Đồng Tháp: Chuyển biến tích cực từ chính sách tái hòa nhập cộng đồng

TỪ TIẾP NHẬN ĐẾN HỖ TRỢ

Theo thống kê, trung bình hằng năm, tỉnh Đồng Tháp tiếp nhận từ 2.000 - 3.000 người chấp hành xong hình phạt tù trở về địa phương. Tính từ ngày 15-6-2020 đến nay, toàn tỉnh đã tiếp nhận 10.056 người có địa chỉ cư trú tại Đồng Tháp và hiện đang quản lý 6.505 trường hợp.

Trao Bằng khen của UBND tỉnh cho các tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu trong triển khai thực hiện Nghị định 49 của Chính phủ và Quyết định 22 của Thủ tướng Chính phủ.

Toàn bộ người chấp hành xong hình phạt tù về địa phương trình báo đều được Công an cấp xã tham mưu UBND cấp xã ra quyết định phân công cán bộ, đoàn thể phối hợp quản lý, giáo dục, giúp đỡ theo đúng quy định.

Song song đó, công tác hỗ trợ pháp lý, đào tạo nghề và giải quyết việc làm cũng được đẩy mạnh. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã tổ chức 17 lớp đào tạo nghề với 443 học viên là người đang chấp hành án; tư vấn chính sách việc làm cho 2.688 người; vận động doanh nghiệp giới thiệu việc làm cho 2.156 người và tiếp nhận 998 người vào làm việc tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Ngoài ra, tỉnh còn cấp đổi căn cước công dân cho 8.170 người, hướng dẫn đăng ký hộ khẩu cho 1.104 người và tư vấn thủ tục xóa án tích cho 1.543 trường hợp.

Đại tá Mai Hữu Đức, Trưởng Phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Công tác tái hòa nhập cộng đồng không đơn thuần là quản lý đối tượng sau khi ra tù, mà là cả một hành trình đồng hành, hỗ trợ họ từ ngày đầu trở về. Từ việc lập hồ sơ, phân công cán bộ giúp đỡ, đến kết nối đào tạo nghề, tư vấn pháp lý và vay vốn tạo việc làm, tất cả đều được thực hiện bài bản, kịp thời. Nhờ đó, tỷ lệ tái phạm được kéo giảm liên tục, năm 2025 chỉ còn 1,5% mức thấp nhất từ trước đến nay”.

NHÂN RỘNG NHỮNG MÔ HÌNH HIỆU QUẢ

Nổi bật trong hệ thống mô hình tái hòa nhập cộng đồng tại tỉnh Đồng Tháp là Quỹ “Phát triển tái hòa nhập cộng đồng” và “Câu lạc bộ Người hoàn lương”, hai mô hình đặc trưng được duy trì, phát huy hiệu quả rõ nét qua nhiều năm.

Xác định xây dựng và nhân rộng mô hình là “xương sống” của công tác tái hòa nhập cộng đồng, UBND tỉnh đã chỉ đạo Công an tỉnh ban hành 2 kế hoạch xây dựng, nhân rộng mô hình; tổ chức 3 lượt sơ kết, tổng kết để đánh giá hiệu quả và kịp thời khắc phục những hạn chế trong quá trình triển khai.

Qua đó, khen thưởng 43 tập thể và 116 cá nhân có thành tích xuất sắc, trong đó có 2 cá nhân chính là người chấp hành xong án phạt tù, nay đã trở thành tấm gương tiêu biểu trong cộng đồng.

"Tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù là nhiệm vụ có ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc, thể hiện tính nhân văn trong chính sách của Đảng và Nhà nước; đồng thời là giải pháp quan trọng nhằm phòng ngừa tội phạm từ sớm, từ xa, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương”.

Thiếu tướng LÂM PHƯỚC NGUYÊN

Trong số các mô hình triển khai, Quỹ “Phát triển tái hòa nhập cộng đồng” được thành lập từ năm 2014, với nguồn vốn ban đầu 15 tỷ đồng từ ngân sách địa phương và hơn 423 triệu đồng từ các doanh nghiệp trên địa bàn đóng góp.

Đến nay, Quỹ đã xét duyệt cho 955 trường hợp vay vốn, tổng số tiền giải ngân hơn 30,8 tỷ đồng; trong đó 610 người đã hoàn trả với số tiền hơn 21,7 tỷ đồng, tỷ lệ thu hồi nợ đến hạn đạt 74,8%.

Hiện còn 345 người đang vay với dư nợ hơn 9 tỷ đồng, số tiền tồn tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh đạt gần 7,8 tỷ đồng, tạo nguồn vốn xoay vòng bền vững cho các trường hợp tiếp theo.

Bên cạnh đó, mô hình “Câu lạc bộ Người hoàn lương” cũng không ngừng lớn mạnh, từ 43 Câu lạc bộ với 506 thành viên ban đầu, đến nay đã phát triển lên 68 Câu lạc bộ với 810 thành viên.

Sau khi sáp nhập tỉnh (năm 2025 và đầu năm 2026), đã thành lập mới thêm 13 Câu lạc bộ với 383 thành viên, trong đó 264 trường hợp được duyệt vay vốn, với tổng số tiền hơn 8,7 tỷ đồng.

Qua các buổi sinh hoạt định kỳ, các thành viên chia sẻ kinh nghiệm chăn nuôi, trồng trọt, mua bán, cùng nhau phát triển kinh tế gia đình.

Đây cũng là kênh thông tin hữu ích giúp lực lượng Công an cơ sở nắm bắt, phòng ngừa và xử lý kịp thời các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở.

Điển hình trong triển khai mô hình “Câu lạc bộ Người hoàn lương”, Công an xã Hòa Long đã được nhận Bằng khen của Bộ Công an.

Ngay sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, đơn vị đã khẩn trương tham mưu, kiện toàn “Câu lạc bộ Người hoàn lương” trên cơ sở hợp nhất 4 mô hình từ thị trấn Lai Vung, các xã Hòa Long, Long Hậu và Long Thắng thuộc huyện Lai Vung (cũ) bảo đảm công tác quản lý tái hòa nhập không bị gián đoạn trong giai đoạn chuyển đổi.

Công an xã đã tham mưu UBND tổ chức rà soát toàn diện người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương, đánh giá tình hình việc làm, ý thức chấp hành pháp luật và nhu cầu hỗ trợ của từng trường hợp.

Qua khảo sát, 45 người được vận động tham gia câu lạc bộ; trong số đó, 12 người được tạo điều kiện vay vốn với tổng số tiền khoảng 420 triệu đồng. Hiện các thành viên đang sinh hoạt với tinh thần phấn khởi, từng bước ổn định cuộc sống và hướng đến tương lai tươi sáng hơn.

Song song đó, công tác truyền thông được triển khai rộng khắp với 57 phim phóng sự về gương điển hình, 46 phóng sự truyền hình, 22 phóng sự phát thanh và hơn 1.764 tin, bài trên các nền tảng mạng xã hội, thu hút gần 80.000 lượt xem.

Chương trình “Hành trình thắp sáng niềm tin” đã tuyên dương 12 gương thanh niên hoàn lương tiêu biểu, lan tỏa tinh thần lạc quan và ý chí vươn lên trong cộng đồng.

Trước kết quả trên, vừa qua, Công an tỉnh Đồng Tháp tổ chức Hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện Nghị định 49 ngày 17-4-2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thi hành án hình sự về tái hòa nhập cộng đồng; đồng thời, sơ kết 2 năm thực hiện Quyết định 22 ngày 17-8-2023 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, Thiếu tướng Lâm Phước Nguyên, Giám đốc Công an tỉnh Đồng Tháp đề nghị các xã, phường tiếp tục tăng cường tuyên truyền, vận động Nhân dân xóa bỏ định kiến, kỳ thị; khuyến khích doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia tạo việc làm, hỗ trợ sinh kế cho người chấp hành xong án phạt tù.

Lực lượng Công an cơ sở phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Chính sách xã hội rà soát, lập danh sách người đủ điều kiện vay vốn; đặc biệt chú trọng quản lý, giáo dục 642 trường hợp thuộc Nhóm C, nhóm có nguy cơ tái phạm cao nhất.

Quỹ “Phát triển tái hòa nhập cộng đồng” sẽ được kiện toàn, vận hành theo nguyên tắc “chặt chẽ hơn - thực chất hơn - hiệu quả hơn” với quy chế ràng buộc rõ trách nhiệm của người vay, cơ quan cấp vốn và đơn vị theo dõi, theo phương châm “Nhu cầu đến đâu cấp vốn đến đấy”.

Đặc biệt, mô hình “Cấp ủy, chính quyền địa phương 2 cấp trực tiếp tham gia bảo đảm an ninh, trật tự” đang được thí điểm tại phường Trung An và xã Mỹ Hiệp huy động lực lượng Cựu Chiến binh, Cựu Công an nhân dân tham gia quản lý đối tượng, dự kiến sẽ được nhân rộng toàn tỉnh sau khi tổng kết.

Từ những kết quả thiết thực đã đạt được, công tác tái hòa nhập cộng đồng tại Đồng Tháp không chỉ góp phần giữ vững an ninh, trật tự, mà còn thể hiện rõ tính nhân văn trong chính sách của Đảng và Nhà nước, nơi mỗi người lầm lỡ đều được trao cơ hội làm lại cuộc đời và đóng góp tích cực cho xã hội.

TUẤN LÂM