Dư âm Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI: Khẳng định uy tín, trách nhiệm và bản lĩnh của Quốc hội khóa XVI

Khẳng định vai trò trung tâm trong hoạch định và quyết định những vấn đề quan trọng của quốc gia

- Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI được nhiều ĐBQH đánh giá là đã thể hiện rõ tinh thần đổi mới, hành động quyết liệt và trách nhiệm cao của Quốc hội trước cử tri và đất nước. Với cá nhân đại biểu, ấn tượng của bà về kỳ họp vừa qua là gì?

- Ấn tượng trước hết của tôi là về công tác chỉ đạo, điều hành tại Kỳ họp này. Quốc hội đã khẳng định vai trò trung tâm trong việc hoạch định và quyết định những vấn đề quan trọng của quốc gia ngay từ đầu nhiệm kỳ. Kỳ họp được tổ chức với tinh thần khẩn trương, khoa học, dân chủ, công khai và minh bạch, bảo đảm vừa đúng tiến độ, vừa nâng cao chất lượng thảo luận và quyết nghị.

ĐBQH Lê Thị Song An (Tây Ninh) phát biểu tại phiên thảo luận tại tổ. Ảnh: Phạm Thắng

Về nội dung, chỉ 12 ngày làm việc chia làm 2 đợt, Quốc hội đã hoàn thành khối lượng công việc lớn với việc thông qua 9 luật và 31 nghị quyết. Đáng chú ý, nhiều nội dung nhận được sự đồng thuận rất cao của các đại biểu, nhiều nội dung đạt tỷ lệ tán thành tuyệt đối. Quốc hội cũng đã cho ý kiến đối với các vấn đề hệ trọng như kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước và định hướng chương trình lập pháp toàn nhiệm kỳ.

Công tác nhân sự được tiến hành chặt chẽ, đúng quy trình, góp phần kiện toàn bộ máy lãnh đạo chủ chốt của Quốc hội và các cơ quan, tạo nền tảng vững chắc cho việc tổ chức và vận hành hiệu quả trong thời gian tới.

Về kết quả, kỳ họp đã thành công tốt đẹp, thể hiện tinh thần đoàn kết, đồng thuận cao và quyết tâm đổi mới, hành động mạnh mẽ của Quốc hội. Những quyết sách được thông qua không chỉ có ý nghĩa trước mắt mà còn mang tính chiến lược lâu dài, góp phần tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước, đồng thời củng cố niềm tin và kỳ vọng của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Từ những kết quả đạt được, có thể khẳng định, thành công của Kỳ họp thứ Nhất là tín hiệu tích cực, tiếp tục khẳng định uy tín, trách nhiệm và bản lĩnh của Quốc hội khóa XVI. Trong thời gian tới, Quốc hội được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, luôn đặt lợi ích tối cao của Tổ quốc và nhân dân làm kim chỉ nam cho mọi quyết sách.

- Tại kỳ họp này, Quốc hội đã thông qua 9 luật và 31 nghị quyết, trong đó, nhiều nội dung có ý nghĩa tạo tiền đề cho việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới. Bà có thể chia sẻ cụ thể hơn về kết quả này?

- Với 9 luật và 31 nghị quyết được thông qua, Quốc hội đã không chỉ hoàn thành nhiệm vụ lập pháp mà còn góp phần đặt nền móng thể chế cho cả nhiệm kỳ, qua đó tạo tiền đề trực tiếp cho việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.

Điều tôi ấn tượng là các nội dung được xem xét, thông qua lần này đều hướng vào những vấn đề đang đặt ra từ thực tiễn. Nhiều quy định đã tập trung tháo gỡ những "điểm nghẽn" về thể chế, nhất là trong việc huy động và sử dụng nguồn lực. Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm rõ ràng hơn sẽ tạo điều kiện để các địa phương chủ động hơn trong tổ chức thực hiện, từ thu hút đầu tư đến triển khai các dự án cụ thể.

Đáng chú ý, các chính sách về tài chính - ngân sách và thuế được điều chỉnh theo hướng linh hoạt, kịp thời. Việc sửa đổi, bổ sung các luật thuế và ban hành các nghị quyết liên quan đã thể hiện rõ vai trò chủ động, linh hoạt của Quốc hội trong phản ứng chính sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh, tạo động lực tăng trưởng ngay từ năm đầu nhiệm kỳ.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm giai đoạn 2026 - 2030; Nghị quyết về kế hoạch tài chính 05 năm quốc gia giai đoạn 2026 - 2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026 - 2030; Nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; Nghị quyết Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Lâm Hiển

Một nội dung rất quan trọng khác là Quốc hội đã xem xét, quyết định hệ thống các kế hoạch phát triển 5 năm giai đoạn 2026 - 2030 bao gồm Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; Kế hoạch tài chính quốc gia, vay và trả nợ công; Kế hoạch đầu tư công trung hạn. Quốc hội đã thảo luận rất kỹ lưỡng, đề ra các giải pháp đồng bộ, khả thi để Chính phủ triển khai các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và tạo động lực tăng trưởng ngay từ những năm đầu nhiệm kỳ. Các kết quả này sẽ là cơ sở quan trọng để tổ chức triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, góp phần tạo động lực cho tăng trưởng trong thời gian tới.

Tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh, bền vững

- Cử tri Tây Ninh dành nhiều sự quan tâm đến nội dung nào trong chương trình nghị sự của Kỳ họp thứ Nhất và bà đánh giá quyết sách của Quốc hội về nội dung đó sẽ có tác động như thế nào trong thực tiễn?

- Cử tri tỉnh Tây Ninh đặc biệt quan tâm đến Nghị quyết về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 - một quyết sách quan trọng vừa được Quốc hội thông qua tại kỳ họp này, có ý nghĩa trực tiếp và sâu rộng đối với định hướng phát triển của địa phương trong những năm tới.

Theo đó, Tây Ninh được phân bổ khoảng 29.894,650 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương, là mức tương đối lớn so với các địa phương trong vùng Đông Nam Bộ. Đáng chú ý, riêng Dự án đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Ninh được bố trí khoảng 29.668 tỷ đồng, cùng với phần tham gia Dự án Vành đai 3 khoảng 42 tỷ đồng. Những con số này thể hiện rõ sự quan tâm của Trung ương đối với phát triển hạ tầng chiến lược của tỉnh.

Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết sẽ tạo động lực phát triển mang tính đột phá và toàn diện cho Tây Ninh. Nghị quyết góp phần hoàn thiện đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược, phù hợp với định hướng phát triển kết cấu hạ tầng hiện đại, làm nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Qua đó, tỉnh có điều kiện chuyển dịch mạnh mẽ, từng bước trở thành điểm kết nối quan trọng trong trục phát triển của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Ảnh: Quang Khánh

Với quy mô nguồn lực đầu tư lớn, vốn đầu tư công sẽ tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt, lan tỏa, thu hút mạnh mẽ các nguồn vốn ngoài nhà nước; mở rộng không gian phát triển công nghiệp, đô thị và dịch vụ, nhất là lĩnh vực logistics và thương mại biên giới, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong trung và dài hạn.

Bên cạnh đó, việc tăng cường kết nối với Thành phố Hồ Chí Minh, các địa phương trong vùng cùng hệ thống cảng và cửa khẩu quốc tế sẽ giúp Tây Ninh phát huy tốt hơn lợi thế của một tỉnh biên giới, từng bước khẳng định vị trí là cửa ngõ giao thương quan trọng với Campuchia và khu vực ASEAN.

Quan trọng hơn, các quyết sách này sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho người dân thông qua việc tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện điều kiện đi lại và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội; góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao đời sống nhân dân. Đồng thời, các công trình hạ tầng chiến lược còn có ý nghĩa quan trọng trong việc gắn kết phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định chính trị - xã hội trên địa bàn.

Nghị quyết về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng vững chắc để Tây Ninh phát triển nhanh, bền vững và từng bước trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đông Nam Bộ trong thời gian tới.

- Tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội đã "chốt" chuyên đề giám sát tối cao trong năm 2027 về “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính”. Chuyên đề giám sát này có ý nghĩa như thế nào và bà kỳ vọng gì từ chuyên đề giám sát tối cao này?

- Đây là một chuyên đề giám sát rất trúng và đúng với yêu cầu thực tiễn hiện nay. Sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy theo định hướng của Đảng, nhiều trụ sở công phát sinh dôi dư, nhưng việc quản lý, sử dụng ở một số nơi chưa hiệu quả, thậm chí còn xảy ra tình trạng bỏ trống hoặc sử dụng sai mục đích.

Do đó, đợt giám sát này có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá toàn diện việc thực hiện Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017; kịp thời phát hiện những bất cập, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, chống lãng phí, tăng cường kỷ luật, kỷ cương. Đây cũng là nguồn lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, nâng cao hiệu lực bộ máy nhà nước.

Tôi kỳ vọng giám sát sẽ không chỉ dừng ở việc chỉ ra tồn tại, mà quan trọng hơn là tạo ra chuyển biến thực chất. Trước hết, cần làm rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương, nhất là đối với các trường hợp để xảy ra lãng phí hoặc sử dụng sai quy định.

Đồng thời, cần đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi để xử lý hiệu quả số trụ sở dôi dư, như điều chuyển cho đơn vị có nhu cầu, tổ chức đấu giá, cho thuê hoặc chuyển đổi công năng phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật liên quan, khắc phục các khoảng trống và chồng chéo, đặc biệt là quy định về xử lý tài sản sau sắp xếp đơn vị hành chính. Một yêu cầu quan trọng khác là tăng cường công khai, minh bạch trong quản lý tài sản công, tạo điều kiện để cử tri và Nhân dân tham gia giám sát.

Cùng với đó, cần thiết lập cơ chế theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát một cách nghiêm túc, có lộ trình và kết quả cụ thể, tránh tình trạng triển khai chậm hoặc không đầy đủ.

- Xin cảm ơn đại biểu!

Thanh Chi thực hiện