Đồng Tháp chủ động ngăn chặn dịch Nipah

Vi-rút Nipah được xác định là tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nhóm A, có khả năng lây từ động vật sang người, chủ yếu qua tiếp xúc với dơi ăn quả, gia súc nhiễm bệnh hoặc thực phẩm bị nhiễm. Bệnh cũng có thể lây từ người sang người thông qua dịch tiết.

Các xã biên giới của tỉnh Đồng Tháp đã chủ động xây dựng phương án phòng, chống dịch Nipah (trong ảnh: Cửa khẩu Quốc tế Dinh Bà, xã Tân Hộ Cơ). Ảnh: DƯƠNG ÚT

Người mắc bệnh thường có biểu hiện ban đầu như: Đau đầu, sốt, đau cơ, sau đó có thể tiến triển nặng với các triệu chứng thần kinh như: Viêm não cấp, rối loạn ý thức.

Đáng chú ý, tỷ lệ tử vong của bệnh có thể lên đến 40% - 75% và hiện chưa có vắc - xin hoặc thuốc điều trị đặc hiệu.

Mặc dù Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh, song nguy cơ xâm nhập vẫn hiện hữu.

Tại Đồng Tháp, với đặc thù là địa phương có đường biên giới giáp Campuchia, cùng hoạt động giao thương, vận chuyển động vật, hàng hóa qua các cửa khẩu như: Thường Phước, Dinh Bà, nguy cơ dịch bệnh xâm nhập càng cần được cảnh giác.

Vấn đề này, bác sĩ chuyên khoa II Phan Thanh Tùng, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Vi-rút Nipah có thể lây từ động vật sang người và cả từ người sang người qua giọt bắn dịch tiết. Đây là bệnh có tỷ lệ tử vong cao, từ 40% - 75% và hiện chưa có vắc-xin cũng như thuốc điều trị đặc hiệu”.

Trước nguy cơ đó, ngành Y tế tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp phòng, chống dịch.

Ngay từ đầu năm 2026, Sở Y tế Đồng Tháp đã ban hành văn bản chỉ đạo các cơ sở y tế tăng cường giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ tại cộng đồng, cơ sở khám chữa bệnh và khu vực cửa khẩu; phối hợp lấy mẫu xét nghiệm khi cần thiết.

Đặc biệt, Kế hoạch số 1466/KH-SYT ngày 2-3-2026 được xây dựng với 3 tình huống dịch bệnh gồm: Chưa ghi nhận ca bệnh; xuất hiện ca bệnh xâm nhập; và dịch lây lan trong cộng đồng.

Với mỗi tình huống, tỉnh đều đề ra các nhóm giải pháp trọng tâm như: Chỉ đạo điều hành, giám sát dự phòng, điều trị, truyền thông và đảm bảo hậu cần.

Lực lượng Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh giữ vai trò nòng cốt khi đã thành lập các đội đáp ứng nhanh, dự trữ trang thiết bị, hóa chất khử khuẩn và tổ chức giám sát chặt chẽ tại cửa khẩu.

Tại đây, hành khách nhập cảnh được theo dõi thân nhiệt, kiểm tra triệu chứng, đồng thời bố trí khu vực cách ly tạm thời để xử lý kịp thời các trường hợp nghi ngờ.

Tại tuyến cơ sở, các xã biên giới cũng chủ động xây dựng phương án phòng, chống dịch.

Đồng chí Hồ Thanh Sang, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Hộ Cơ nhấn mạnh: “Trước nguy cơ dịch bệnh xâm nhập từ khu vực biên giới, địa phương xác định mục tiêu xuyên suốt là ngăn chặn từ sớm, từ xa, không để dịch bệnh xâm nhập vào địa bàn.

Đồng thời, phải phát hiện nhanh các trường hợp nghi ngờ để xử lý kịp thời, không để lây lan trong cộng đồng.

Chúng tôi đã xây dựng đầy đủ các phương án theo từng tình huống, chuẩn bị sẵn khu cách ly, lực lượng, trang thiết bị và đẩy mạnh tuyên truyền để người dân chủ động phòng bệnh, không chủ quan nhưng cũng không hoang mang trước thông tin dịch bệnh”.

Theo đó, xã xây dựng 3 tình huống ứng phó cụ thể. Ở giai đoạn chưa có ca bệnh, địa phương tập trung giám sát chặt chẽ người qua lại khu vực biên giới, chuẩn bị sẵn sàng các phương án truy vết, xét nghiệm.

Trạm y tế bố trí khu cách ly riêng, chuẩn bị đầy đủ giường bệnh, thuốc, trang thiết bị và thành lập đội phản ứng nhanh để xử lý khi có tình huống phát sinh.

Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua hệ thống truyền thanh và tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng, giúp người dân chủ động theo dõi sức khỏe, kịp thời thông báo khi có dấu hiệu nghi ngờ.

Khi xuất hiện ca bệnh xâm nhập, địa phương sẵn sàng triển khai các biện pháp khoanh vùng, truy vết, xử lý triệt để ổ dịch ngay từ đầu. Trường hợp dịch lan rộng sẽ kích hoạt các phương án ứng phó ở mức cao nhất, huy động toàn bộ hệ thống chính trị tham gia.

Công tác phối hợp liên ngành giữa y tế, thú y, biên phòng và hải quan tiếp tục được tăng cường nhằm kiểm soát chặt chẽ nguy cơ dịch bệnh từ bên ngoài. Các địa phương chủ động chuẩn bị cơ sở vật chất, khu cách ly, sẵn sàng ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ”.

Việc triển khai đồng bộ từ tuyến tỉnh đến cơ sở, đặc biệt là các xã biên giới, cho thấy Đồng Tháp đã và đang chủ động kiểm soát nguy cơ dịch bệnh Nipah, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giữ vững an toàn y tế trên địa bàn.

V.THẢO - C.THẮNG