EU bắt buộc doanh nghiệp gắn nhãn nội dung do AI tạo ra

Theo quy định mới của EU, deepfake và nhiều loại nội dung do AI tạo ra sẽ phải được gắn nhãn rõ ràng. Ảnh minh họa: AI

Minh bạch nội dung do AI tạo ra

Theo quy định mới, các doanh nghiệp phải bảo đảm người dùng biết rõ khi đang tương tác với chatbot AI hoặc khi hình ảnh, âm thanh, video và văn bản được tạo hoặc chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo.

Việc gắn nhãn có thể được thực hiện thông qua hình mờ kỹ thuật số hoặc các dấu hiệu nhận diện khác để giúp người dùng dễ dàng phát hiện nội dung do AI tạo ra. Những doanh nghiệp không tuân thủ có thể đối mặt với các mức xử phạt nghiêm khắc.

Các đơn vị triển khai hệ thống AI cũng phải thông báo cho người dùng khi họ tiếp xúc với công cụ nhận diện cảm xúc, hệ thống phân loại sinh trắc học, nội dung deepfake hoặc các văn bản về các vấn đề công cộng được AI tạo ra mà không có sự xem xét, biên tập của con người.

Theo EU, AI tạo sinh đang khiến việc tạo và lan truyền thông tin sai lệch diễn ra với quy mô và tốc độ chưa từng có, đồng thời ngày càng khó phân biệt đâu là nội dung thật, đâu là nội dung giả. Vì vậy, deepfake gồm văn bản, hình ảnh, video và âm thanh được AI tạo hoặc chỉnh sửa để trông giống thật trở thành trọng tâm của các quy định mới.

Theo đó, các nội dung tổng hợp được thiết kế nhằm tạo cảm giác chân thực phải được đánh dấu rõ ràng là do AI tạo ra và gắn hình mờ kỹ thuật số thể hiện nguồn gốc nhân tạo của nội dung. Các văn bản cung cấp thông tin về những vấn đề được công chúng quan tâm cũng phải được gắn nhãn nếu được AI tạo ra mà không có sự giám sát biên tập của con người.

Quy định không áp dụng đối với nội dung do cá nhân tạo ra cho mục đích riêng và có ngoại lệ đối với các tác phẩm mang tính nghệ thuật, sáng tạo, châm biếm hoặc hư cấu. Các hệ thống AI đã tồn tại trước đó có thời hạn đến ngày 2.12.2026 để hoàn tất việc tuân thủ.

Doanh nghiệp chuẩn bị thích ứng, nhưng vẫn còn lo ngại

Nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn đã triển khai các biện pháp chuẩn bị trước khi quy định có hiệu lực. TikTok cho biết nền tảng này đã yêu cầu người sáng tạo nội dung gắn nhãn đối với hình ảnh, âm thanh và video do AI tạo ra trong nhiều năm, đồng thời đã hỗ trợ gắn nhãn cho hơn 3 tỉ nội dung.

Meta cũng triển khai nhãn "Thông tin AI" trên Facebook và Instagram đối với các bài đăng sử dụng công nghệ AI. Trong khi đó, Google đã ký Bộ quy tắc ứng xử của EU về tính minh bạch trong AI và cho biết đang hợp tác với Nvidia, OpenAI và Apple để phát triển các công cụ gắn thẻ kỹ thuật số.

Ủy ban châu Âu cho biết hơn 180 tổ chức đã ký tham gia bộ quy tắc này. Việc ký kết được xem là dấu hiệu thiện chí, còn những doanh nghiệp không tham gia vẫn phải chứng minh việc tuân thủ bằng các biện pháp khác.

Bên cạnh sự ủng hộ đối với mục tiêu tăng cường minh bạch, một số doanh nghiệp công nghệ cho rằng quy định có thể khiến người dùng bị "quá tải" bởi các nhãn và thông báo. Đại diện Google cảnh báo quá nhiều nhãn AI và thông báo pháp lý có thể khiến người dùng khó tiếp cận những thông tin thực sự cần thiết.

Hiệp hội Công nghiệp Máy tính và Truyền thông châu Âu (CCIA Europe) cũng cho rằng phạm vi nội dung phải gắn nhãn đã được mở rộng, dẫn tới nguy cơ nhiều loại nội dung đều phải đánh dấu, từ quảng cáo đến các tác phẩm sáng tạo, làm giảm hiệu quả của chính các cảnh báo này.

Trong khi đó, các nhà lập pháp EU khẳng định các quy định mới không chỉ nhằm bảo vệ người tiêu dùng mà còn góp phần bảo vệ nền dân chủ trong bối cảnh nội dung giả mạo ngày càng tinh vi và phổ biến.

Theo Đạo luật AI của EU, các hành vi vi phạm quy định có thể bị xử phạt tới 15 triệu euro hoặc 3% doanh thu toàn cầu của doanh nghiệp.

N.THANH