Ðể tuổi già không mang gánh nặng bệnh tật

Điều dưỡng Khoa Nội - Nhi - Nhiễm, Trung tâm Y tế khu vực Trảng Bom đo huyết áp cho bệnh nhân cao tuổi đang điều trị tại khoa.

Các chuyên gia y tế cho rằng, bệnh tật không phải là điều tất yếu của tuổi già nếu người cao tuổi được theo dõi sức khỏe định kỳ, điều trị đúng cách và duy trì lối sống lành mạnh.

Nhập viện vì biến chứng bệnh mạn tính

Những ngày cuối tháng 6-2026, tại Khoa Nội - Nhi - Nhiễm, Trung tâm Y tế khu vực Trảng Bom, bà Hà Thị Đoàn (84 tuổi, ở xã Hưng Thịnh) đang điều trị sau gần một tuần nhập viện vì viêm phổi trên nền bệnh tăng huyết áp và đái tháo đường.

Người nhà bà Đoàn cho biết: Bà bị tăng huyết áp khoảng 5 năm nay và vẫn duy trì uống thuốc đều đặn hằng ngày. Tuy nhiên tuần trước, bà bị ho, ói, mệt nhiều nên gia đình phải đưa bà đến bệnh viện cấp cứu. Sau gần một tuần điều trị, sức khỏe của bà Đoàn đã dần ổn định.

Theo bác sĩ chuyên khoa I Châu Thanh Hòa, Trưởng khoa Nội - Nhi - Nhiễm, Trung tâm Y tế khu vực Trảng Bom, trường hợp của bà Đoàn không phải cá biệt. Hiện nay, phần lớn bệnh nhân cao tuổi nhập viện đều mắc đồng thời nhiều bệnh lý mạn tính.

“Những bệnh lý phổ biến nhất ở người cao tuổi hiện nay là: tăng huyết áp, bệnh hô hấp như COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính), hen suyễn, đái tháo đường và các bệnh lý liên quan đến não, tuần hoàn não. Khi nhập viện, người bệnh thường có các biểu hiện như: mệt mỏi, khó thở, chóng mặt hoặc rơi vào các biến chứng cấp tính của bệnh nền” - bác sĩ Hòa cho biết.

Thực tế điều trị cho thấy, nhiều bệnh nhân không chỉ mắc một bệnh mà cùng lúc mang nhiều bệnh lý khác nhau. Tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, rối loạn tiền đình hay các bệnh lý dạ dày thường tồn tại song song và tác động lẫn nhau, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.

Đáng chú ý, theo bác sĩ Hòa, vẫn còn khoảng 20-30% người mắc các bệnh mạn tính không tuân thủ điều trị hoặc tự ý ngưng thuốc khi thấy sức khỏe ổn định. Cho đến khi bệnh có tiến triển nặng, người bệnh mệt nhiều mới đi khám ở bệnh viện. Trong số đó, không ít người bệnh nặng phải nhập viện điều trị nội trú. Việc chủ quan trong chăm sóc sức khỏe của người già còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như: đột quỵ, nhồi máu cơ tim, tổn thương não và nhiều cơ quan khác.

Một thực trạng khác khiến các bác sĩ lo ngại là xu hướng trẻ hóa của nhiều bệnh lý vốn được xem là bệnh của tuổi già. Đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp ngày càng xuất hiện ở người trẻ tuổi do lối sống thiếu lành mạnh, ít vận động và không kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Theo bác sĩ Hòa, nhiều người vẫn cho rằng già yếu, bệnh tật là quy luật tự nhiên nên không chú ý theo dõi sức khỏe. Chính tâm lý chủ quan này khiến nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng nặng. “Người cao tuổi thường nghĩ mình mệt là do tuổi tác nên bỏ qua các dấu hiệu bất thường. Trong khi đó, huyết áp, đường huyết hay rối loạn mỡ máu đều có thể âm thầm tiến triển trong thời gian dài trước khi gây ra hậu quả nghiêm trọng” - bác sĩ Hòa nhận định.

Để sống thọ đi đôi với sống khỏe

Các chuyên gia lão khoa cho rằng: Già hóa dân số không đồng nghĩa với việc người cao tuổi phải sống chung với bệnh tật. Nhiều bệnh lý hoàn toàn có thể được kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng hướng. Việc khám sức khỏe định kỳ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với người cao tuổi. Đối với những người có nguy cơ cao hoặc mắc các bệnh mạn tính thì nên kiểm tra định kỳ từ 3 tháng/lần. Các trường hợp khác có thể khám sức khỏe tổng quát từ 3-6 tháng/lần. Đối với những bệnh nhân phải điều trị nội trú, sau khi được điều trị ổn định và xuất viện, người bệnh cần tái khám theo đúng hướng dẫn của bác sĩ và duy trì theo dõi sức khỏe thường xuyên.

Bên cạnh việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng là yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa bệnh tật. Người cao tuổi nên ăn nhạt, tăng cường ăn rau xanh, chất xơ, chia nhỏ bữa ăn trong ngày và hạn chế ăn quá no vào buổi tối.

Về phòng bệnh bằng vaccine, người cao tuổi nên tiêm phòng cúm hàng năm, tiêm vaccine phế cầu để phòng các bệnh lý hô hấp nguy hiểm và thực hiện đầy đủ các loại vaccine theo hướng dẫn của ngành y tế.

“Tuổi thọ người Việt Nam ngày càng tăng. Để sống thọ đi đôi với sống khỏe, người cao tuổi cần duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, sinh hoạt phù hợp và khám sức khỏe định kỳ. Đây là những yếu tố quan trọng giúp kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh và nâng cao chất lượng cuộc sống” - bác sĩ Hòa nhấn mạnh.

Hải Yến