Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng: Đề xuất giảm 27km tuyến chính và xây đường đôi sớm

Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, một trong những dự án hạ tầng giao thông chiến lược tại miền Bắc, đang bước vào giai đoạn hoàn thiện phương án kỹ thuật sau khi được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư. Trong báo cáo nghiên cứu khả thi, Bộ Xây dựng đã đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng nhằm tối ưu hóa vận hành và tiết kiệm ngân sách nhà nước.

Điều chỉnh hướng tuyến và rút ngắn 27km tuyến chính

Trọng tâm của đề xuất điều chỉnh là việc rút ngắn chiều dài tuyến chính khoảng 27km so với phương án ban đầu. Theo tính toán mới, tổng chiều dài tuyến chính sẽ còn khoảng 362km. Sự thay đổi này xuất phát từ việc cập nhật lại dự báo nhu cầu vận tải và phương án tổ chức khai thác hàng hóa từ các đơn vị tư vấn chuyên môn.

Cụ thể, đơn vị tư vấn là Viện 4 - Đường sắt Trung Quốc đã đề xuất phương án tập kết hàng hóa từ cụm cảng Đình Vũ, Lạch Huyện và Nam Đồ Sơn về ga Nam Hải Phòng. Tại đây, các đoàn tàu sẽ được tổ chức trước khi di chuyển theo tuyến chính đi Hà Nội và Lào Cai. Với mô hình này, ga Nam Hải Phòng được xác định là điểm cuối của tuyến chính thay vì ga Lạch Huyện như kế hoạch trước đó.

Vị trí và hướng tuyến Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Ảnh: BQL Dự án

Mặc dù chiều dài tuyến chính giảm, nhưng khả năng kết nối không bị hạn chế. Bộ Xây dựng kiến nghị mở rộng hệ thống các tuyến nhánh để duy trì sự liên thông chặt chẽ với khu vực cảng biển và mạng lưới đường sắt quốc gia. Việc điều chỉnh này được đánh giá là phù hợp với thực tế khai thác và không làm thay đổi mục tiêu cốt lõi của dự án.

Tăng cường kết nối hạ tầng tại thủ đô Hà Nội

Một điểm đáng chú ý khác trong báo cáo là kiến nghị đầu tư ngay đoạn đường sắt Yên Viên - Gia Lâm với chiều dài khoảng 8,4km, kết hợp cải tạo ga Gia Lâm. Đề xuất này nhằm đồng bộ với quy hoạch điều chỉnh chức năng ga đầu mối hành khách phía Bắc từ Yên Viên sang Gia Lâm đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận.

Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là một trong những đại dự án giao thông lớn bậc nhất phía Bắc. Ảnh minh họa

Việc ưu tiên đầu tư đoạn tuyến này dự kiến mang lại hiệu quả kinh tế khoảng 10,5 tỷ đồng mỗi năm nhờ rút ngắn thời gian tiếp cận trung tâm thành phố cho hành khách. Đồng thời, tuyến Yên Viên - Gia Lâm sẽ tạo ra mạch nối trực tiếp với tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng hiện hữu và hệ thống đường sắt đô thị, giúp giảm tải đáng kể cho giao thông đường bộ khu vực phía Đông thành phố.

Ngoài ra, dự án dự kiến bổ sung các đoạn kết nối ngắn gồm: đoạn nối ga Lào Cai (0,5km), đoạn nối tuyến Hà Nội - Thái Nguyên (2,7km) và đoạn nối với tuyến Yên Viên - Lào Cai khổ 1.000mm (4,1km) để tối ưu hóa quy trình xếp dỡ và trung chuyển hàng hóa.

Giải pháp xây dựng đường đôi giúp tiết kiệm 12.580 tỷ đồng

Thay vì xây dựng đường đơn rồi mới nâng cấp lên đường đôi vào năm 2041 như phương án cũ, Bộ Xây dựng kiến nghị triển khai ngay đường đôi cho đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng. Phân tích kỹ thuật chỉ ra rằng việc đầu tư đường đôi ngay từ đầu sẽ mang lại lợi ích kinh tế vượt trội.

Tiết kiệm chi phí: Giảm khoảng 12.580 tỷ đồng do không phải đầu tư hai cầu đơn ở hai giai đoạn khác nhau.
Tối ưu quỹ đất: Không cần xây dựng hai ga kỹ thuật Kim Sơn và Quốc Tuấn, giúp giảm khoảng 115ha diện tích đất sử dụng.
Hiệu quả vận hành: Tăng năng lực thông hành và đảm bảo tính ổn định lâu dài cho trục logistics trọng điểm.

Thông số kỹ thuật và tiến độ triển khai

Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 203.231 tỷ đồng (tương đương 8,37 tỷ USD). Tuyến đi qua địa phận 6 tỉnh, thành phố bao gồm: Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Hà Nội, Hưng Yên và Hải Phòng.

Theo lộ trình, đại dự án này dự kiến sẽ khởi công vào năm 2025 và phấn đấu hoàn thành, đưa vào khai thác vào năm 2030. Khi đi vào hoạt động, đây sẽ là trục xương sống logistics cho hành lang kinh tế phía Bắc, thúc đẩy giao thương quốc tế với Trung Quốc và tạo động lực phát triển công nghiệp cho các địa phương trong khu vực.

Lưu ý: Thông tin dự án có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh quy hoạch cuối cùng từ cấp có thẩm quyền.

Tuệ Nhân