EC bắt đầu đợt kiểm tra IUU lần thứ 5 tại Việt Nam

Kế hoạch làm việc tổng thể của EC tại Việt Nam

Ngày 10/3, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Đoàn thanh tra của EC tới Việt Nam từ ngày 9/3. EC bắt đầu đợt thanh tra lần thứ 5 về chống khai thác IUU. Mục tiêu của đợt kiểm tra lần này nhằm đánh giá kết quả triển khai các khuyến nghị của EC tại thông báo cảnh báo “thẻ vàng” của EC từ năm 2017.

Trong đó, tập trung vào kiểm tra kết quả thực hiện các khuyến nghị của Đoàn thanh tra của EC lần 4 vào tháng 10/2023 để đưa ra kết luận có thể gỡ bỏ được cảnh báo “thẻ vàng” đối với sản phẩm thủy sản khai thác của Việt Nam hay không.

Đợt kiểm tra lần này, Đoàn thanh tra của EC trao đổi, kiểm tra tập trung vào 5 nhóm khuyến nghị gồm khung pháp lý; quản lý đội tàu; theo dõi, kiểm soát và giám sát tàu cá; truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác; thực thi pháp luật và xử lý vi phạm theo đúng các khuyến cáo của EC.

Theo kế hoạch từ hôm nay đến 14/3, Đoàn thanh tra của EC tiến hành kiểm tra thực địa tại các địa phương (dự kiến tại TP HCM, Khánh Hòa và Đắk Lắk).

Tại các địa phương, Đoàn thanh tra của EC sẽ làm việc với Ban Chỉ đạo IUU của địa phương và các đơn vị có liên quan về kết quả chống khai thác IUU, kiểm tra cảng biển quốc tế cho tàu nước ngoài cập cảng về công tác kiểm soát nguyên liệu hải sản vào Việt Nam theo quy định của Hiệp định về các biện pháp kiểm soát tại cảng (PSMA) hoặc container, kiểm tra doanh nghiệp chế biến thủy sản, kiểm tra cảng cá, trung tâm giám sát tàu cá.

Ngày 16 và 17/3, Đoàn thanh tra của EC làm việc kỹ thuật với Cục Thủy sản và Kiểm ngư và các đơn vị liên quan về khung pháp lý; quản lý đội tàu; theo dõi, kiểm soát và giám sát tàu cá; truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác và thực thi pháp luật và xử lý vi phạm. Ngày 18/3, trao đổi về các kết luận sơ bộ của Đoàn thanh tra tại Cục Thủy sản và Kiểm ngư. Ngày 19/3, EC trao đổi kết quả thanh tra sơ bộ và các nội dung liên quan với lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường và lãnh đạo Chính phủ.

Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có công văn đề nghị các Bộ, ngành, địa phương có tàu cá phối hợp, hiệp đồng chủ động, chặt chẽ, linh hoạt trong quá trình làm việc với Đoàn thanh tra EC. Tuân thủ đầy đủ, đúng quy định nội dung, chương trình làm việc của Đoàn thanh tra EC. Đồng thời chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu, cơ sở dữ liệu của trung ương, địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân có liên quan theo 5 nhóm khuyến nghị của EC để bảo đảm thống nhất nội dung, số liệu báo cáo với EC.

Cơ hội quyết định để gỡ “thẻ vàng” thủy sản

Đợt thanh tra lần thứ 5 được đánh giá là có ý nghĩa quan trọng trong việc xem xét những nỗ lực của Việt Nam, đồng thời là cơ sở để EC đưa ra các đánh giá tiếp theo về khả năng gỡ bỏ cảnh báo. Theo các chuyên gia, việc gỡ “thẻ vàng” không chỉ là vấn đề thương mại mà còn liên quan đến uy tín quốc gia và cam kết của Việt Nam trong quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phát triển nghề cá bền vững.

Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường: “Hiện cả nước có khoảng 86.000 tàu cá, trong đó hơn 30.000 tàu có chiều dài từ 15m trở lên thuộc diện phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Đến nay, trên 98% tàu cá thuộc diện bắt buộc đã lắp đặt thiết bị VMS, giúp cơ quan quản lý theo dõi, giám sát hoạt động khai thác của tàu cá trên biển theo thời gian thực. Song song với đó, hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) cũng đã được xây dựng và cập nhật thông tin đăng ký, đăng kiểm, cấp phép khai thác đối với tàu cá trên cả nước”.

Thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương ven biển tập trung triển khai quyết liệt các giải pháp chống khai thác IUU, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý tàu cá và ngăn chặn tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Đến nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương đã cơ bản hoàn thiện các tiêu chí và chuẩn bị tốt phương án làm việc cụ thể với Đoàn thanh tra của EC lần 5 này trong khai thác thủy hải sản hợp pháp mà EC quan tâm.

Việc gỡ bỏ “thẻ vàng” IUU không chỉ góp phần tháo gỡ rào cản thương mại mà còn tạo nền tảng để ngành thủy sản phát triển theo hướng minh bạch, có trách nhiệm và bền vững hơn.

Gia Hồng