EU cân nhắc biện pháp trả đũa thương mại trước sức ép Greenland từ Mỹ

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo Financial Times, các biện pháp đang được xây dựng bao gồm áp thuế bổ sung đối với hàng hóa Mỹ hoặc hạn chế khả năng tiếp cận thị trường EU của các công ty Mỹ. Mục tiêu chính là tạo đòn bẩy cho các lãnh đạo châu Âu trước các cuộc gặp then chốt với ông Trump bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos trong tuần này.

Vừa qua, ông Trump tuyên bố sẽ triển khai một loạt mức thuế leo thang đối với Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan, cùng Anh và Na Uy, cho đến khi Mỹ được phép mua lại Greenland. Tám quốc gia này hiện đã phải chịu các mức thuế của Mỹ từ 10% đến 15% và đều đã điều động một lượng nhỏ lực lượng quân sự tới Greenland trong khuôn khổ hợp tác an ninh với Đan Mạch.

Trong tuyên bố chung, các nước liên quan cho rằng những đe dọa thuế quan của Mỹ làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ đẩy các bên vào một vòng xoáy leo thang nguy hiểm. Các quốc gia nhấn mạnh rằng các hoạt động quân sự tại Greenland nhằm tăng cường an ninh Bắc Cực và không nhằm vào bất kỳ quốc gia nào, đồng thời khẳng định sẵn sàng đối thoại trên cơ sở tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết bà hài lòng với thông điệp nhất quán từ các đối tác châu Âu và khẳng định châu Âu sẽ không chấp nhận bị gây sức ép. Quan điểm này cũng được Bộ trưởng Tài chính Đức, Thủ tướng Thụy Điển và Ngoại trưởng Hà Lan bày tỏ trong các phát biểu riêng lẻ.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa thông báo sẽ triệu tập một cuộc họp bất thường của trong những ngày tới nhằm tăng cường phối hợp chính sách trước diễn biến mới. Trong khi đó, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã điện đàm với ông Trump, cho rằng việc áp thuế đối với các đồng minh vì theo đuổi an ninh tập thể của NATO là không phù hợp.

Ở phía Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tỏ ra coi nhẹ các đe dọa trả đũa từ EU, cho rằng châu Âu không đủ mạnh để tự đảm bảo an ninh. Phát biểu trên NBC News, ông nói Tổng thống Trump đang sử dụng đòn bẩy chiến lược để đạt được mục tiêu và nhấn mạnh các biện pháp khẩn cấp về thương mại có thể khác với các thỏa thuận thương mại thông thường.

Ông Bessent cũng viện dẫn cạnh tranh toàn cầu tại Bắc Cực, kế hoạch xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng của Mỹ và việc châu Âu từng phụ thuộc vào năng lượng Nga như những yếu tố giải thích cho lập trường cứng rắn của Washington đối với Greenland. Theo ông, Tổng thống Trump tin rằng việc tăng cường an ninh không thể đạt được nếu Greenland không thuộc về Mỹ.

Tuy nhiên, cố vấn kinh tế hàng đầu Nhà Trắng Kevin Hassett cho thấy Nhà Trắng vẫn để ngỏ khả năng đàm phán. Ông kêu gọi các bên hạ nhiệt căng thẳng và quay lại bàn thương lượng để tìm kiếm một thỏa thuận có lợi cho tất cả.

Trong nội bộ EU, Pháp đang thúc đẩy kích hoạt Công cụ Chống cưỡng ép, cho phép hạn chế tiếp cận các gói thầu công, đầu tư hoặc dịch vụ tài chính của Mỹ. Tuy nhiên, Thủ tướng Ireland cho rằng việc kích hoạt công cụ này vào thời điểm hiện tại có thể là quá sớm. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, người được xem là có quan hệ gần gũi hơn với ông Trump, mô tả các đe dọa thuế quan là một sai lầm và cho biết bà đã trực tiếp trao đổi quan điểm này với Tổng thống Mỹ.

Những căng thẳng mới đang đặt dấu hỏi lớn đối với các thỏa thuận thương mại mà Mỹ đã đạt được với Anh hồi tháng 5 và với EU vào tháng 7/2025. Nghị viện châu Âu nhiều khả năng sẽ tạm dừng tiến trình phê chuẩn thỏa thuận EU-Mỹ, vốn dự kiến bỏ phiếu về việc cắt giảm thuế nhập khẩu vào cuối tháng này, trong bối cảnh quan hệ hai bờ Đại Tây Dương tiếp tục xấu đi vì vấn đề Greenland.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc