East Asia Forum: Giáo dục là lợi thế chiến lược của Australia

Giống như các quốc gia khác, Australia đang phải xem xét cách thức điều hướng trong một môi trường quốc tế ngày càng cạnh tranh, gay gắt và phân mảnh.

Mặc dù là nền kinh tế lớn thứ 13, quân đội mạnh thứ 17 và chi tiêu quốc phòng lớn thứ 15 thế giới, đất nước chuột túi vẫn là một cường quốc tầm trung, chưa thể cạnh tranh với các cường quốc khác về sức mạnh quân sự hay sức mạnh kinh tế.

Nhưng một lợi thế so sánh rõ ràng mà Australia có thể tận dụng, đó là lĩnh vực giáo dục. Và Canberra có thể làm điều đó với tư cách là một quốc gia dẫn đầu thế giới.

Giáo dục là một trụ cột quan trọng

Tùy thuộc vào hệ thống xếp hạng, từ 15 đến 30% các trường đại học Australia nằm trong top 100 toàn cầu, đưa quốc gia này vào nhóm 10 hệ thống giáo dục đại học hàng đầu thế giới cả về số lượng tuyệt đối và bình quân đầu người.

Mặc dù thường được nhìn nhận qua lăng kính chính sách trong nước, lĩnh vực giáo dục của Australia là một nguồn lực phi thường giúp đạt được các mục tiêu quốc tế của nước này.

Giáo dục là một công cụ quan trọng của nghệ thuật quản lý nhà nước, góp phần vào an ninh, khả năng phục hồi và sự thịnh vượng kinh tế của Australia trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Giáo dục đóng vai trò trung tâm trong việc xây dựng và duy trì lực lượng lao động quốc phòng phù hợp, từ cấp độ cơ bản đến các kỹ năng chuyên ngành.

Các quan hệ đối tác nghiên cứu đa ngành, chẳng hạn như Trung tâm An ninh Toàn cầu La Trobe, tiếp tục củng cố khả năng ứng phó của Australia đối với những thách thức an ninh phức tạp trong thời kỳ này.

Ngoài ra, hệ sinh thái nghiên cứu đại học cũng rất quan trọng đối với khả năng xây dựng và duy trì năng lực chủ quyền của Australia trong các công nghệ tiên tiến. Một ví dụ là Khu Nghiên cứu Siêu thanh, được xây dựng dựa trên công trình đột phá về siêu thanh của Đại học Queensland để hỗ trợ sự hợp tác giữa chính phủ, ngành công nghiệp và giới học thuật.

Nhưng tầm quan trọng của giáo dục không chỉ dừng lại ở biên giới Australia.

Là một quốc gia phát triển trong một khu vực đang phát triển, việc cải thiện mức sống của các nước láng giềng của Australia là một nhiệm vụ quốc gia cấp thiết. Từ đó dẫn đến sự ổn định chính trị và xã hội, quản trị tốt hơn, cơ hội kinh tế khu vực được nâng cao và sự hiểu biết lẫn nhau cũng như hợp tác sâu rộng hơn.

Trong các lĩnh vực như an ninh y tế, quan hệ đối tác quốc tế là rất quan trọng. Ngoài ra, hỗ trợ khả năng phục hồi kỹ thuật số của khu vực cũng là mối quan tâm chính của Australia, với các liên kết trong khu vực ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia của nước này.

Giá trị của giáo dục đối với an ninh con người là điều không thể phủ nhận. Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục đại học của Australia đóng góp vào việc nâng cao mức sống trong khu vực thông qua phát triển nguồn nhân lực, tăng cường hệ thống, hợp tác khoa học, nghiên cứu nông nghiệp ứng dụng và cơ sở hạ tầng trường học.

Cho dù ở cấp độ cá nhân, thể chế hay xã hội, những khoản đầu tư này đều mang lại lợi ích an ninh rõ ràng.

Thách thức có đi kèm cơ hội?

Tuy nhiên, việc thiết lập và duy trì các chương trình và sáng kiến này không phải là không có thách thức.

Ngành giáo dục phải đối mặt với những hạn chế về cấu trúc và nguồn lực, bao gồm các ưu tiên thể chế cạnh tranh, bối cảnh chính sách không nhất quán và sự suy giảm quyền tự chủ xã hội.

Nghiên cứu và phát triển (R&D) của trường đại học, vốn rất quan trọng đối với năng lực quốc gia, vẫn phụ thuộc vào nguồn tài trợ từ sinh viên quốc tế, cho thấy những điểm yếu rõ ràng. Báo cáo đánh giá độc lập về R&D của Australia được công bố vào tháng 12/2025 đã chỉ ra sự cần thiết của một khuôn khổ mạch lạc hơn.

Mặc dù đã có nhiều quan hệ đối tác và hợp tác, vẫn còn nguy cơ về chủ nghĩa địa phương, đó là việc Australia nhìn nhận giáo dục chủ yếu theo khía cạnh trong nước. Đó sẽ là một sai lầm.

Giáo dục về cơ bản gắn liền với địa chính trị như một phần của cuộc cạnh tranh toàn cầu rộng lớn hơn về nhân tài và ảnh hưởng. Giáo dục đại học ngày càng được sử dụng như một công cụ chiến lược địa chính trị, với việc các chính phủ đầu tư vào học bổng, chương trình nghiên cứu và các mối quan hệ đối tác nhằm thúc đẩy lợi ích quốc gia.

Nhưng trong khi cạnh tranh mang lại những thách thức, điều này cũng mang đến những cơ hội. Như Thủ tướng Canada Mark Carney đã lưu ý tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới vào tháng 1/2026, các cường quốc tầm trung phải hợp tác với nhau để đảm bảo trật tự quốc tế không trở thành một trật tự mà “kẻ mạnh thắng”.

Giáo dục cung cấp một nền tảng sẵn có để xây dựng và củng cố các liên minh cường quốc tầm trung trên nhiều lĩnh vực, bao gồm quốc phòng và an ninh. Đây cũng là một công cụ mạnh mẽ của quyền lực mềm, với kinh nghiệm của sinh viên quốc tế định hình nhận thức về Australia trong khu vực.

Trong một thế giới phức tạp và cạnh tranh, các quốc gia được khuyến khích tối đa hóa ảnh hưởng của mình bằng cách sử dụng tất cả các công cụ ngoại giao – bao gồm cả các lĩnh vực như giáo dục.

Các trường đại học đẳng cấp thế giới của Australia, nhu cầu mạnh mẽ trong khu vực và thị trường toàn cầu biến động tạo ra những cơ hội rõ ràng để tận dụng tài sản quý giá này. Australia không nên bỏ phí cơ hội để khai thác điều đó.

(theo East Asia Forum)

Hải Anh