Dư địa rộng lớn cho trái cây Việt Nam tại thị trường Trung Quốc

Các đại biểu giao lưu, trao đổi ý kiến tại Diễn đàn.

Ngày 24/6, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam-Chi hội Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc tại Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Diễn đàn thương mại Nông sản Việt Nam-Trung Quốc lần thứ nhất.

Một góc quang cảnh Diễn đàn.

Mục tiêu của Diễn đàn là cập nhật thông tin thị trường, chính sách và các quy định mới nhất về hàng nông sản nhập khẩu, các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch, bền vững vào thị trường Trung Quốc. Diễn đàn cũng nhằm góp phần giúp nâng cao chất lượng và sự an toàn của nông sản khi tham gia thị trường; tăng cường kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp hai nước.

Tiềm năng và nhu cầu lớn

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết: Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đây là thời điểm quan trọng để chuyển mình mạnh mẽ: từ xuất khẩu theo số lượng nay chuyển sang chiều sâu chất lượng và an toàn; từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi; từ tiểu ngạch sang chính ngạch, minh bạch và bền vững. Còn với các đối tác Trung Quốc, đây là cơ hội gặp trực tiếp các doanh nghiệp cung ứng, tìm được các đối tác có năng lực và uy tín, hiểu rõ môi trường kinh doanh và cách vận hành của các cơ quan liên quan của Việt Nam.

Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nông nghiệp U&I (Unifarm) Phạm Quốc Liêm phát biểu ý kiến tại Diễn đàn.

Tại diễn đàn, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nông nghiệp U&I (Unifarm) Phạm Quốc Liêm, cho biết: Trung Quốc có hơn 1,4 tỷ người tiêu dùng, nhập khẩu khoảng 1 tỷ USD chuối mỗi năm và là một trong những thị trường chuối lớn nhất thế giới. Trong khi đó, ngành chuối Việt Nam đang hướng tới mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 1 tỷ USD trong những năm tới.

Việt Nam hiện nằm trong nhóm 10 quốc gia xuất khẩu chuối lớn nhất thế giới với kim ngạch khoảng 418,7 triệu USD/năm. Nước ta có khoảng 161.000ha chuối và còn rất nhiều dư địa để phát triển.

Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) Đinh Cao Khuê phát biểu ý kiến tại Diễn đàn.

Theo Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) Đinh Cao Khuê, tiềm năng lớn nhất trong giai đoạn tới không phải là sản phẩm tươi mà nằm ở công nghiệp chế biến sâu. Với dân số khổng lồ, tầng lớp trung lưu ngày càng tăng, xu hướng tiêu dùng thực phẩm tiện lợi, an toàn và các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên đang phát triển rất mạnh tại Trung Quốc.

Điều này mở ra cơ hội rất lớn cho các sản phẩm như nước quả cô đặc, rau-quả đông lạnh, trái cây đóng hộp, nước ép, các sản phẩm chế biến sâu từ trái cây nhiệt đới. Đây được xem là phân khúc có giá trị gia tăng cao, ổn định và ít chịu tác động bởi tính mùa vụ hơn so với xuất khẩu nông sản tươi.

Nâng cao chuỗi giá trị, hoàn thiện chính sách thương mại

Theo ông Phạm Quốc Liêm, để đạt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 1 tỷ USD, ngành chuối Việt Nam không thể chỉ mở rộng diện tích hay gia tăng sản lượng. Điều quan trọng hơn là phải nâng cao giá trị trên mỗi quả chuối, mỗi hecta canh tác và trên toàn bộ chuỗi cung ứng. Nghĩa là, chúng ta phải tổ chức lại chuỗi giá trị của toàn ngành, từ giống cây trồng, vùng nguyên liệu, sản xuất, thu hoạch, bảo quản, chế biến cho đến thị trường tiêu thụ. Trong chuỗi giá trị đó, doanh nghiệp đầu tàu có vai trò đặc biệt quan trọng.

Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Vina T&T Group Nguyễn Đình Tùng phát biểu ý kiến tại Diễn đàn.

Ở góc độ khác, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Vina T&T Group Nguyễn Đình Tùng cho rằng: Tốc độ thẩm định, phê duyệt và cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói nông sản hiện nay vẫn chưa thực sự theo kịp nhu cầu của doanh nghiệp. Sự chậm trễ này không chỉ làm lỡ nhịp giao thương mà còn tăng chi phí cơ hội cho cả người nông dân Việt Nam lẫn các nhà nhập khẩu Trung Quốc.

Do vậy, phía Trung Quốc, đặc biệt là Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) và các cơ quan hữu quan, xem xét và hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ thẩm định và phê duyệt mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, giải quyết nhanh chóng các hồ sơ đang tồn đọng. Thiết lập cơ chế “luồng xanh” về ưu tiên thông quan, giảm tỷ lệ kiểm tra thực tế tại cửa khẩu để bảo đảm độ tươi ngon nhất cho nông sản khi đến tay người tiêu dùng nước bạn.

Ông Lương Đức Vinh, đại diện Tập đoàn Kiểm định và Chứng nhận Trung Quốc (CCIC)-khu vực Tây Nam, cho rằng: Việc hài hòa tiêu chuẩn kiểm nghiệm, tăng cường truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ số sẽ là chìa khóa để nâng cao hiệu quả thương mại nông sản giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Từ thành công tích cực, CCIC sẽ mở rộng ứng dụng mô hình truy xuất nguồn gốc kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đối với sầu riêng Việt Nam xuất khẩu qua Trung Quốc sang các mặt hàng nông sản và thủy sản khác; đồng thời, thúc đẩy việc kết nối dữ liệu truy xuất nguồn gốc với cơ chế một cửa và hệ thống hải quan thông minh của Trung Quốc.

Ông Chương Lâm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam-Chi hội Thành phố Hồ Chí Minh, phát biểu ý kiến tại Diễn đàn.

Ông Chương Lâm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam-Chi hội Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, Hiệp hội cam kết tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ việc kết nối chuỗi giá trị nông nghiệp, chuỗi cung ứng và chuỗi tài chính giữa hai nước.

Nhằm nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại rau quả với thị trường Trung Quốc, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) cho rằng: Các địa phương cần quy hoạch và phát triển vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn xuất khẩu; nâng cao chất lượng sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và phát triển bền vững; tăng cường quản lý chất lượng tại nguồn, tránh tình trạng vi phạm quy định nhập khẩu của nước bạn...

Ông Hà Vĩ, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam, trả lời báo chí tại Diễn đàn.

Ông Hà Vĩ, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam, cho biết: Để nắm bắt những cơ hội thương mại nông sản to lớn trong thời gian tới, Việt Nam và Trung Quốc cần tăng cường ứng dụng công nghệ số, xây dựng vững chắc “hạ tầng mới” của nông nghiệp thông minh. Chúng ta cần tăng cường kiểm soát từ nguồn gốc, hướng dẫn người nông dân canh tác khoa học, quản lý có quy chuẩn.

Hỗ trợ các doanh nghiệp nông nghiệp có tiềm lực, công nghệ và có uy tín của hai nước tăng cường kết nối, làm tốt vai trò cầu nối quan trọng giữa người nông dân và người tiêu dùng. Xây dựng các khu công nghiệp chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng nông sản.

Bên cạnh đó, cần tăng cường hơn nữa việc kết nối chính sách và quy chuẩn, hợp tác sâu trong các lĩnh vực nông nghiệp thông minh, canh tác xanh.

Kết hợp chặt chẽ với các ngành công nghiệp và những tiến bộ về công nghệ, chúng ta sẽ thúc đẩy hợp tác nông nghiệp cấp cao giữa hai nước tiến xa hơn một cách ổn định và bền vững.

HOÀNG LIÊM