Đưa di sản Công viên địa chất toàn cầu vào trường học

Nằm ở địa đầu Tổ quốc, CVĐC Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng hội tụ những giá trị địa chất độc đáo, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và di sản văn hóa đa dạng của các dân tộc vùng biên giới. Nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo tồn và phát huy các giá trị này, các trường học tích cực đưa nội dung CVĐC vào hoạt động giáo dục nhằm giúp học sinh gần gũi hơn với di sản, hình thành nhận thức và hiểu biết về địa phương ngay từ bậc học phổ thông. Qua đó, làm phong phú thêm phương pháp giáo dục, tạo tiền đề cho học sinh hiểu về giá trị di sản, hướng tới lan tỏa thông điệp bảo tồn và quảng bá hình ảnh CVĐC trong cộng đồng.

Thành viên Câu lạc bộ “Cùng em khám phá công viên địa chất” Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh thực hành thuyết minh về Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.

Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh là một trong những đơn vị đi đầu đưa CVĐC đến gần với học sinh. Từ năm 2020, trường thành lập Câu lạc bộ (CLB) “Cùng em khám phá CVĐC” nhằm tập hợp các học sinh có niềm đam mê tìm hiểu lịch sử, văn hóa của địa phương trong vùng CVĐC cũng như thực hiện các hoạt động tuyên truyền trong nhà trường. Xây dựng “Góc thông tin về CVĐC Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng” trưng bày các hiện vật, thông tin, tranh ảnh, đồ họa liên quan đến CVĐC để học sinh tham quan, tìm hiểu. Đưa kiến thức về CVĐC Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng vào tích hợp giảng dạy bộ môn Lịch sử, Địa lý, Toán, Tiếng Anh và các tiết học ngoại khóa, chào cờ đầu tuần, sinh hoạt lớp với hình thức phong phú, sinh động để thu hút học sinh tham gia.

Cô Lương Thị Thủy Tiên, phụ trách CLB “Cùng em khám phá CVĐC” Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh cho biết: Để đưa CVĐC Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng đến gần hơn với học sinh, chúng tôi triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, giáo dục để các em được tham gia trải nghiệm thực tế tại những điểm di sản, tìm hiểu cảnh quan, địa chất, lịch sử, văn hóa gắn với từng địa phương. Bên cạnh đó, các hoạt động ngoại khóa, trò chơi tương tác, thuyết trình nhóm hoặc các buổi kể chuyện, giới thiệu văn hóa dân tộc được tổ chức thường xuyên, giúp học sinh vừa học, vừa thực hành, vừa khám phá và biết trân trọng giá trị của quê hương.

Em Hoàng Yến Vi, thành viên CLB cho biết: Tham gia CLB em được đi thực tế, quan sát các thác nước, hang động, tìm hiểu về địa chất và văn hóa dân tộc Tày, Nùng. Những trải nghiệm này giúp em hiểu hơn về quê hương, em thấy tự hào khi được giới thiệu về di sản địa phương với bạn bè trong và ngoài tỉnh.

Không riêng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh, hầu hết các trường học trong vùng CVĐC Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng đều chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục cũng như tạo điều kiện cho thầy, cô giáo và học sinh tham gia triển khai thực hiện các dự án khoa học kỹ thuật, hoạt động trải nghiệm tìm hiểu về CVĐC, nhất là tại 44 điểm di sản trong vùng CVĐC. Hiện nay, trong chương trình giáo dục địa phương, 100% trường THPT, THCS trên địa bàn tỉnh xây dựng kế hoạch triển khai lồng ghép các nội dung tuyên truyền, giáo dục về CVĐC Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng theo hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo. Yêu cầu giáo viên đưa nội dung CVĐC Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng vào các tiết giảng dạy để củng cố, nâng cao kiến thức, giúp các em ý thức hơn trong việc giữ gìn, bảo vệ di sản văn hóa, giá trị CVĐC.

Học sinh trên địa bàn tỉnh tham gia các hoạt động bảo tồn di sản thuộc Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.

Năm 2025, các trường học tích cực hưởng ứng Cuộc thi “Bảo tồn tiếng dân tộc Tày, Nùng cho học sinh THCS và THPT trong vùng CVĐC Non nước Cao Bằng”. Qua đó, góp phần tuyên truyền, nâng cao nhận thức của học sinh và cộng đồng về tầm quan trọng của việc gìn giữ và phát huy tiếng nói, bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số.

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Xuân Hiếu cho biết: Thời gian tới, Sở tiếp tục đẩy mạnh, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, giáo dục về CVĐC Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng trong trường học theo kế hoạch hằng năm của UBND tỉnh. Tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn hoạt động của các CLB "Cùng em khám phá CVĐC" trong trường học; tiếp tục chỉ đạo dạy và học hiệu quả các chủ đề có liên quan về CVĐC trong nội dung giáo dục địa phương. Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp với các sở, ban, ngành, đặc biệt là phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong việc tuyên truyền, giáo dục về CVĐC Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng trong trường học.

Việc đưa nội dung CVĐC Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng vào trường học không chỉ là giải pháp giáo dục sinh động mà còn là hướng đi chiến lược trong bảo tồn và phát huy di sản văn hóa thiên nhiên. Qua các hoạt động trải nghiệm, học tập và sáng tạo, học sinh được trực tiếp cảm nhận và trân trọng giá trị của quê hương, hình thành ý thức, trách nhiệm và trở thành những “đại sứ văn hóa” nhỏ, góp phần lan tỏa giá trị di sản tới cộng đồng. Đây chính là minh chứng sống động cho mối liên kết giữa giáo dục, bảo tồn di sản và phát triển bền vững, hướng tới một thế hệ trẻ yêu quý, tự hào và gắn bó với quê hương cội nguồn cách mạng.

Nguyệt Anh