Dùng trạm sạc siêu nhanh khiến xe điện mau chai pin?

Các trạm sạc nhanh được xây dựng ở khắp mọi nơi trên thế giới trong thời gian gần đây, giúp người dùng giải tỏa áp lực thời gian khi sử dụng xe điện. Tuy nhiên, nếu lạm dụng hệ thống sạc nhanh, đặc biệt với loại có công suất trên 100 kW, người dùng có thể phải hi sinh tuổi thọ của chính bộ pin dưới sàn xe.

Theo kết quả phân tích dữ liệu từ hơn 22.700 xe điện thuộc 21 mẫu xe khác nhau tại Mỹ, công ty nghiên cứu Geotab của Canada khẳng định sạc nhanh công suất lớn là yếu tố lớn nhất tác động đến quá trình lão hóa pin.

Cụ thể, tỷ lệ chai pin trung bình hàng năm của xe điện vào năm 2025 đã tăng lên mức 2,3%, cao hơn đáng kể so với con số 1,8% ghi nhận vào năm 2023. Các chuyên gia cho rằng sự gia tăng này phản ánh đúng xu hướng bùng nổ của mạng lưới trạm sạc siêu mạnh từ các ông lớn như Tesla Superchargers hay Electrify America.

Đi sâu vào số liệu, nghiên cứu chỉ ra sự khác biệt rõ rệt giữa các thói quen sạc khác nhau. Những chiếc xe điện sử dụng sạc nhanh Level 3 với công suất trên 100 kW cho hơn 40% số lần sạc có tỷ lệ chai pin lên tới 3% mỗi năm.

Ngược lại, nếu người dùng ưu tiên sạc chậm Level 2 hoặc sạc nhanh công suất dưới 100 kW, mức sụt giảm dung lượng chỉ dừng lại ở khoảng 1,5% đến 2,2%.

Điều này chứng minh rằng sự kết hợp giữa công suất sạc cực cao và tần suất sử dụng dày đặc chính là "đòn chí mạng" đối với các cell pin. Tuy nhiên, một tín hiệu lạc quan là tốc độ chai pin thường diễn ra nhanh nhất trong vài năm đầu và có xu hướng ổn định dần theo thời gian.

Bộ pin có xu hướng bị chai pin nhiều hơn khi người dùng liên tục sử dụng các trạm sạc nhanh công suất trên 100 kW. Ảnh: CATL.

Mặc dù báo cáo của Geotab mang tính cảnh báo cao, các chuyên gia cũng lưu ý rằng sức khỏe của pin còn phụ thuộc vào một hệ phương trình phức tạp bao gồm khí hậu, thói quen lái xe và công nghệ quản lý nhiệt của từng hãng.

Ví dụ, xe hoạt động ở những vùng khí hậu nóng bức thường có tốc độ chai pin nhanh hơn khoảng 0,4% so với vùng ôn đới.

Một nghiên cứu khác từ Recurrent trên 13.000 xe Tesla lại cho rằng sự khác biệt giữa sạc nhanh và sạc chậm là không quá lớn nhờ hệ thống quản lý pin thông minh. Dẫu vậy, mẫu khảo sát của Recurrent về những xe thường xuyên sạc nhanh chỉ chiếm một phần nhỏ, khiến kết luận của Geotab vẫn được coi là có độ tin cậy cao hơn về mặt thống kê tổng quát.

Tin vui cho người dùng là các hãng xe hiện nay đều đã tích hợp những lớp bảo vệ nghiêm ngặt để giảm thiểu tác động tiêu cực này.

Hệ thống quản lý pin (BMS) sẽ tự động giảm tốc độ sạc khi pin gần đầy hoặc khi nhiệt độ quá cao để tránh sốc nhiệt. Các chuyên gia khuyến nghị chủ xe nên giữ mức dung lượng pin trong khoảng 10-80% để tối ưu hóa tuổi thọ.

Với tỷ lệ chai pin trung bình 2,3% mỗi năm như hiện tại, một bộ pin xe điện điển hình vẫn sẽ duy trì được khoảng 81,6% dung lượng sau 8 năm sử dụng, vẫn nằm trong ngưỡng bảo hành và đáp ứng tốt nhu cầu đi lại thực tế.

Đan Thanh

theo InsideEVs