Đồng Tháp: Giữ ao nuôi an toàn giữa cao điểm nắng nóng

NGƯỜI DÂN CHỦ ĐỘNG ỨNG PHÓ

Theo dự báo của cơ quan khí tượng, thủy văn, trong năm 2026, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính; từ giữa năm, khả năng chuyển sang trạng thái El Nino và có xu hướng tăng.

Ông Hai Trung kiểm tra kích cỡ tôm và chất lượng nước ao nuôi.

Diễn biến này có thể làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như: Nắng nóng gay gắt, hạn hán, xâm nhập mặn, bão mạnh hoặc mưa lớn cục bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nuôi trồng thủy sản.

Theo ghi nhận, những ngày qua, nắng nóng gay gắt diễn ra trên địa bàn tỉnh. Trước tình hình này, người nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh đang chủ động triển khai các giải pháp ứng phó.

Ghi nhận tại các địa phương phía Đông của tỉnh, thời điểm này, các hộ nuôi thủy sản đang chủ động bảo vệ ao nuôi trước thời tiết nắng nóng gay gắt. Lúc chúng tôi đến là thời điểm ông Hai Trung (xã Tân Hòa, tỉnh Đồng Tháp) đang kiểm tra kích cỡ tôm thẻ chân trắng.

Gia đình ông Trung hiện có 13 ao nuôi tôm thẻ chân trắng. Hiện một số ao đang được thả nuôi từ 20 ngày đến hơn 1 tháng. Ông Trung chia sẻ: “Những ngày qua, thời tiết nắng nóng gay gắt ít nhiều ảnh hưởng đến việc nuôi tôm. Để chủ động bảo vệ tôm, gia đình tôi đã nâng mực nước trong các ao nuôi. Ngoài ra, tôi phải thường xuyên kiểm tra môi trường nước để kịp thời xử lý”.

Còn tại xã Hòa Long, tỉnh Đồng Tháp, gia đình ông Nguyễn Thanh Thắng đang thả nuôi cá rô và cá trê thương phẩm.

Ông Thắng cho biết: “Điều lo lắng nhất của người nuôi cá rô, cá trê là mùa nắng nóng. Mùa này, thủy sản rất chậm lớn, người nuôi mất nhiều thời gian, tốn công chăm sóc hơn thường lệ.

Với người nuôi cá như tôi phải thường xuyên kiểm tra ao nuôi nhằm kịp thời phát hiện những bất thường của vật nuôi để xử lý giảm thiểu thiệt hại. Trong đó, nhiệt độ cao khiến cá giảm tiêu hóa. Nếu tiếp tục cho ăn như bình thường thì sẽ làm dư thừa thức ăn, tăng nhanh quá trình phân hủy và tạo khí độc.

Do đó, người nuôi phải giảm khẩu phần ăn từ 20% - 30% trong những ngày nắng gắt. Đồng thời, chia nhỏ thành nhiều bữa trong ngày và tập trung cho ăn vào sáng sớm hoặc chiều muộn; bổ sung vitamin và khoáng chất vào khẩu phần ăn, giúp tăng sức đề kháng và khả năng chống sốc nhiệt…”.

Ông Nguyễn Văn Chưởng (phường An Bình, tỉnh Đồng Tháp) là một trong những hộ nuôi cá tra phục vụ xuất khẩu chia sẻ: “Khi thời tiết nắng nóng, quá trình trao đổi chất và hô hấp của cá trong nước tăng, sử dụng nhiều oxy hơn.

Khi nước ấm lên, nước chứa ít oxy hòa tan hơn, khiến cá càng thêm stress. Nhiệt độ nước cao trong mùa nắng nóng cũng sẽ dẫn đến vi khuẩn gây bệnh xuất huyết và gây bệnh lồi mắt, trướng bụng tăng cao số lượng trong nước.

Cá bị hao hụt nhiều chủ yếu do 2 bệnh này trong mùa nắng nóng. Do đó, mình phải có những giải pháp thích hợp nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng của nhiệt độ nước trong mùa nắng nóng, đặc biệt đối với các hệ thống nuôi như: Ao, bè ngoài trời…”, ông Chưởng cho biết.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Dịch vụ thủy sản Châu Thành (xã Phú Hựu, tỉnh Đồng Tháp) chia sẻ: “Vào mùa nắng nóng, cá tra cần tăng cường oxy hòa tan trong nước.

Nước có nhiệt độ cao sẽ có nồng độ oxy hòa tan thấp hơn nước có nhiệt độ thấp. Người nuôi cần điều chỉnh giảm lượng thức ăn cho cá. Bên cạnh đó, cần dọn sạch thức ăn dư thừa, xác cá chết, bùn đáy tích tụ ở đáy ao.

Đồng thời, cần kiểm tra chất lượng nước và nâng cao mực nước trong ao; tăng cường dưỡng chất chống chịu stress, bổ sung vào thức ăn kẽm hữu cơ và vitamin còn giúp vết thương trên da cá mau lành, giảm hao hụt sau khi vận chuyển…”.

KHUYẾN CÁO CỦA NGÀNH CHỨC NĂNG

Để chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại, duy trì ổn định sản xuất trong điều kiện thời tiết nắng nóng, mưa bão, áp thấp nhiệt đới và hạn, mặn, Chi cục Thủy sản tỉnh Đồng Tháp đề nghị ngành chuyên môn tại các địa phương khẩn trương xây dựng và triển khai kế hoạch sản xuất, nuôi trồng thủy sản phù hợp tình hình nguồn nước, điều kiện nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn và mưa, bão phù hợp điều kiện thực tế tại địa phương.

Nông dân vùng nuôi cá tra phường An Bình tập trung chăm sóc thủy sản mùa nắng nóng.

Một trong những công việc quan trọng là chủ động theo dõi sát diễn biến thời tiết, nguồn nước, độ mặn; tránh để xảy ra tình huống bất ngờ, gây thiệt hại lớn cho người nuôi.

Đối với các vùng nuôi tôm nước lợ, Chi cục Thủy sản khuyến cáo người nuôi cần có kế hoạch dự trữ nước trong ao chứa, lắng để chủ động cấp nước khi cần thiết.

Nước trong ao chứa lắng cần được xử lý trước khi cấp vào ao nuôi. Người nuôi cần duy trì mực nước trong ao trên 1,5 m để ổn định nhiệt độ nước ao nuôi.

Ngoài ra, người nuôi nên che lưới đen phủ 2/3 diện tích mặt ao và cao hơn mặt nước trên 2 m để hạn chế tác động trực tiếp của ánh nắng đến nước ao nuôi.

Từ đó, giảm sự biến động nhiệt độ và sự phát triển của tảo, hạn chế sự thay đổi các yếu tố môi trường tránh gây sốc cho thủy sản nuôi. Đồng thời, tăng cường quạt nước vào thời điểm từ 10 - 18 giờ để tránh sự phân tầng nhiệt…

Người nuôi cần quản lý chặt chẽ sự phát triển của tảo, nhất là trong thời gian nắng nóng. Đồng thời, đảm bảo mật độ nuôi vừa phải, phù hợp với điều kiện chăm sóc, không quá dày để đảm bảo môi trường nước đủ oxy hòa tan.

Người nuôi cho tôm ăn vào sáng sớm và chiều mát; giảm 30% - 40 % lượng thức ăn cho tôm vào những ngày nắng nóng trên 35ºC; ngừng cho tôm ăn ở những thời điểm môi trường nước trên 39 - 40ºC.

Đối với nuôi nhuyễn thể (nghêu, hàu), người nuôi cần kiểm tra bãi nuôi hàng ngày, khai thông các vùng nước đọng trên mặt bãi, tránh hiện tượng nhiệt độ tăng cao cục bộ làm chết nghêu nuôi. Khi có hiện tượng bất thường, phải báo ngay cho chính quyền địa phương để có biện pháp ứng phó kịp thời.

Định kỳ, người nuôi vệ sinh mặt bãi, vây cọc, tu sửa chân vây lưới, tạo sự thông thoáng cho nước triều lên xuống, làm phong phú nguồn thức ăn cho nghêu…

Đối với nuôi thủy sản trong ao, người nuôi cần có kế hoạch dự trữ nước trong ao chứa, lắng để chủ động cấp nước khi cần thiết. Khi thời tiết nắng nóng cần làm giàn che trên mặt nước hoặc có các khung thả lục bình, bèo khoảng 1/4 -1/3 diện tích ao nuôi làm nơi trú nắng cho cá.

Trong những ngày nắng nóng trên 35ºC, người nuôi cần giảm 50% - 70% lượng thức ăn so với ngày bình thường. Đồng thời, bổ sung lượng Vitamin C, khoáng chất, chế phẩm sinh học vào thức ăn để tăng sức đề kháng cho thủy sản nuôi.

Đối với nuôi thủy sản lồng/bè, người nuôi đảm bảo mật độ nuôi phù hợp; sử dụng lưới lan che bề mặt lồng/bè nuôi để giảm ánh sáng trực tiếp xuống đáy lồng/bè.

Đối với nuôi cá lồng/bè trên sông, trường hợp mực nước không đảm bảo nên di chuyển lồng/bè đến các vị trí có độ sâu mực nước phù hợp; thường xuyên vệ sinh lồng nuôi sạch sẽ và thông thoáng để lưu thông nước trong và ngoài lồng/bè, nhằm hạn chế việc thiếu oxy cục bộ, tăng cường oxy hòa tan trong nước, giảm vật bám, chất bẩn ở trong lồng.

Đồng thời, giảm 50% -70% lượng thức ăn cho ăn hàng ngày hoặc ngưng cho ăn vào những ngày nắng nóng gay gắt; tăng cường sức đề kháng cho cá nuôi bằng cách bổ sung Vitamin C, khoáng chất, men tiêu hóa vào thức ăn cho cá…

Đối với cơ sở sản xuất và ương dưỡng giống thủy sản cần có kế hoạch ương giống từ cá bột, cá hương lên cá giống đảm bảo về chất lượng, kích cỡ và số lượng phục vụ nhu cầu cho người nuôi…

A. THƯ - N. PHONG