Đường Hồ Chí Minh cơ bản nối thông năm 2026, hoàn tất quyết toán vào năm 2027

Đường Hồ Chí Minh cơ bản nối thông toàn tuyến

Báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, dự án đường Hồ Chí Minh có điểm đầu tại Pác Bó (Cao Bằng), điểm cuối tại Đất Mũi (Cà Mau) với chiều dài 3.183 km (tuyến chính dài 2.499 km, nhánh phía Tây dài 684 km), quy mô từ 2-6 làn xe; đến hết năm 2026 cơ bản nối thông đường Hồ Chí Minh.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Tờ trình Tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 ngày 29/11/2013 của Quốc hội và kết thúc đầu tư xây dựng dự án đường Hồ Chí Minh quy mô hai làn xe.

Dự án đã tạo sự liên thông ở khu vực phía Tây Tổ quốc và sự liên hệ chặt chẽ ba miền Bắc - Trung – Nam, giảm tải cho Quốc lộ 1, bảo đảm giao thông thông suốt, góp phần bảo đảm phòng thủ biên giới, ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, quốc phòng.

Tuy nhiên, một số đoạn tuyến vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Theo số liệu nêu trong tờ trình, đoạn Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn đạt khoảng 99% khối lượng, dự kiến hoàn thành ngày 30/9/2026. Đoạn Chơn Thành - Đức Hòa đạt khoảng 96%, dự kiến thông xe kỹ thuật trong tháng 9/2026 và hoàn thành trong năm 2026.

Đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận có tiến độ thấp hơn, với khối lượng thực hiện đạt khoảng 73%. Chính phủ cho biết việc bàn giao mặt bằng chậm và khan hiếm vật liệu ảnh hưởng đến tiến độ. Dự án được dự kiến cơ bản hoàn thành trong năm 2026, đưa vào khai thác trong quý I/2027.

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, trong quá trình triển khai dự án vẫn còn một số tồn tại, hạn chế từ công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, thực hiện đầu tư đến giai đoạn khai thác.

Trong quá trình triển khai, một số dự án thành phần phải điều chỉnh tiến độ, quy mô, chi phí đầu tư do một số nguyên nhân như: Năng lực dự báo và quản trị rủi ro của một số chủ đầu tư còn hạn chế, chưa chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động thị trường, đặc biệt là về vật liệu và biến động giá.

Bên cạnh đó, công tác khảo sát, lập dự án tại một số ít dự án chưa triệt để, giải pháp thiết kế chưa tối ưu dẫn đến phải điều chỉnh, bổ sung trong quá trình thi công làm kéo dài thời gian và phát sinh chi phí đầu tư. Sự thiếu quyết liệt của một số địa phương trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dẫn đến tiến độ bàn giao mặt bằng chậm, ảnh hưởng nhiều đến tiến độ thi công các dự án.

Từ thực tế này, Chính phủ kiến nghị Quốc hội xem xét, ban hành Nghị quyết về kết thúc việc thực hiện các mục tiêu tại Nghị quyết số 38/2004/QH11 và Nghị quyết số 66/2013/QH13 về chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh gồm các nội dung: Thông qua Báo cáo tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 ngày 29/11/2013 của Quốc hội về điều chỉnh một số nội dung và giải pháp nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh.

Giao Chính phủ khẩn trương hoàn thành thủ tục quyết toán các dự án thành phần đã đưa vào khai thác; chậm nhất đến hết năm 2027 hoàn thành toàn bộ công tác quyết toán và chính thức kết thúc dự án đường Hồ Chí Minh quy mô 2 làn xe.

Rà soát, cân đối sớm bố trí nguồn vốn để đầu tư đoạn Cổ Tiết - Yên Bái; triển khai các đoạn tuyến trên đường Hồ Chí Minh theo quy hoạch, phù hợp nhu cầu vận tải, khả năng cân đối nguồn lực và hiệu quả đầu tư.

Chỉ đạo Bộ Xây dựng phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án đẩy nhanh tiến độ tháo gỡ vướng mắc tại một số dự án BOT giao thông (trong đó bao gồm các dự án BOT trên đường Hồ Chí Minh), bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Quang cảnh phiên họp.

Giải quyết triệt để vướng mắc bồi thường, tái định cư, ổn định sinh kế lâu dài cho người dân

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Ủy ban nhận thấy có đủ cơ sở để trình Quốc hội xem xét, quyết định việc kết thúc thực hiện các mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 38/2004/QH11 và Nghị quyết số 66/2013/QH13.

Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ và dự thảo Nghị quyết, tập trung rà soát, thống nhất toàn bộ số liệu hồ sơ (tổng mức đầu tư, tiến độ, giải ngân), lập bảng cân đối nguồn vốn chi tiết từng dự án thành phần và báo cáo phương án xử lý vốn năm 2026 chưa giải ngân hết; bổ sung số liệu quyết toán giải phóng mặt bằng, kết quả thực hiện kiến nghị thanh tra, kiểm toán, đồng thời khắc phục triệt để theo yêu cầu trong các kết luận của Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán nhà nước và yêu cầu tại các Nghị quyết của Quốc hội đã ban hành có liên quan đến dự án đường Hồ Chí Minh đến thời điểm quyết toán dự án theo đúng quy định của pháp luật; lượng hóa chi phí phát sinh do chậm tiến độ và nhu cầu vốn bảo trì định kỳ.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng đề nghị, Chính phủ Chỉnh lý Điều 1 và Điều 2 của dự thảo Nghị quyết theo hướng ghi nhận kết quả nối thông thực tế, làm rõ phạm vi kết thúc dự án quy mô 2 làn xe, lược bỏ khoản 2 Điều 1; yêu cầu hoàn thiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư đoạn Cổ Tiết - Yên Bài theo Luật Đầu tư công trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026 - 2030.

Bảo đảm tiến độ thông xe trong năm 2026 đối với 3 đoạn đang thi công (đặc biệt là đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận khai thác quý I/2027), kiểm soát chặt chẽ quan trắc lún, tuyệt đối không dỡ tải sớm khi chưa đạt độ cố kết thiết kế.

Cùng với đó xử lý dứt điểm vướng mắc tại các trạm thu phí BOT theo Luật số 90/2025/QH15 và Nghị định số 122/2026/NĐ-CP; giải quyết triệt để vướng mắc bồi thường, tái định cư, ổn định sinh kế lâu dài cho người dân, nhất là đồng bào DTTS.

Anh Vũ - Việt Thắng - Quang Vinh