Đức thông báo không can thiệp tại Tòa án Công lý Quốc tế trong vụ kiện Gaza

Cung điện Hòa bình tại The Hague, nơi đặt trụ sở của Tòa án Công lý Quốc tế. (Ảnh: Jero en Bouban)

Ngày 19/3, Chính phủ Đức bất ngờ thông báo sẽ không can thiệp hay can dự vào vụ kiện liên quan tới cáo buộc diệt chủng của Nam Phi đối với Israel tại Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ), đánh dấu một sự thay đổi đáng chú ý trong lập trường chính sách đối ngoại của nước này.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh vụ kiện vẫn đang thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế và phản ánh những cân nhắc phức tạp của Berlin trước căng thẳng leo thang tại Trung Đông.

Trước đây, Chính phủ Đức từng bày tỏ ý định đứng về phía Israel trong vụ kiện do Nam Phi khởi xướng, trong đó cáo buộc Israel vi phạm Công ước về Ngăn chặn và trừng phạt tội diệt chủng trong các hoạt động quân sự tại Dải Gaza và yêu cầu Tòa án ra lệnh các biện pháp tạm thời để ngăn chặn thiệt hại không thể khắc phục đối với dân thường Palestine.

Tuy nhiên, quyết định mới nhất của Berlin cho thấy nước này chọn không can dự vào tiến trình tại ICJ, dù vẫn giữ quan điểm phản đối cáo buộc diệt chủng.

Lập trường của Đức trong thời gian qua phản ánh các cân nhắc phức tạp giữa trách nhiệm lịch sử, mối quan hệ với các đồng minh phương Tây và các cam kết pháp lý quốc tế.

Truyền thống đối ngoại của Berlin lâu nay nhấn mạnh trách nhiệm đối với an ninh của Israel, được coi là một phần của “trách nhiệm nhà nước” do hậu quả của Holocaust và lịch sử thế kỷ XX, song cũng đồng thời duy trì cam kết tôn trọng luật pháp quốc tế.

Việc Đức quyết định không can thiệp trực tiếp không có nghĩa là nước này thay đổi hoàn toàn quan điểm về Israel trong xung đột Gaza, nhưng nó phản ánh sự thận trọng trong vai trò pháp lý tại tòa án quốc tế.

Trước đây, Berlin từng bày tỏ rõ ràng rằng họ không coi các hành động của Israel là diệt chủng và ủng hộ quyền tự vệ hợp pháp của quốc gia này, điều này được thể hiện qua nhiều tuyên bố ngoại giao và các cuộc thảo luận chính sách nội bộ trong thời gian qua.

ICJ hiện đang xem xét vụ kiện Nam Phi đối với Israel, trong đó Nam Phi cáo buộc Israel có hành vi vi phạm nghiêm trọng Công ước về Ngăn ngừa và Trừng phạt Tội diệt chủng trong chiến dịch quân sự ở Dải Gaza.

Vụ kiện đã kéo dài từ cuối năm 2023, với các phiên điều trần và nhiều phán quyết sơ bộ liên quan đến việc bảo vệ quyền con người và các biện pháp tạm thời nhằm giảm thiểu hậu quả đối với dân thường.

Quyết định của Đức không chỉ thu hút sự quan tâm của Berlin và Tel Aviv mà còn là tiêu điểm đối với các đối tác trong Liên minh châu Âu (EU) và các nước ủng hộ Palestine, khi vụ kiện tại ICJ vốn được xem là một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực sử dụng pháp lý quốc tế để giải quyết các cáo buộc nghiêm trọng liên quan tới xung đột ở Gaza.

Trước đó, ngày 12/3, ICJ thông báo Hà Lan và Iceland đã đệ trình tuyên bố can thiệp vào vụ kiện diệt chủng do Nam Phi khởi kiện Israel tại ICJ. Cả hai nước đã đệ trình tuyên bố của mình ngày 11/3 theo Điều 63 của quy chế tòa án trong vụ kiện mang tên "Áp dụng Công ước về Ngăn chặn và trừng phạt tội diệt chủng ở Dải Gaza," do Nam Phi khởi xướng chống lại Israel./.

(TTXVN/Vietnam+)