Đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng gặp khó khăn hơn

Lễ xuất cảnh cho ứng viên điều dưỡng, nhân viên chăm sóc sang làm việc tại Nhật Bản trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam-Nhật Bản (chương trình EPA) khóa 13, tháng 6/2026.

Sáu tháng đầu năm: Hơn 66 nghìn lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) Bùi Sỹ Tuấn cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài là 66.311 lao động, đạt 59,2% kế hoạch năm được đặt ra trước đó là 112.000 lao động, giảm 8.380 lao động (tương ứng giảm 11,22%) so với cùng kỳ năm 2025 (74.691 lao động).

Trong số này, thị trường Nhật Bản đứng đầu danh sách tiếp nhận lao động Việt Nam với 28.488 người. Tiếp đến là Đài Loan (Trung Quốc) tiếp nhận 28.205 lao động. Đứng thứ 3 là thị trường Hàn Quốc với 3.373 lao động.

Thông tin trên được ông Tuấn chia sẻ với báo chí chiều 19/6 tại Hà Nội.

Quang cảnh cuộc họp của Cục Quản lý lao động ngoài nước chiều 19/6. (Ảnh TRUNG KIÊN)

Lý giải về tình trạng lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng trong 6 tháng đầu năm nay giảm so với cùng kỳ năm ngoái, Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước Vũ Trường Giang cho rằng, có nhiều yếu tố.

Trước hết, trong bối cảnh tình hình thế giới biến động phức tạp, các cuộc chiến và xung đột leo thang hiện nay ảnh hưởng rất lớn đến việc đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Ở những khu vực trọng điểm tiếp nhận lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, chiến tranh sẽ tác động đến nền kinh tế của các quốc gia này, đặc biệt là những nước phát triển đang tiếp nhận nhiều lao động nước ta. Điều này dẫn đến tình trạng đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng gặp khó khăn hơn.

Yếu tố thứ hai là dòng người di cư xuất hiện từ các quốc gia có khủng hoảng, xung đột; và họ di cư tới những thị trường mà chúng ta đang và định hướng đưa lao động Việt Nam sang làm việc, gây ảnh hưởng tới việc đưa lao động Việt Nam sang làm việc tại các thị trường này.

Yếu tố thứ ba là xuất hiện tình trạng suy thoái kinh tế ở một số nước đang tiếp nhận lao động Việt Nam. Như ở Nhật Bản, đồng yên đã xuống mức thấp, điều này dẫn đến lương của người lao động đi xuống, làm giảm sức hấp dẫn của thị trường này, dẫn đến nguyên nhân sụt giảm ở các thị trường tiếp nhận lao động nước ta vừa qua.

Tuy nhiên, ông Vũ Trường Giang nhận định, trong thời gian sắp tới sẽ có nhiều tín hiệu tích cực hơn với thị trường lao động ngoài nước, và số lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng của nước ta sẽ được đẩy mạnh hơn.

Về chủ quan, cũng xuất hiện những khó khăn trong nước như cạnh tranh về nguồn nhân lực. Nhiều doanh nghiệp trong nước tăng mức lương trả cho người lao động, mức thu nhập của người dân trong nước cũng cao lên. Do đó, người lao động ở trong nước cũng không còn “mặn mà” với nguyện vọng ra nước ngoài làm việc như trước.

Bốn nội dung cần sửa đổi trong Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Cũng theo Cục Quản lý lao động ngoài nước, trong 6 tháng đầu năm 2026, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng xây dựng và thi hành pháp luật trong lĩnh vực đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đã đạt một số kết quả khả quan.

Cụ thể, cơ quan này đã tham mưu, trình Lãnh đạo Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 04/2026/TT-BNV quy định đặc điểm kinh tế-kỹ thuật đối với dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, dịch vụ môi giới theo hợp đồng môi giới đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài; Thông tư số 09/2026/TT-BNV sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 21//2021/TT-BLĐTBXH ngày 15/12/2021 của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội quy định chi tiết một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; trình Chính phủ ban hành Nghị định số 372/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 112/2021/NĐ-CP ngày 10/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Cùng với đó, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (dự án Luật) đã được hoàn thiện hồ sơ liên quan, đang lấy ý kiến trên Cổng Thông tin của Bộ Nội vụ. Cục Quản lý lao động ngoài nước tiếp tục tổng hợp, tiếp thu ý kiến của các bộ, ban, ngành và các cơ quan liên quan.

Đồng thời, hoàn thiện dự thảo Báo cáo tình hình thực hiện Chỉ thị số 20-CT/TW ngày 12/12/2022 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài trong tình hình mới trình cấp có thẩm quyền.

Phó Cục trưởng Vũ Trường Giang cho hay, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng sẽ sớm phải trình Quốc hội khóa XVI thông qua vào cuối năm nay theo quy trình rút gọn. Cục Quản lý lao động ngoài nước đang tăng tốc xây dựng Luật sửa đổi này trong vòng khoảng 2 tháng, tới tháng 8/2026. Tinh thần sửa đổi dự án Luật này sẽ bám sát theo 4 nội dung chính dưới đây.

Thứ nhất là tập trung vào việc sắp xếp bộ máy tổ chức. Trước đây, Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội quản lý, theo dõi về lĩnh vực này. Sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy tinh-gọn-mạnh-hiệu năng-hiệu lực-hiệu quả, lĩnh vực này bây giờ sáp nhập vào Bộ Nội vụ, nên các nội dung trong Luật sẽ phải sửa đổi theo hướng đó.

Thứ hai là nội dung phân cấp, phân quyền. Theo các nghị quyết của Chính phủ, Nghị định số 128/2025/NĐ-CP quy định về phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước lĩnh vực nội vụ đã phân cấp phân quyền về cho địa phương triển khai các thủ tục hành chính. Do đó, những thủ tục hành chính nào về địa phương trong luật sẽ phải sửa đổi lại.

Thứ ba, trên tinh thần của Nghị quyết 57, các nghị quyết về cải cách thủ tục hành chính, việc cắt giảm thủ tục hành chính là một mệnh lệnh để thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo điều kiện gỡ bỏ những rào cản cho doanh nghiệp phát triển.

Thứ tư, giải quyết những vấn đề thực sự cấp bách trong thực tiễn triển khai Luật Người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Qua gần 5 năm triển khai Luật này, đã xuất hiện những “điểm nghẽn” trong thực hiện Luật, đặc biệt là những vấn đề thực sự cấp thiết. Việc sửa đổi Luật thực hiện trong vòng 2 tháng, nên những vấn đề cấp thiết, cần thiết nhất nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp thì sẽ ưu tiên đưa vào.

Dựa trên 4 nội dung này, ông Vũ Trường Giang nêu rõ, dự kiến sẽ sửa đổi khoảng 25 điều trong Luật Người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Ông Giang kỳ vọng, nếu sửa được các nội dung trên của Luật, các vấn đề về sắp xếp bộ máy, phân cấp-phân quyền, tháo gỡ, cắt giảm các thủ tục hành chính về cơ bản sẽ được triển khai một cách đầy đủ.

NGÂN ANH