Dữ liệu số phải trở thành nền tảng cốt lõi của y tế

Chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi, tư vấn sức khỏe

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 (giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030). Trong đó, Bộ Y tế đưa ra yêu cầu về chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi và tư vấn sức khỏe toàn diện, nêu đề xuất 100% trạm y tế triển khai Nền tảng Trạm Y tế xã trước 31/12/2027.

Nền tảng Trạm Y tế xã là hệ thống thông tin thống nhất trên toàn quốc, phục vụ việc tạo lập, cập nhật dữ liệu sức khỏe cá nhân ngay từ tuyến y tế cơ sở. Dữ liệu phải bảo đảm các tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”, đồng thời được liên thông với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu quốc gia và kho dữ liệu y tế của địa phương theo nguyên tắc “thống nhất, dùng chung”. Hệ thống cũng sẽ quản lý Hồ sơ SKĐT, Sổ SKĐT và kết nối với các nền tảng khác để đáp ứng yêu cầu quản lý đặc thù của từng địa phương.

Theo dự kiến, Sổ SKĐT trên ứng dụng VNeID và Hồ sơ SKĐT toàn dân sẽ được triển khai đồng bộ. Khi đi khám, chữa bệnh người dân sẽ sử dụng trực tiếp Sổ SKĐT trên ứng dụng VNeID thay vì phải khai báo lại các thông tin hành chính, tiền sử bệnh, lịch sử dùng thuốc... Hồ sơ SKĐT sẽ được quản lý theo vòng đời của mỗi người dân.

Bên cạnh đó, dự thảo đề xuất mở rộng dịch vụ tư vấn khám, chữa bệnh từ xa. Người dân có thể gửi các yêu cầu hỗ trợ y tế qua nền tảng số để được các y, bác sĩ hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc tại nhà, theo dõi tiến triển của các bệnh mạn tính hoặc nhận tư vấn chuyên môn trước khi quyết định đến bệnh viện. Dự thảo cũng định hướng triển khai mô hình bác sĩ gia đình gắn với Hồ sơ SKĐT và nền tảng tư vấn khám, chữa bệnh từ xa, từng bước hiện thực hóa sáng kiến “mỗi người dân có một bác sĩ” theo Quyết định 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Nền tảng cốt lõi của công cuộc chuyển đổi số

Nhìn vào dự thảo có thể thấy, Bộ Y tế không chỉ đặt ra định hướng chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi và tư vấn sức khỏe toàn diện mà còn xác định dữ liệu số là nền tảng cốt lõi của công cuộc chuyển đổi số ngành Y tế. Để hiện thực hóa mục tiêu này, lần đầu tiên, ngành Y tế triển khai đồng thời hai chiến dịch quy mô quốc gia nhằm chuẩn hóa dữ liệu và xây dựng Hồ sơ SKĐT cho toàn dân.

Vừa qua, Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị triển khai Chiến dịch 90 ngày làm sạch, làm giàu, chuẩn hóa dữ liệu của 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế và Chiến dịch 100 ngày tạo lập, cập nhật Sổ SKĐT trên VNeID. Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết, hai chiến dịch là hai nhiệm vụ lớn của ngành Y tế trong thời gian tới.

Đối với nhiệm vụ làm sạch dữ liệu, Thứ trưởng Bộ Y tế nhận định, hiện nay 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành của Bộ Y tế đã cơ bản hoàn thành việc kết nối về mặt kỹ thuật nhưng chất lượng dữ liệu vẫn chưa đáp ứng yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”. Vì vậy, cần sự tham gia của toàn bộ hệ thống, đặc biệt là Sở Y tế các địa phương, các cơ sở khám, chữa bệnh và chính quyền cấp xã - nơi trực tiếp tạo lập và quản lý dữ liệu ban đầu.

Đối với Chiến dịch 100 ngày tạo lập, cập nhật Sổ SKĐT, lãnh đạo Bộ Y tế cho rằng, mục tiêu hoàn thành trong 100 ngày chỉ có thể đạt được nếu có sự phối hợp quyết liệt giữa ngành Y tế, lực lượng công an và chính quyền địa phương từ cấp tỉnh đến cấp xã. Trước mắt các địa phương cần khẩn trương tạo lập Sổ SKĐT cho người dân. Sau đó, mỗi lần người dân khám sức khỏe định kỳ hoặc khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế, dữ liệu sẽ tự động được liên thông, cập nhật lên Sổ SKĐT thông qua hệ thống kỹ thuật.

Theo kế hoạch, Chiến dịch 100 ngày tạo lập, cập nhật Sổ SKĐT trên VNeID được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ ngày 8/7 đến 15/10/2026. Thông tin từ Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế, tính đến ngày 20/7/2026, cả nước đã có gần 32,8 triệu người dân có Sổ SKĐT được tạo lập. Trong đó, TP HCM dẫn đầu cả nước với hơn 3,3 triệu người dân có Sổ SKĐT, tiếp đó là Hà Nội với khoảng 3 triệu Sổ SKĐT.

Xác định xây dựng dữ liệu sức khỏe cá nhân là một trong những ưu tiên trọng tâm của công cuộc chuyển đổi số y tế, từ ngày 1/7/2026, Hồ sơ SKĐT đã chính thức được triển khai trên nền tảng Công dân số TP HCM. Chia sẻ tại Hội thảo quốc tế “Chuyển đổi số Y tế và xây dựng Bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam, Khu vực miền Nam”, TS.BS Nguyễn Hồng Chương - Phó Giám đốc Sở Y tế TP HCM nhấn mạnh, ưu tiên lớn nhất hiện nay của ngành Y tế TP HCM là tạo lập dữ liệu sức khỏe cho từng người dân. Mỗi người dân phải có một hồ sơ sức khỏe riêng để quản lý sức khỏe trọn vòng đời.

Linh Chi