Đục bỏ tên giảng viên trên bia tiến sĩ của trường vì vi phạm liêm chính khoa học

Những ngay qua, hình ảnh bia tiến sĩ được đặt trong "Vườn cây tiến sĩ" tại Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 được chia sẻ trên diễn đàn về học thuật với dấu hiệu đục bỏ ở 2 vị trí. Đây là khu vực nhằm để ghi danh, tôn vinh những giảng viên của trường đạt được học vị tiến sĩ theo năm.

Cụ thể, trong hàng trăm tiến sĩ của trường được khắc tên trên bia, có tên hai người ở vị trí số 214 và 257 đã bị đục bỏ.

Cùng với hình ảnh này, các bài đăng cũng đưa những thông tin liên quan đến hai người có tên bị đục bỏ. Trong đó một người bị nghi ngờ sử dụng bằng tiến sĩ giả.

Dấu vết đục bỏ tên tiến sĩ ở vị trí 257 trên bia tiến sĩ tại "Vườn cây tiến sĩ" của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2. Ảnh: LCKH

Mới đây, ngày 27/1, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 tổ chức vinh quy 12 tân tiến sĩ năm 2025. Tại buổi lễ, PGS.TS Nguyễn Quang Huy, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 cho hay, thời gian vừa qua, trường đã phát hiện và xử lý một trường hợp giảng viên sử dụng bằng tiến sĩ không hợp pháp. Ông cho rằng đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật, mà nghiêm trọng hơn, là sự vi phạm liêm chính khoa học - nền tảng đạo đức cốt lõi của người làm khoa học. Do đó, ngoài việc xử lý theo đúng quy định của pháp luật, tên của giảng viên này đã bị xóa khỏi bia tiến sĩ của nhà trường.

“Tôi chia sẻ điều này không phải để làm lu mờ niềm vui của buổi lễ, mà để nhấn mạnh một thông điệp rất quan trọng: Học vị tiến sĩ không chỉ là một danh xưng, mà là danh dự. Danh dự không thể vay mượn, không thể thay thế và càng không thể đánh đổi. Liêm chính khoa học chính là ranh giới đạo đức tối thượng của người làm nghiên cứu; một khi đã vượt qua ranh giới ấy, mọi thành tựu khác đều trở nên vô nghĩa”, hiệu trưởng nhà trường nhấn mạnh.

Theo vị hiệu trưởng, một người trở thành tiến sĩ không chỉ vì đã hoàn thành một luận án, mà vì đã học được cách suy nghĩ độc lập, cách hoài nghi có trách nhiệm, cách trung thực với dữ liệu, và cách kiên nhẫn với con đường tư duy khoa học vốn không bao giờ ngắn. “Đây thực sự là một quá trình hình thành nhân cách khoa học”, ông nói.

Vị hiệu trưởng cho rằng, khoa học chỉ thực sự trở thành đột phá khi được xây dựng trên sự nghiêm túc, trung thực và chiều sâu tư duy. Không có đột phá nào được tạo ra từ sự dễ dãi, và không có sáng tạo bền vững nào được hình thành từ sự thiếu chuẩn mực.

Theo ông, với Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2, yêu cầu đặt ra rõ ràng rằng đào tạo không chỉ để đáp ứng nhu cầu trước mắt, mà để chuẩn bị cho tương lai dài hạn của đất nước. “Mỗi tiến sĩ, mỗi phó giáo sư của nhà trường cần ý thức rằng tri thức mình tạo ra hôm nay sẽ ảnh hưởng đến nhiều thế hệ người học trong tương lai”.

"Vườn cây tiến sĩ" trong khuôn viên Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 được xem là nơi để lưu danh các giảng viên của trường. Ảnh: HPU2

Ông cũng mong các tân tiến sĩ, tân phó giáo sư không xem học vị và học hàm là điểm dừng, mà là một lời nhắc nhở thường trực về trách nhiệm học thuật. Trách nhiệm ấy không chỉ nằm ở số lượng công bố hay đề tài nghiên cứu, mà trước hết nằm ở việc giữ gìn chuẩn mực khoa học, bảo vệ sự trung thực trí tuệ và góp phần xây dựng một môi trường học thuật lành mạnh, tử tế và có chiều sâu.

“Có những danh hiệu được trao trong một buổi lễ, nhưng có những giá trị chỉ được kiểm chứng trong suốt cả một đời người. Học vị tiến sĩ không làm nên một nhà khoa học lớn; chỉ có sự trung thực với tri thức, sự bền bỉ với nghề, trách nhiệm với xã hội và niềm đam mê khoa học mới làm nên điều đó. Tôi mong mỗi tân tiến sĩ, mỗi tân phó giáo sư sẽ luôn ghi nhớ: Con đường khoa học không được đo bằng những gì ta đã đạt được, mà bằng những chuẩn mực ta kiên quyết không đánh đổi trong suốt hành trình phía trước”, ông nói.

Thanh Hùng