Dư nợ margin lập đỉnh 463.000 tỷ đồng: TCBS và VPBankS bứt phá, VPS rời "câu lạc bộ" doanh thu nghìn tỷ

Theo thống kê mới nhất, tổng dư nợ cho vay của các công ty chứng khoán vào cuối quý 3/2026 đã thiết lập kỷ lục mới với cột mốc 463 nghìn tỷ đồng, tăng 2% so với thời điểm cuối quý 2 liền trước. Phần lớn con số này đến từ dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ (margin).

Việc dư nợ tiếp tục tăng giữa lúc nền lãi suất vẫn duy trì ở mức cao đã giúp các công ty chứng khoán tăng trưởng mạnh nguồn thu từ hoạt động cho vay, đạt 12,9 nghìn tỷ đồng.

Đáng chú ý, dư nợ margin tăng cao giữa bối cảnh thị trường chứng khoán gặp nhiều khó khăn cả về điểm số lẫn thanh khoản. Trong quý 3 vừa qua, giá trị giao dịch trên thị trường niêm yết bao gồm HOSE và HNX chỉ đạt gần 18,1 nghìn tỷ đồng mỗi phiên, giảm mạnh so với quy mô hơn 23,3 nghìn tỷ đồng của quý 2 và gần 33,6 nghìn tỷ đồng của quý 1.

Trong danh sách các công ty chứng khoán cấp vốn vay giao dịch lớn nhất thị trường, TCBS tiếp tục dẫn đầu với quy mô 54,7 nghìn tỷ đồng, tăng 6% so với quý 2. Xếp ngay sau là VPBankS với dư nợ đạt 39,9 nghìn tỷ đồng, tăng 4%.

Việc TCBS và VPBankS tiếp tục tăng trưởng dư nợ để nắm giữ các vị trí đầu ngành cho thấy ưu thế lớn của những công ty chứng khoán có ngân hàng hậu thuẫn nguồn vốn. Các trường hợp tương tự khác có thể kể đến là ACBS với quy mô 22,6 nghìn tỷ đồng, tăng 10% và VCBS với quy mô 14,6 nghìn tỷ đồng, tăng 20%.

Dư nợ và doanh thu cho vay của các công ty chứng khoán đạt cột mốc mới. Nguồn: VietstockFinance

Ở chiều ngược lại, SSI giữ vị trí thứ ba toàn ngành với dư nợ cho vay đạt 38,3 nghìn tỷ đồng, giảm 5% so với quý trước. Tiếp đến là HSC ở mức 29,2 nghìn tỷ đồng, nhích nhẹ chưa đến 1%. Một cái tên đáng chú ý khác là VPS, đơn vị vốn phụ thuộc nhiều vào giao dịch của khách hàng cá nhân, đã ghi nhận dư nợ giảm đến 18% xuống còn 25,6 nghìn tỷ đồng, qua đó xếp vị trí thứ 5 toàn ngành.

Dư nợ tiếp tục đi lên trong lúc nền lãi suất vẫn duy trì ở mức cao đã trực tiếp thúc đẩy nguồn thu từ hoạt động này. Tính chung trong quý 3, tổng doanh thu cho vay toàn ngành đạt 12,9 nghìn tỷ đồng, tăng 6% so với quý 2 và tăng 38% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, TCBS tiếp tục cho thấy sự vượt trội khi mang về doanh thu gần 1,6 nghìn tỷ đồng, tăng 12% so với quý 2 và tăng 54% so với cùng kỳ.

Toàn ngành cũng ghi nhận hai doanh nghiệp khác có doanh thu đạt mức nghìn tỷ là SSI và VPBankS với nguồn thu cùng xoay quanh mốc 1,1 nghìn tỷ đồng. Trong khi đó, VPS gặp khó khăn khi doanh thu cho vay giảm 8% so với quý 2 về còn 950 tỷ đồng, qua đó phải rời khỏi nhóm doanh thu nghìn tỷ.

Dù nguồn thu khởi sắc, bối cảnh lãi suất cao cũng khiến không ít công ty chứng khoán phải đối mặt với thách thức gia tăng chi phí. Cụ thể, VPBankS ghi nhận chi phí lãi vay hơn 864 tỷ đồng trong quý 3, tăng 9% so với quý 2, cao hơn tốc độ tăng dư nợ và doanh thu cho vay. SSI cũng ghi nhận mức tăng 5% chi phí lãi vay, lên gần 850 tỷ đồng.

Một trường hợp đáng chú ý khác là LPS khi phải chịu chi phí lãi vay gần 396 tỷ đồng, tăng 14%, khá sát với mức tăng 16% của doanh thu cho vay, trong khi dư nợ cho vay lại giảm 10% xuống còn 12,4 nghìn tỷ đồng. Chính doanh nghiệp này cũng đã giải trình rõ việc nền lãi suất cao khiến chi phí lãi vay tăng mạnh, qua đó làm ảnh hưởng đến biên lợi nhuận.

Ngược lại, một số công ty vẫn có thể tiết giảm được lãi suất đầu vào, điển hình như TCBS giảm 2% chi phí lãi vay xuống còn gần 876 tỷ đồng, hay VPS giảm chi phí lãi vay 11% xuống còn hơn 215 tỷ đồng trong một quý thu hẹp cả quy mô dư nợ lẫn doanh thu cho vay.

•  Bảo Uyên (T/h)