Elon Musk và màn 'khẩu chiến' nảy lửa trong cuộc phỏng vấn với The Economist

Cuộc phỏng vấn đề cập rất nhiều tới vấn đề AI và tương lai xã hội con người, nhưng cũng không thiếu những màn khẩu chiến nảy lửa. Ảnh: Economist.

Cuộc phỏng vấn kéo dài gần 90 phút giữa Elon Musk và Tổng biên tập The Economist Zanny Minton Beddoes ban đầu được kỳ vọng sẽ tập trung vào trí tuệ nhân tạo, SpaceX, Tesla và những dự báo táo bạo về tương lai nhân loại. Tuy nhiên, càng về sau, cuộc trò chuyện càng trở nên căng thẳng khi hai bên liên tục bất đồng về chính trị, truyền thông, nhập cư và vai trò của Musk trong các vấn đề toàn cầu.

Không ít lần, nữ nhà báo cố gắng chất vấn tỷ phú giàu nhất thế giới về ảnh hưởng ngày càng lớn của ông đối với chính trị châu Âu và mạng xã hội. Đáp lại, Musk không chọn cách trả lời ngoại giao mà phản công trực diện bằng những phát biểu thẳng thừng, tạo nên hàng loạt khoảnh khắc gây bão trên mạng xã hội.

"Đó là lý do nhiều người ghét ông"

Một trong những màn đối đáp được chia sẻ nhiều nhất diễn ra khi bà Zanny Minton Beddoes đặt câu hỏi về việc Elon Musk liên tục bày tỏ quan điểm đối với chính trị châu Âu, dù ông không sinh sống tại đây.

Bà đặt vấn đề rằng với khối tài sản khổng lồ, quyền sở hữu mạng xã hội X cùng hàng trăm triệu người theo dõi, Musk đang có sức ảnh hưởng đặc biệt đối với đời sống chính trị ở nhiều quốc gia.

"Tại sao ông lại có quyền tác động đến chính trị châu Âu? Ông thậm chí còn không sống ở đó."

Ngay sau đó, bà đưa ra nhận xét thẳng thắn hơn: "Đó là lý do nhiều người ghét ông. Rất nhiều người thực sự căm ghét ông."

Elon Musk không phủ nhận.

Ông chỉ mỉm cười rồi đáp: "Có thể một số người thực sự ghét tôi. Điều đó có lẽ đúng. Nhưng tôi không quan tâm."

Thay vì giải thích hay tìm cách xoa dịu, Musk lập tức chuyển hướng cuộc tranh luận sang chính đối phương.

Ông nhắc tới hơn 250 triệu người theo dõi mình trên X như một minh chứng rằng số người ủng hộ mình vẫn lớn hơn rất nhiều số người phản đối.

"Như bà vừa nói, có khoảng một phần tư tỷ người theo dõi tôi. Tôi nghĩ số người thích tôi nhiều hơn số người không thích."

Nhưng câu nói khiến cả trường quay gần như chững lại lại đến ngay sau đó: "Tôi nghĩ còn nhiều người ghét bà và giới truyền thông hơn những gì bà tưởng."

Chỉ trong vài giây, cuộc chất vấn về mức độ được yêu thích của Musk đã biến thành cuộc tranh luận về niềm tin dành cho báo chí.

"Họ ghét các vị hơn ghét tôi"

Sau khi Elon Musk nói rằng mình "không quan tâm" nếu có người ghét mình, cuộc đối thoại không hề dịu xuống. Ngược lại, nó nhanh chóng leo thang khi bà Zanny Minton Beddoes thừa nhận báo chí đang đối mặt với khủng hoảng niềm tin, nhưng cho rằng chính môi trường mạng xã hội mà Musk góp phần tạo ra cũng khiến tình trạng phân cực trở nên nghiêm trọng hơn.

Bà nói: "Tôi nghĩ một phần là do báo chí đã mắc sai lầm và tôi hoàn toàn thừa nhận điều đó. Nhưng tôi cũng cho rằng môi trường phân cực, đặc biệt trên mạng xã hội với những gì ông thúc đẩy trên X, đang khiến mọi thứ tồi tệ hơn."

Đó là lúc Musk cắt ngang. Thay vì tranh luận về vai trò của X hay trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội, ông chuyển toàn bộ cuộc thảo luận sang chính giới truyền thông.

"Bà có nhận ra rằng truyền thông đang bị người dân cực kỳ ghét bỏ không?"

Không dừng lại ở đó, Musk còn viện dẫn các cuộc khảo sát về mức độ tín nhiệm của báo chí.

"Bà có biết tỷ lệ người có thiện cảm với các nhà báo chỉ khoảng 15% không?"

Khi Zanny tiếp tục cho rằng mạng xã hội đang góp phần làm suy giảm lòng tin vào báo chí, Musk lập tức bác bỏ.

"Mọi chuyện thực ra ngược lại," Musk nói. "Người ta ghét các vị. Họ ghét các vị còn nhiều hơn ghét tôi."

Ông kết thúc màn đáp trả bằng một câu ngắn gọn nhưng đầy tính công kích: "Tôi nghĩ chính các vị mới là vấn đề. Chính truyền thông."

Khoảnh khắc này nhanh chóng lan truyền trên X và nhiều nền tảng mạng xã hội khác. Không ít người ủng hộ Musk cho rằng ông đã nói đúng điều mà nhiều người vẫn nghĩ về truyền thông truyền thống. Trong khi đó, giới báo chí lại xem đây là ví dụ điển hình cho chiến lược của Musk: biến mọi lời chất vấn thành cuộc tranh luận về uy tín của người đặt câu hỏi.

Điều đáng chú ý là đây không phải lần đầu Musk công khai chỉ trích báo chí. Trong nhiều năm qua, ông thường xuyên cáo buộc các hãng truyền thông bóp méo phát ngôn của mình, đưa tin thiếu khách quan về Tesla hoặc SpaceX và góp phần tạo ra môi trường dư luận tiêu cực.

Ở chiều ngược lại, những người chỉ trích Musk cho rằng chính cách ông sử dụng X để bình luận về các vấn đề nhạy cảm, khuếch đại những quan điểm gây tranh cãi và công kích báo chí đã làm gia tăng sự phân cực trong xã hội.

"Tôi đâu phải cực hữu"

Không chỉ tranh cãi về truyền thông, cuộc phỏng vấn còn nóng lên khi bà Zanny Minton Beddoes chuyển sang chủ đề đang gây nhiều tranh luận khác: sự ủng hộ của Elon Musk dành cho một số đảng chính trị ở châu Âu, đặc biệt là đảng Alternative for Germany (AfD) tại Đức.

Nữ Tổng biên tập cho rằng việc Musk liên tục lên tiếng ủng hộ các chính đảng bị nhiều người xếp vào nhóm "cực hữu" khiến không ít người lo ngại ông đang dùng sức ảnh hưởng của mình để can thiệp vào nền dân chủ ở châu Âu.

Thay vì né tránh, Musk bác bỏ ngay cách gọi này.

Ông cho rằng truyền thông đã gán nhãn sai cho những lực lượng chính trị mà ông ủng hộ.

"Tôi chỉ nói rằng tôi tin vào những thành phố an toàn, biên giới được bảo vệ và chính phủ chi tiêu hợp lý."

Rồi ông nhấn mạnh: "Điều đó hoàn toàn không khiến tôi trở thành người cánh hữu."

Theo Musk, những quan điểm của ông không xuất phát từ ý thức hệ cực hữu hay cực tả, mà chỉ phản ánh những điều ông cho là "hợp lý".

Ông cho rằng nhiều người dân châu Âu cũng đang quan tâm đến các vấn đề như nhập cư bất hợp pháp, an ninh công cộng và gánh nặng ngân sách, nhưng những tiếng nói đó lại thường bị truyền thông gắn mác "cực hữu".

Đây cũng là chủ đề khiến hai bên bất đồng sâu sắc.

Trong khi Zanny nhiều lần nhấn mạnh đến nguy cơ khi một doanh nhân sở hữu mạng xã hội có thể tạo ảnh hưởng lớn tới các cuộc bầu cử ở nước ngoài, Musk lại cho rằng ông đơn thuần đang sử dụng quyền tự do ngôn luận của mình.

Thực tế, trong nhiều tháng trước cuộc bầu cử liên bang Đức năm 2025, Musk đã nhiều lần đăng bài bày tỏ sự ủng hộ đối với AfD trên nền tảng X. Ông thậm chí còn thực hiện một cuộc phỏng vấn trực tiếp với đồng lãnh đạo đảng này là Alice Weidel, động thái từng gây tranh cãi lớn tại Đức.

Theo Reuters, Musk đã đăng hàng chục bài viết liên quan đến AfD trong khoảng hai tháng trước ngày bầu cử, khiến nhiều chính trị gia châu Âu chỉ trích ông can thiệp vào đời sống chính trị của một quốc gia khác.

Tuy nhiên, trong cuộc trò chuyện với The Economist, Musk không hề tỏ ra hối tiếc.

Ngược lại, ông tiếp tục bảo vệ quan điểm rằng những giá trị như an toàn xã hội, kiểm soát biên giới và quản lý chi tiêu công là những mục tiêu hoàn toàn bình thường của bất kỳ chính phủ nào.

Sự khác biệt trong cách nhìn nhận cũng cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa Musk và nhiều cơ quan truyền thông phương Tây.

Trong khi nhiều hãng tin xem việc tỷ phú công nghệ công khai ủng hộ các chính đảng gây tranh cãi là điều đáng lo ngại, Musk lại coi đó là biểu hiện của quyền tự do bày tỏ quan điểm – điều mà theo ông, bất kỳ công dân nào cũng nên có, bất kể họ sở hữu bao nhiêu tiền hay có bao nhiêu người theo dõi trên mạng xã hội.

Theo NYPost, Reuters, Economist

Huyền Chi