Đưa Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trở trung tâm công nghiệp văn hóa của Thủ đô

Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của Thủ đô. Ảnh: Làng VHDL

"Bảo tàng sống" hội tụ tinh hoa văn hóa 54 dân tộc

Cách trung tâm Thủ đô khoảng 40km, giữa không gian xanh của khu du lịch Đồng Mô, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (gọi tắt là Làng Văn hóa) được ví như "ngôi nhà chung" của cộng đồng 54 dân tộc anh em. Khác với nhiều bảo tàng hay khu trưng bày văn hóa thông thường, nơi đây lưu giữ các giá trị văn hóa bằng chính những con người đang hằng ngày sinh sống, thực hành và trao truyền bản sắc dân tộc.

Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch từ năm 1997 với mục tiêu trở thành trung tâm hoạt động văn hóa mang tầm quốc gia, nơi tái hiện, gìn giữ, phát huy và khai thác các giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.

Làng Văn hóa có tổng diện tích hơn 1.540ha, gồm 600ha mặt đất và 939ha mặt nước, được quy hoạch thành 7 khu chức năng. Trong đó có khu tái hiện không gian văn hóa dân tộc, trung tâm hoạt động văn hóa thể thao, khu dịch vụ du lịch tổng hợp, công viên bến thuyền cùng hệ thống cây xanh mặt nước hồ Đồng Mô. Từ khi hình thành, tại đây đã diễn ra rất nhiều hoạt động, sự kiện văn hóa hấp dẫn và độc đáo, thu hút nhiều du khách tới trải nghiệm.

Không gian văn hóa Chăm tại Làng Văn hóa. Ảnh: BVHTTDL

Tại Hội nghị trực tuyến triển khai các nhiệm vụ phát triển hoạt động du lịch tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội tổ chức vào giữa tháng 7 vừa qua, ông Lê Hồng Thái, đại diện Tổng Công ty Du lịch Hà Nội cho biết, Làng sở hữu nhiều lợi thế để phát triển thành điểm đến du lịch văn hóa quy mô quốc gia. Với vị trí giao thông thuận tiện, Làng có khả năng kết nối thuận lợi với Ba Vì, Làng cổ Đường Lâm và các điểm du lịch phía Tây Thủ đô, trở thành điểm trung chuyển lý tưởng giữa trung tâm Hà Nội với các vùng di sản, nghỉ dưỡng giàu tiềm năng.

Theo ông Lê Hồng Thái, giá trị nổi bật nhất của Làng chính là việc tái hiện không gian sinh sống, kiến trúc truyền thống, phong tục, tập quán và đời sống văn hóa của 54 dân tộc Việt Nam. Điều đó tạo nên một "bảo tàng sống" độc đáo, nơi du khách không chỉ được quan sát mà còn trực tiếp hòa mình vào đời sống văn hóa bản địa thông qua các hoạt động trải nghiệm, giao lưu và khám phá. Đây là lợi thế mà không nhiều điểm đến văn hóa trong nước có được.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Nguyễn Tiến Đạt cũng cho rằng, với không gian rộng lớn cùng hệ thống cảnh quan tự nhiên, Làng Văn hóa là địa diểm thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch hiện đại như du lịch văn hóa, du lịch học đường, du lịch MICE, du lịch golf kết hợp trải nghiệm văn hóa và thu hút khách quốc tế…

Hình thành các tuyến trải nghiệm mới

Bên cạnh những lợi thế nổi bật, các chuyên gia văn hóa, du lịch cũng cho rằng, Làng Văn hóa vẫn còn nhiều điểm cần hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của một điểm đến quy mô lớn. Một số khu vực cảnh quan chưa đồng bộ; hệ thống biển chỉ dẫn, biển giới thiệu còn thiếu và xuống cấp; hạ tầng phục vụ khách như điểm nghỉ chân, khu vệ sinh cần tiếp tục được đầu tư, chỉnh trang. Đặc biệt, Làng vẫn thiếu những không gian trải nghiệm, check-in đủ sức hấp dẫn đối với giới trẻ và khách du lịch hiện đại.

Hà Nội đang xây dựng các tuyến du lịch trải nghiệm mới tại Làng Văn hóa. Ảnh: SVHTT

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Nguyễn Tiến Đạt, để Làng thực sự trở thành điểm đến hấp dẫn, Hà Nội cần tiếp tục định vị rõ sản phẩm, xây dựng lộ trình tham quan hợp lý, tăng cường liên kết với các tour hiện có, đặc biệt là khu vực phố cổ và Ba Vì. Ngoài ra, Làng văn hóa cần phát triển thêm các dịch vụ mới như cho thuê xe đạp, hoàn thiện hệ thống bảng biển song ngữ, ứng dụng mã QR trong thuyết minh, đồng thời đẩy mạnh truyền thông, quảng bá trên các nền tảng số.

Hiện nay, để đẩy mạnh hoạt động du lịch tại Làng, Tổng Công ty Du lịch Hà Nội đã đề xuất xây dựng hai sản phẩm du lịch chủ lực gồm "Chạm bản sắc các dân tộc Việt ngay giữa lòng Thủ đô" và "Sắc màu đại ngàn giữa lòng Hà Nội". Ngoài ra, Tổng Công ty Du lịch Hà Nội cũng đề xuất nghiên cứu hình thành tuyến du lịch liên kết Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam - Làng cổ Đường Lâm - Ba Vì trong giai đoạn 2027-2029. Tuyến du lịch này không chỉ mở rộng không gian trải nghiệm mà còn góp phần kết nối các giá trị văn hóa, lịch sử, sinh thái phía Tây Thủ đô thành một chuỗi sản phẩm hoàn chỉnh, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Khách quốc tế trải nghiệm tại Làng Văn hóa. Ảnh: Làng VHDL

Theo Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long, Hà Nội sẽ phối hợp điều chỉnh tuyến xe buýt theo hướng đi thẳng tới Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam nhằm tạo thuận lợi cho người dân và du khách. Đồng thời, thành phố ưu tiên chỉnh trang khu vực lễ tân, trục đường chính, cải tạo các điểm dừng chân, khu vệ sinh, khu quà tặng, thiết kế lại cổng vào và khu vực bùng binh tạo điểm nhấn, khai thác hiệu quả bãi đỗ xe để nâng cao chất lượng phục vụ.

Xa hơn, việc quy hoạch phát triển Làng sẽ được đặt trong tổng thể không gian phát triển phía Tây Hà Nội với định hướng tăng cường kết nối Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Làng cổ Đường Lâm, sân bay Hòa Lạc, Vườn quốc gia Ba Vì, các trường đại học và hệ thống hạ tầng khu vực. Sự liên kết này sẽ góp phần hình thành một cực tăng trưởng mới về văn hóa, du lịch và sáng tạo của Thủ đô.

Theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chương trình số 08-CTr/TU ngày 17-3-2026 của Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW, việc phát huy giá trị Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam cần vượt ra ngoài mục tiêu bảo tồn đơn thuần, hướng tới khai thác hiệu quả các nguồn lực văn hóa để tạo động lực phát triển kinh tế, du lịch và công nghiệp văn hóa. Khi các giải pháp được triển khai đồng bộ, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ không chỉ là "ngôi nhà chung" gìn giữ, tôn vinh bản sắc văn hóa của 54 dân tộc anh em mà còn trở thành điểm đến văn hóa - du lịch đặc sắc, góp phần hình thành một cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch Thủ đô. Xa hơn, đây sẽ là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm văn hóa, du lịch và công nghiệp văn hóa hàng đầu của cả nước, có sức lan tỏa trong khu vực và quốc tế.

Hoàng Quyên