Đu đỉnh vàng tháng 3, người mua 'vàng mặt' vì lỗ nặng

Cùng với diễn biến giằng co của thị trường thế giới, các chuyên gia cảnh báo rủi ro bủa vây nhà đầu tư cá nhân và kiến nghị sớm tháo gỡ "nút thắt" thể chế để khơi thông nguồn lực.

Sập bẫy FOMO, người mua xót xa khi vàng lao dốc

Dù may mắn không mua vàng đúng đỉnh lịch sử hơn 190 triệu đồng/lượng vào ngày 2/3, nhưng chị Minh Thư (ngụ phường Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh) vẫn đang "vàng mặt" xót xa. Chị kể, khi thấy giá vàng có nhịp điều chỉnh lùi về mốc 184 triệu đồng/lượng vào ngày 4/3, chị đã vội vàng rút tiền tiết kiệm, ra Cửa hàng vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC trên đường Nguyễn Thị Minh Khai xếp hàng mua 2 lượng vàng.

Giá vàng đã đồng loạt điều chỉnh giảm, "bốc hơi" 700.000 đồng/lượng chiều bán, chính thức lùi về dưới mốc 170,5 triệu đồng sau vài tiếng mở cửa giao dịch. Ảnh minh họa

Lúc đó, tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO) lấn át. Đứng trước diễn biến xung đột tại Trung Đông diễn biến phức tạp, khó lường, chị Thư tin chắc rằng giá vàng sẽ còn tiếp tục bật tăng và đinh ninh việc mua vàng bằng tiền nhàn rỗi là kênh trú ẩn an toàn nhất. Thế nhưng, trái với kỳ vọng, giá vàng liên tục lao dốc. Nhìn bảng điện tử sáng 17/4, chị Thư không khỏi xót xa khi thấy tài sản của mình cứ dần bốc hơi.

“Nếu không nôn nóng chạy theo hiệu ứng đám đông, tôi đã không phải gánh thiệt hại lớn. Làm một phép tính đơn giản, với mức giá bán ra của SJC sáng nay lùi về 170.500.000 VNĐ/lượng, nếu tôi mua ở thời điểm hiện tại thay vì đầu tháng 3 đã mua rẻ hơn 13,5 triệu đồng mỗi lượng, tương đương tiết kiệm được 27 triệu đồng cho 2 lượng vàng. Nhưng nếu buộc phải bán ra cắt lỗ lúc này với giá mua vào của tiệm chỉ ở mức 167.000.000 VNĐ/lượng, tôi sẽ phải chịu khoản lỗ lên tới 34 triệu đồng”, chị Thư tính toán.

Câu chuyện của chị Thư cũng là bức tranh chung của thị trường sáng nay. Đầu giờ sáng 17/4, giá vàng miếng vẫn neo ở mức 167.500.000 VNĐ/lượng mua vào và 171.500.000 VNĐ/lượng bán ra. Nhưng chỉ sau vài tiếng đồng hồ giao dịch, bảng giá đã đồng loạt điều chỉnh giảm, "bốc hơi" 700.000 đồng/lượng chiều bán, chính thức lùi về dưới mốc 170,5 triệu đồng.

Cụ thể, các thương hiệu như DOJI, SJC, Phú Quý, Bảo Tín Minh Châu đều hạ giá bán ra quanh mức 167 – 170,5 triệu đồng/lượng mua vào và bán ra. Đáng chú ý, khoảng cách mua bán dao động từ 3,5 triệu đồng/lượng, cao hơn so với thời điểm trước vài trăm ngàn đồng. Riêng cửa hàng Mi Hồng vẫn giữ khoảng cách 2 triệu đồng/lượng, còn thương hiệu PNJ chênh lệch cao nhất với 4 triệu đồng/lượng.

Thực trạng lao dốc của giá vàng đang để lại bài học đắt giá cho những nhà đầu tư cá nhân chạy theo tâm lý đám đông. Để tránh những cú sốc tương tự, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng Đại học Nguyễn Trãi (NTU) cho rằng, khi người dân bị dẫn dắt bởi tâm lý FOMO và phụ thuộc vào vàng như một kênh trú ẩn mặc định, hàng trăm tấn vàng sẽ bị "đóng băng" trong dân.

Bảng giá vàng niêm yết lúc 8 giờ 30 phút sáng 17/4.

Để tháo gỡ, bên cạnh việc điều hành chính sách tiền tệ nhất quán, theo ông Huy, cơ quan quản lý cần thúc đẩy các kênh đầu tư như chứng khoán, trái phiếu, bất động sản trở nên minh bạch và sinh lời. Đồng thời, giáo dục tài chính cá nhân phải được đẩy mạnh để người dân biết cách phân bổ tài sản, tránh "bỏ trứng vào một rổ" đầy rủi ro như hiện tại. Khi các chính sách ưu đãi về vốn, thuế cho khởi nghiệp và kinh doanh được triển khai đồng bộ, người dân nhìn thấy lợi nhuận từ sản xuất thì động lực nắm giữ vàng sẽ tự động suy giảm.

Đứng dưới góc độ thị trường, chuyên gia kinh tế - tài chính Phan Dũng Khánh cho rằng, để khơi thông nguồn vốn, cần triển khai đồng bộ các chính sách như bỏ độc quyền vàng miếng và sớm đưa sàn giao dịch vàng vào hoạt động. Theo ông, việc xóa bỏ độc quyền sẽ cho phép nhiều tổ chức tham gia, giúp tăng nguồn cung và cho người dân thêm sự lựa chọn. Từ đó, khoảng cách chênh lệch với giá thế giới sẽ được kéo giảm, hạn chế tình trạng mua bán trục lợi có nguy cơ vi phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, việc thành lập sàn giao dịch vàng sẽ giúp thị trường vận hành minh bạch, rõ ràng. Khi các giao dịch được thực hiện qua sàn, tình trạng găm giữ vàng vật chất trực tiếp sẽ giảm bớt, giúp người dân tránh được các rủi ro về thất thoát, hao hụt hay mất an toàn.

Chuyên gia Khánh phân tích thêm, khi có sàn giao dịch hoạt động theo quy định của pháp luật, vàng sẽ được gửi vào sàn và việc rút vàng ra sẽ được hạn chế, chỉ thực hiện khi thật sự cần thiết (do khi muốn bán lại phải gửi trở lại sàn). Nhờ cơ chế này, cộng với việc giá tiệm cận thế giới, nhà đầu tư sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn về nhu cầu mua vàng, từ đó tối ưu hóa lượng vàng trong dân, tránh để dòng tiền "nằm chết" và hướng dòng vốn chảy vào nền kinh tế thực.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Anh (Đại học RMIT Việt Nam) lại đưa ra góc nhìn thận trọng. Ông cảnh báo chênh lệch giá hiện tại phản ánh sự đứt gãy mang tính cấu trúc của thị trường nội địa. Nếu vội vã lập sàn giao dịch mà không giải bài toán nguồn cung vật chất, sàn vàng dễ biến tướng thành sân chơi của các giao dịch trên giấy, kích thích đầu cơ bằng đòn bẩy tài chính.

Do đó, "nút thắt" lớn nhất cần tháo gỡ ngay là sửa đổi Nghị định 24, xóa bỏ độc quyền sản xuất vàng miếng và cho phép doanh nghiệp nhập khẩu vàng theo hạn ngạch. Song song đó, việc nghiên cứu phát hành chứng chỉ tiền gửi bằng vàng sẽ giúp người dân an tâm giữ tài sản, vừa đáp ứng nhu cầu tích trữ chính đáng, vừa tạo ra kênh huy động vốn hiệu quả cho nền kinh tế thay vì để vàng nằm bất động trong két sắt nhà dân.

Giá vàng thế giới giằng co, nhà đầu tư dõi theo đàm phán Mỹ - Iran

Cùng với đà đi xuống của giá vàng trong nước, giá vàng quốc tế cũng ghi nhận trạng thái giằng co trong biên độ hẹp, khi giới đầu tư chuyển sự chú ý sang triển vọng đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, cùng các diễn biến liên quan đến lệnh ngừng bắn tại Trung Đông. Trước đó, kim loại quý này vừa chạm mức cao nhất trong vòng một tháng ở phiên liền kề.

Diễn biến giá vàng giao ngay trong phiên giao dịch tối ngày 16/4 (giờ New York). Ảnh chụp màn hình: Kitco

Theo dữ liệu từ trang Kitco.com, vào lúc 21 giờ 6 phút ngày 16/4 (giờ New York), tức 8 giờ 6 phút ngày 17/4 (giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay đạt 4.788 USD/ounce, giảm 1,30 USD, khoảng 0,03% so với phiên trước đó. Trong phiên, giá dao động trong biên độ khá rộng từ 4.773 USD đến 4.839 USD/ounce, phản ánh trạng thái giằng co khi lực mua và bán liên tục thay đổi.

Các chuyên gia cho rằng diễn biến hiện tại chủ yếu đến từ hoạt động chốt lời sau nhịp tăng trước đó, trong bối cảnh nhà đầu tư vẫn giữ tâm lý thận trọng trước những yếu tố vĩ mô chưa rõ ràng. Việc giá không duy trì được trên vùng đỉnh gần đây cho thấy thị trường vẫn thiếu động lực để hình thành xu hướng tăng bền vững.

Ở chiều hỗ trợ, kỳ vọng Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài đang góp phần nâng đỡ tâm lý thị trường. Giới đầu tư cho rằng việc hạ nhiệt xung đột có thể kéo giá năng lượng giảm, từ đó làm dịu áp lực lạm phát và mở ra khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ. Hai bên được cho là sẽ nối lại đàm phán sau khi các cuộc thảo luận cuối tuần trước rơi vào bế tắc.

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội rằng một lệnh ngừng bắn sẽ chính thức có hiệu lực từ 21 giờ GMT. Động thái này nhằm chấm dứt xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban.

Trang sức vàng được bày bán tại tiệm kim hoàn ở tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN

Ông David Meger, Giám đốc giao dịch kim loại tại High Ridge Futures, nhận định nếu căng thẳng Mỹ - Iran hạ nhiệt hoặc chiến sự kết thúc, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ có nhiều dư địa để cắt giảm lãi suất trong thời gian tới. Điều này có thể trở thành lực đỡ quan trọng cho thị trường kim loại quý. Hiện các nhà giao dịch đang định giá khoảng 32% khả năng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) hạ lãi suất trong năm nay.

Trong khi đó, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp mới tại Mỹ đã giảm trong tuần qua, cho thấy thị trường lao động vẫn duy trì sự ổn định nhất định. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn tỏ ra thận trọng trong tuyển dụng, khi những tác động tiêu cực từ căng thẳng địa chính trị tiếp tục phủ bóng lên triển vọng kinh tế.

Ông Kelvin Wong, chuyên gia phân tích cấp cao tại OANDA, cho rằng yếu tố chính hỗ trợ giá vàng hiện nay là kỳ vọng về một lệnh ngừng bắn. Diễn biến này kéo lợi suất trái phiếu dài hạn toàn cầu đi xuống, qua đó làm giảm chi phí cơ hội của việc nắm giữ các tài sản không sinh lãi như vàng.

Theo ông, nếu giá vàng vượt ngưỡng 4.900 USD/ounce, đà tăng có thể mở rộng lên vùng kháng cự tâm lý 5.000 USD/ounce. Tuy nhiên trong ngắn hạn, thị trường nhiều khả năng vẫn dao động trong biên độ hẹp với các nhịp tăng - giảm đan xen, khi nhà đầu tư chờ thêm tín hiệu từ kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ.

Tổng thể, xu hướng rất ngắn hạn của giá vàng đang nghiêng về điều chỉnh sau khi không thể chinh phục vùng kháng cự quan trọng, trong khi thị trường vẫn nhạy cảm với biến động dòng tiền và tâm lý đầu tư.

Hải Yên - Hải Vân/Báo Tin tức và Dân tộc