Đưa kỹ năng sống trở thành môn học mùa hè

Học luật qua trải nghiệm thực tế

Buổi sáng đầu tuần tại Học viện Cảnh sát nhân dân, hơn 300 học sinh tham gia trại hè “Học làm chiến sĩ Công an” bắt đầu ngày mới bằng một “tiết học” đặc biệt về trật tự, an toàn giao thông. Không còn những bài giảng khô cứng, các em được tiếp cận kiến thức pháp luật thông qua tình huống thực tế, hình ảnh trực quan và các phần hỏi - đáp tương tác.

Thiếu tá Đoàn Ngọc Huyền chia sẻ với học sinh về kiến thức an toàn giao thông. Ảnh: Hồng Nhung

Trong không khí sôi nổi, các em được tìm hiểu những quy định cơ bản của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, nhận biết các hành vi vi phạm thường gặp, đồng thời được hướng dẫn cách tham gia giao thông an toàn phù hợp với lứa tuổi. Những câu hỏi tình huống, hình ảnh minh họa và câu chuyện thực tế giúp các nội dung pháp luật trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn đối với học sinh.

Thiếu tá Đoàn Ngọc Huyền, cán bộ Đội Tuyên truyền, điều tra giải quyết tai nạn và xử lý vi phạm giao thông, Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội cho biết, mục tiêu của hoạt động tuyên truyền không chỉ là phổ biến quy định pháp luật mà còn giúp học sinh hình thành thói quen ứng xử văn minh khi tham gia giao thông. Thông qua các tình huống gần gũi, các em được trang bị kỹ năng nhận diện nguy cơ, biết cách tự bảo vệ mình và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Sau phần học lý thuyết, học sinh được trực tiếp thực hành điều khiển xe đạp, xe gắn máy dưới sự hướng dẫn của cán bộ Cảnh sát giao thông và kỹ thuật viên. Từ cách đội mũ bảo hiểm đúng quy cách, quan sát khi chuyển hướng đến xử lý một số tình huống thường gặp trên đường đều được hướng dẫn cụ thể.

Các em từ 16 tuổi trở lên được trải nghiệm sử dụng xe máy điện. Ảnh: Hồng Nhung

Theo Thiếu tá Đoàn Ngọc Huyền, việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách trực quan hơn. "Thông qua các bài tập thực tế, học sinh được hướng dẫn cách xử lý các tình huống thường gặp khi tham gia giao thông, kỹ năng điều khiển phương tiện đúng cách và hình thành thói quen tham gia giao thông văn minh, an toàn", Thiếu tá Huyền nhấn mạnh.

Không dừng ở chuyên đề an toàn giao thông, chương trình còn lồng ghép nhiều nội dung thiết thực như phòng, chống xâm hại trẻ em, phòng chống bắt cóc, phòng cháy, chữa cháy, phòng tránh đuối nước, sơ cấp cứu và kỹ năng thoát hiểm. Việc học thông qua trải nghiệm giúp học sinh chủ động tham gia, trao đổi và thực hành ngay dưới sự hướng dẫn của lực lượng chức năng, từ đó, từng bước hình thành ý thức chấp hành pháp luật, nâng cao kỹ năng tự bảo vệ bản thân và biết cách ứng xử phù hợp trước những tình huống có thể xảy ra trong cuộc sống hằng ngày.

Rèn tính tự lập, kỷ luật từ môi trường tập thể

Bên cạnh những chuyên đề về kỹ năng sống, trại hè "Học làm chiến sĩ công an" còn tạo môi trường để học sinh rèn luyện tính kỷ luật và tự lập thông qua nếp sống tập thể.

Đi xe đạp cũng phải nghiêm chỉnh thực hiện các quy định về an toàn giao thông. Ảnh: Hồng Nhung

Ngay từ sáng sớm, các em tham gia tập thể lực, võ thuật cơ bản, luyện đội hình, đội ngũ trước khi bước vào các hoạt động trong ngày. Việc sinh hoạt theo thời gian biểu thống nhất, từ giờ ăn, giờ nghỉ đến học tập, rèn luyện giúp học sinh dần hình thành ý thức tự giác và tinh thần trách nhiệm.

Lê Hoàng Quân, 14 tuổi, học sinh Trường FPT Cầu Giấy chia sẻ: “Con thấy rõ nhất là tính kỷ luật. Mọi thứ đều có giờ giấc, có quy định rõ ràng nên con phải tự sắp xếp lại bản thân. Ngoài ra là sự kiên trì và tinh thần vượt khó. Khi tham gia ở đây, con được làm nhiều việc mà bình thường ở nhà không có cơ hội thử”.

Quân cho biết, điều khác biệt lớn nhất là môi trường sinh hoạt tập thể giúp các em học cách phối hợp và hỗ trợ nhau. “Một mùa hè ý nghĩa không phải chỉ là nghỉ ngơi hay chơi game, mà là được tham gia các hoạt động như thế này để học thêm kỹ năng”, Quân nói.

Cùng tham gia chương trình, Nguyễn Bảo Khanh, 14 tuổi, học sinh Trường THCS Ngô Sĩ Liên cho biết ban đầu tham gia theo định hướng của gia đình, nhưng sau thời gian trải nghiệm đã thay đổi suy nghĩ. “Con thấy hoạt động nào cũng sôi động. Các chỉ huy hướng dẫn rất cụ thể nên con dễ tiếp thu hơn. Sau một thời gian, con thấy mình tự tin hơn, kỷ luật hơn và sức khỏe cũng tốt hơn”, Khanh chia sẻ.

Chương trình nhằm nâng cao ý thức và hình thành thói quen tham gia giao thông văn minh, an toàn cho các học sinh. Ảnh: Hồng Nhung

Theo Trung úy Lê Xuân Đạt, cán bộ Học viện Cảnh sát nhân dân, chương trình “Học làm chiến sĩ Công an” được tổ chức từ năm 2015 và đã duy trì thường niên với nhiều khóa trong mỗi mùa hè. Mục tiêu của chương trình là giúp học sinh có trải nghiệm thực tế, đồng thời tiếp cận các kiến thức về pháp luật và kỹ năng sống phù hợp lứa tuổi. Bên cạnh việc bảo đảm điều kiện ăn ở, sinh hoạt, nội dung chương trình được xây dựng theo hướng thực hành, bám sát những tình huống thường gặp như an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, phòng chống đuối nước, phòng tránh tai nạn thương tích và kỹ năng ứng phó với rủi ro trên không gian mạng.

Đáng chú ý, học sinh không chỉ nghe hướng dẫn mà còn trực tiếp thực hành sử dụng bình chữa cháy, kỹ năng thoát hiểm trong môi trường có khói hay xử lý tình huống khi gặp nguy hiểm trên đường. Sau mỗi khóa học, nhiều em có sự thay đổi rõ rệt về ý thức tự giác, tính chủ động trong sinh hoạt và khả năng xử lý tình huống. Đây cũng là mục tiêu xuyên suốt mà mô hình trại hè hướng tới: Tạo môi trường để học sinh rèn luyện kỹ năng sống thông qua trải nghiệm thực tế.

Không riêng mô hình "Học làm chiến sĩ Công an", những năm gần đây, nhiều chương trình trại hè trải nghiệm được triển khai với nội dung ngày càng đa dạng. Từ trại hè quân đội, trại hè công an đến các khóa học kỹ năng do trường học, đơn vị đào tạo và tổ chức xã hội thực hiện đều hướng tới mục tiêu giúp học sinh rèn luyện tính tự lập, kỹ năng thích ứng và khả năng tự bảo vệ bản thân.

Trong bối cảnh trẻ em đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ như tai nạn thương tích, đuối nước, bạo lực học đường hay rủi ro trên không gian mạng, việc đưa giáo dục kỹ năng sống vào các hoạt động hè ngày càng trở nên cần thiết. Bên cạnh việc lựa chọn những chương trình được tổ chức bài bản, uy tín, các bậc phụ huynh cũng cần chủ động tìm hiểu thông tin từ những nguồn chính thống để bảo đảm an toàn cho con em. Một mùa hè ý nghĩa không chỉ mang đến những trải nghiệm bổ ích mà còn góp phần giúp học sinh trưởng thành hơn, biết bảo vệ bản thân và sống có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng.

Hồng Nhung