Đưa ớt vùng biên ra thế giới, thanh niên dân tộc Thái thu tiền tỷ

Từ 1ha đất thành vùng nguyên liệu xuất khẩu

Mỗi buổi sáng ra đồng, anh Sơn lại đi dọc từng luống ớt, tỉ mỉ kiểm tra sự phát triển của cây và hướng dẫn công nhân chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật.

Anh Lò Văn Sơn (bên phải) dẫn thanh niên thăm mô hình ớt sạch

Với anh, mỗi vụ mùa không chỉ là câu chuyện về năng suất mà còn là bài toán về chất lượng, độ an toàn và khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Trước năm 2020, gia đình anh chỉ trồng ớt trên diện tích nhỏ, chủ yếu bán cho thương lái trong vùng. Trong quá trình tìm hiểu thị trường, anh nhận thấy nhu cầu đối với ớt sạch phục vụ chế biến và xuất khẩu ngày càng tăng. Tuy nhiên, để đưa sản phẩm ra thị trường nước ngoài, người trồng phải đáp ứng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và quy trình canh tác.

Từ 1ha ớt của gia đình, anh Sơn quyết định chuyển sang sản xuất theo hướng nông nghiệp sạch. Những ngày đầu, do không có tài liệu bài bản, cũng không có người trực tiếp hướng dẫn, anh phải tự học qua sách báo, internet và tham gia các nhóm sản xuất ớt xuất khẩu. Anh cũng không ngại đi hàng trăm cây số đến các vùng chuyên canh để tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm.

“Muốn làm được thì phải học. Có những vụ thất bại, cây bị sâu bệnh hoặc năng suất chưa đạt như mong muốn, nhưng mình không bỏ cuộc. Mình rút kinh nghiệm rồi tiếp tục làm lại”, anh Sơn chia sẻ.

Cứ như vậy, qua từng vụ sản xuất, năng suất và chất lượng ớt ngày càng được nâng lên, sản phẩm dần ổn định hơn. Từ kết quả ban đầu, anh tiếp tục mở rộng diện tích canh tác.

Vùng nguyên liệu ớt sạch 10ha của anh Sơn ở vùng đất biên cương

Năm 2024, thông qua sự kết nối của Đoàn xã Ea Bung, anh Sơn được tiếp cận nguồn vốn vay khởi nghiệp trị giá 50 triệu đồng. Số vốn không lớn nhưng đã tiếp thêm động lực để anh đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất. Đến nay, vùng trồng ớt của gia đình anh đã phát triển lên khoảng 10ha.

Xây dựng chuỗi liên kết, cùng nông dân hưởng lợi

Điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại xã Ea Bung được đánh giá phù hợp với cây ớt. Nếu tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, cây ít bị sâu bệnh, năng suất mỗi vụ có thể đạt từ 18-25 tấn/ha.

Sau khi trừ toàn bộ chi phí sản xuất, mỗi ha ớt mang lại lợi nhuận khoảng 150-200 triệu đồng/vụ. Với diện tích hiện có, mô hình của anh Sơn đạt doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm.

Không chỉ tạo nguồn thu ổn định cho gia đình, vùng nguyên liệu ớt sạch còn tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 30 lao động địa phương, với mức thu nhập bình quân khoảng 8,5 triệu đồng/người/tháng.

Chị Lang Thị Hằng, Bí thư Đoàn xã Ea Bung, cho biết anh Lò Văn Sơn là một trong những gương thanh niên khởi nghiệp tiêu biểu của địa phương. Mô hình trồng ớt sạch của anh đã phát huy hiệu quả rõ rệt trên vùng đất biên cương, đồng thời tạo việc làm cho hàng chục thanh niên tại địa bàn.

Mô hình ớt sạch của anh Sơn trở thành địa chỉ để các thanh niên trên địa bàn đến tham quan, học tập

Tháng 5/2025, anh Sơn thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Ea Súp và giữ vai trò giám đốc. Hợp tác xã được kỳ vọng trở thành đầu mối liên kết các hộ sản xuất nhỏ, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung, cung cấp sản phẩm đồng đều về chất lượng cho các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu.

Theo anh Sơn, khi người dân cùng sản xuất theo một quy trình thống nhất, việc ký kết hợp đồng với doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn, đầu ra ổn định hơn, đồng thời giá trị nông sản cũng được nâng lên.

Mô hình của anh Lò Văn Sơn hiện đã trở thành địa chỉ học tập thực tế của nhiều đoàn viên, hội viên tại xã Ea Bung. Mới đây, Đoàn Thanh niên và Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã tổ chức cho đông đảo đoàn viên, hội viên đến tham quan, trao đổi kinh nghiệm ngay tại cánh đồng ớt của anh.

Anh Sơn luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ thanh niên có nhu cầu khởi nghiệp. Từ khâu lựa chọn giống, ươm cây, chăm sóc đến thu hoạch và kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn xuất khẩu, anh đều tận tình hướng dẫn.

Câu chuyện của anh Lò Văn Sơn lan tỏa tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám thay đổi của người trẻ, đặc biệt là thanh niên dân tộc thiểu số, trong hành trình phát triển kinh tế và làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Lê Hường