Du lịch Mường Cốc - Điểm đến cộng đồng, xanh nổi bật của Thủ đô

Độc đáo 18 tuyến trải nghiệm gần gũi thiên nhiên

Cách trung tâm Hà Nội khoảng 60km, Mường Cốc (xã Mỹ Đức) là bản Mường có nhiều lợi thế phát triển du lịch. Đây là vùng đất bán sơn địa được thiên nhiên ưu đãi với cảnh quan đặc trưng gồm hồ Bai Bó, đầm sen, cánh đồng lúa và những dãy núi đá vôi.

Trải nghiệm du lịch Mường Cốc với cảnh sắc hữu tình. Ảnh: Hoàng Quyên

Không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, Mường Cốc còn lưu giữ kho tàng văn hóa phong phú của đồng bào Mường với nhiều giá trị di sản phi vật thể như: Chiêng Mường, dân ca Mường, Mo Mường, nghề thuốc Nam, tri thức dân gian, nghệ thuật ẩm thực truyền thống, nghề thủ công, kỹ thuật may trang phục phụ nữ Mường cùng nhiều tập quán sinh hoạt cộng đồng được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Những giá trị này trở thành nền tảng để xây dựng Mường Cốc thành điểm đến du lịch cộng đồng theo định hướng phát triển bền vững, lấy cộng đồng làm trung tâm và bảo tồn văn hóa làm động lực phát triển.

Văn hóa Mường độc đáo tại Mường Cốc. Ảnh: Hoàng Quyên

Theo Chủ tịch UBND xã Mỹ Đức Nguyễn Quang Đường, với điều kiện tự nhiên và bản sắc văn hóa độc đáo của người Mường, xã xác định phát triển du lịch là một trong những mũi nhọn của kinh tế địa phương. Xã đã thành lập Ban Điều phối du lịch cộng đồng, xây dựng kế hoạch triển khai theo từng giai đoạn, đồng thời tổ chức khoảng 8 lớp tập huấn kỹ năng làm du lịch cho người dân. Cộng đồng địa phương cũng tích cực đóng góp ngày công cải tạo cảnh quan, trồng hoa, bảo vệ môi trường, hoàn thiện hạ tầng và xây dựng các sản phẩm phục vụ du lịch.

Đến nay, du lịch cộng đồng Mường Cốc đã từng bước hình thành hệ sinh thái trải nghiệm tương đối hoàn chỉnh. Khu vực có 6 thôn vùng lõi phát triển du lịch cộng đồng gồm: Đồi Dùng, Rộc Éo, Bơ Môi, Gốc Báng, Đồi Lý và thôn Đình. Trong tổng số 45 hộ dân có tiềm năng tham gia làm du lịch, hiện có 26 hộ trực tiếp cung ứng các dịch vụ phục vụ du khách.

Điểm du lịch cộng đồng Mường Cốc đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái du lịch trải nghiệm với nhiều sản phẩm đặc sắc, đồng thời xây dựng 18 hành trình trải nghiệm phục vụ đa dạng phân khúc du khách.

Một farmstay tại Mường Cốc. Ảnh: Hoàn g Quyên

Hệ thống cơ sở lưu trú cũng từng bước được hình thành với 7 homestay và 4 farmstay nòng cốt. Bên cạnh đó là 8 cung đường đạp xe khám phá bản Mường, 2 cung trekking thiên nhiên và dược liệu cùng 8 chương trình tour trải nghiệm, trong đó có 4 tour liên kết với các điểm đến khác. Gần 60 điểm tài nguyên và trải nghiệm tại Mường Cốc đã được số hóa, giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin và lựa chọn hành trình phù hợp.

Sau gần một năm khảo sát, xây dựng sản phẩm, Mường Cốc chính thức giới thiệu 18 hành trình trải nghiệm dành cho nhiều nhóm khách khác nhau, từ khách nội địa, khách quốc tế, khách học đường, khách MICE đến các đoàn du lịch chuyên đề. Nổi bật là chương trình "Một ngày làm người Mường" với thông điệp "Chạm vào bình yên - Sống như một người Mường thực thụ". Thông qua chương trình, du khách được hòa mình vào đời sống của cộng đồng người Mường bằng những trải nghiệm gần gũi, chân thực.

Khách Thái Lan thích thú đi giữa rừng tràm tại Mường Cốc. Ảnh: H oàng Quyên

Theo Giám đốc Công ty Du lịch Travelogy Vũ Văn Tuyên, đồng thời là chuyên gia du lịch tham gia xây dựng sản phẩm du lịch Mường Cốc, đến với Mường Cốc, du khách sẽ được mặc trang phục truyền thống của người Mường; tham quan, trải nghiệm mô hình VAC tại Gió Núi Farmstay; đạp xe khám phá những cung đường gần gũi thiên nhiên; thưởng thức ẩm thực địa phương; tham gia các trò chơi dân gian, trải nghiệm đêm Mo Mường và ngâm chân bằng lá thuốc.

Một trong những điểm nhấn của Mường Cốc là mô hình Mường Cốc Refill Station - trạm tiếp nước miễn phí đầu tiên hướng tới mục tiêu Net Zero. Cùng với đó, địa phương xây dựng Bộ tiêu chí "5 không" trong phát triển du lịch cộng đồng, gồm: Không thực phẩm bẩn; không hóa chất độc hại; không rác thải nhựa dùng một lần; không làm mai một bản sắc văn hóa Mường; không tạo ra sản phẩm du lịch xa rời đời sống cộng đồng.

Bản Mường bừng sáng trên bản đồ du lịch Thủ đô

Không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên độc đáo, Mường Cốc còn có vị trí thuận lợi để kết nối với các vùng du lịch của Hà Nội và các tỉnh, thành lân cận. Nằm trên hành lang kết nối với nhiều điểm đến nổi tiếng như chùa Hương, làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu, Mai Châu, Pù Luông, Vườn Quốc gia Cúc Phương và các điểm du lịch của tỉnh Ninh Bình, Mường Cốc đang dần trở thành điểm đến có tính liên kết cao, giàu tiềm năng phát triển thành điểm du lịch cộng đồng nổi bật của Thủ đô.

Du khách tìm hiểu sản phẩm OCOP tại Mường Cốc. Ảnh: Hoàng Quyên

Tại hội nghị, các đơn vị lữ hành đều đánh giá cao tiềm năng phát triển của Điểm du lịch cộng đồng Mường Cốc. Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Đặng Lê Trung Hiếu, Mường Cốc có nhiều lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, văn hóa và con người để phát triển du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, để tạo sức hút bền vững, địa phương cần tiếp tục giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa bản địa, đặc biệt là văn hóa Mường.

Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, để du lịch Mường Cốc phát triển bền vững, thực sự trở thành điểm đến hấp dẫn của Thủ đô, địa phương cần tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ, hình thành các cơ sở lưu trú chất lượng, tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với thiên nhiên và gìn giữ bản sắc văn hóa.

Bên cạnh đó, Tổ Điều phối du lịch cộng đồng Mường Cốc cần phát huy tốt vai trò là đầu mối kết nối giữa cộng đồng với cơ quan quản lý, doanh nghiệp du lịch và du khách; chủ động rà soát, chuẩn hóa các chương trình trải nghiệm; xây dựng quy trình đón tiếp, phục vụ khách thống nhất; thường xuyên kiểm tra, giám sát chất lượng dịch vụ, hỗ trợ các hộ dân nâng cao năng lực phục vụ; đồng thời tích cực ứng dụng công nghệ số trong quản lý, quảng bá và điều phối hoạt động du lịch.

Tại hội nghị, Sở Du lịch Hà Nội và UBND xã Mỹ Đức đã chứng kiến lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển sản phẩm du lịch giữa Ban Chỉ đạo du lịch cộng đồng Mường Cốc với các đơn vị, doanh nghiệp lữ hành và đối tác.

Tối 1-7, Sở Du lịch Hà Nội sẽ phối hợp với UBND xã Mỹ Đức tổ chức Lễ công bố sản phẩm du lịch cộng đồng Mường Cốc với chủ đề "Mường Cốc - Chạm vào bình yên". Ngay sau lễ công bố 18 tuyến du lịch mới, các đơn vị lữ hành đã kết nối với đối tác Thái Lan và dự kiến trong thời gian tới sẽ đón những đoàn khách đầu tiên từ Thái Lan đến Mường Cốc trải nghiệm.

Hoàng Quyên - Văn Biên