ chỉ có thể biết người dùng nằm trên hay dưới ngưỡng tuổi nhất định - chẳng hạn 16 hoặc 18 tuổi, tùy theo quy định của từng quốc gia.

Điểm đáng chú ý là ngày sinh cụ thể và các thông tin cá nhân khác sẽ không được chia sẻ cho bên thứ ba. Điều này nhằm hạn chế tình trạng thu thập dữ liệu quá mức, vốn là mối quan ngại lớn trong nhiều năm qua.

Bà von der Leyen khẳng định ứng dụng mới sẽ áp dụng “tiêu chuẩn quyền riêng tư cao nhất thế giới”.

Mô hình tập trung ở cấp độ EU cũng được kỳ vọng giúp giảm gánh nặng cho các nền tảng số, khi họ không phải tự phát triển các hệ thống xác minh tuổi riêng lẻ, vốn tốn kém và dễ phát sinh tranh cãi pháp lý.

Công cụ mới dưới khuôn khổ Đạo luật Dịch vụ số

Ủy ban châu Âu cho biết ứng dụng hiện đã “sẵn sàng về mặt kỹ thuật” và sẽ sớm được cung cấp cho công dân EU. Các quốc gia thành viên có thể điều chỉnh hệ thống này phù hợp với luật pháp trong nước, bao gồm những quy định liên quan đến độ tuổi sử dụng mạng xã hội.

Theo người phát ngôn công nghệ của EC Thomas Regnier, theo Đạo luật Dịch vụ số (DSA) - bộ quy định lớn của EU dành cho các nền tảng trực tuyến - các công ty không bắt buộc phải sử dụng ứng dụng mới. Tuy nhiên, nếu triển khai công cụ riêng, họ phải chứng minh hiệu quả tương đương, nếu không có thể đối mặt với các biện pháp xử phạt.

Ảnh minh họa ứng dụng xác minh độ tuổi trực tuyến của Liên minh châu Âu (EU)

Giới chức EU nhấn mạnh ứng dụng mới sẽ là công cụ hữu ích cho phụ huynh, giáo viên và người giám hộ trong việc kiểm soát môi trường số của trẻ em.

“Chúng tôi sẽ không khoan nhượng với những công ty không tôn trọng quyền trẻ em”, tuyên bố chung của bà von der Leyen và bà Virkkunen nêu rõ.

Sức ép gia tăng với các “ông lớn” công nghệ

Việc EU tung ra ứng dụng mới diễn ra trong bối cảnh lo ngại về tác động của mạng xã hội đối với thanh thiếu niên ngày càng gia tăng trên toàn cầu.

Tháng trước, một bồi thẩm đoàn tại bang California (Mỹ) kết luận Meta và YouTube phải chịu trách nhiệm vì gây hại cho một phụ nữ trẻ thông qua các tính năng mang tính gây nghiện. Trong một vụ việc khác, bồi thẩm đoàn bang New Mexico xác định Meta phải chịu trách nhiệm vì để xảy ra hành vi xâm hại tình dục trẻ em trên các nền tảng của hãng.

Những phán quyết này tiếp tục thúc đẩy làn sóng yêu cầu các công ty công nghệ tăng cường biện pháp bảo vệ người dùng nhỏ tuổi, đồng thời khiến giới quản lý tại nhiều quốc gia mạnh tay hơn với lĩnh vực mạng xã hội.

Xu hướng chung của thế giới

Không chỉ châu Âu, Australia cuối năm ngoái đã thông qua đạo luật đầu tiên trên thế giới cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Một số quốc gia khác tại châu Âu cũng đang cân nhắc đi theo hướng tương tự.

Tại Mỹ, nhiều bang đã ban hành luật yêu cầu nền tảng công nghệ xác minh độ tuổi người dùng và phải có sự đồng ý của phụ huynh khi trẻ vị thành niên mở tài khoản.

Tuy nhiên, nhiều tập đoàn công nghệ cho rằng các yêu cầu này đặt ra không ít thách thức về kỹ thuật và quyền riêng tư.

Giám đốc điều hành Meta Mark Zuckerberg từng đề xuất để các kho ứng dụng như App Store hay Google Play đóng vai trò trung tâm xác minh tuổi, sau đó chia sẻ thông tin với nhà phát triển ứng dụng. Song Google và Apple phản đối, cho rằng cách tiếp cận đó sẽ buộc họ phải thu thập dữ liệu cá nhân không cần thiết, kể cả với người trưởng thành chỉ sử dụng các ứng dụng thông thường.

Hồng Nhung