Đồng Nai cảnh báo bẫy thuê đứng tên thành lập 'doanh nghiệp ma'

Hơn 165 “doanh nghiệp ma” xuất bán 54.000 hóa đơn

Ngày 20/8, Công an TP Đồng Nai phát đi cảnh báo về thủ đoạn lợi dụng người khác đứng tên thành lập doanh nghiệp để mua bán trái phép hóa đơn, gian lận thuế và hợp thức hóa những giao dịch không có thật.

Theo cơ quan Công an, việc đăng ký thành lập doanh nghiệp ngày càng thuận lợi đã tạo điều kiện cho người dân phát triển sản xuất, kinh doanh, nhưng cũng bị một số đối tượng lợi dụng để tạo lập pháp nhân phục vụ hoạt động trái pháp luật. Những doanh nghiệp không có hoạt động sản xuất, kinh doanh thực chất hoặc hoạt động không đúng nội dung đăng ký, được sử dụng làm công cụ cho các giao dịch bất hợp pháp, thường được gọi là “doanh nghiệp ma”.

Một trong những thủ đoạn phổ biến của nhóm tội phạm là thuê hoặc nhờ người khác đứng tên người đại diện theo pháp luật, thành viên góp vốn hay chủ doanh nghiệp. Các đối tượng thường đưa ra lời mời như “chỉ cần đứng tên thành lập công ty, không phải kinh doanh, vẫn được trả tiền” để lôi kéo người đang cần việc làm hoặc cần tiền.

Sau khi có pháp nhân, nhóm điều hành thực tế tiếp tục nắm giữ căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, con dấu, chữ ký số, tài khoản thuế điện tử và các giấy tờ liên quan để thực hiện giao dịch. Người đứng tên có thể không trực tiếp điều hành, nhưng thông tin cá nhân và danh nghĩa pháp lý của họ được sử dụng để che giấu người tổ chức hoạt động vi phạm.

Thời gian qua, Công an TP Đồng Nai đã phát hiện, đấu tranh và xử lý nhiều đường dây mua bán trái phép hóa đơn xảy ra trên địa bàn, đồng thời mở rộng điều tra đến nhiều tỉnh, thành phố. Nổi bật, lực lượng Công an đấu tranh thành công 3 chuyên án lớn, xác định các đối tượng đã thành lập hơn 165 “doanh nghiệp ma” để xuất bán trái phép trên 54.000 hóa đơn, với tổng số tiền lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng.

Cơ quan điều tra còn xác định hơn 7.000 công ty, doanh nghiệp trên cả nước có liên quan đến hoạt động mua bán, sử dụng hóa đơn trái phép.

Cơ quan công an làm việc với một bị can trong vụ án mua bán trái phép hóa đơn. Ảnh: CAĐN

Từ kết quả điều tra các chuyên án, cơ quan Công an đã khởi tố 4 vụ án, khởi tố 84 bị can về tội “Mua bán trái phép hóa đơn” theo Điều 203 Bộ luật Hình sự. Việc 3 chuyên án dẫn đến 4 vụ án cho thấy quá trình điều tra có thể phát hiện nhiều nhóm hành vi, đường dây hoặc nhánh vụ án khác nhau. Số tiền hàng chục nghìn tỷ đồng được cơ quan Công an nêu là tổng số tiền gắn với lượng hóa đơn xuất bán trái phép, không nên mặc nhiên hiểu là số tiền bị chiếm đoạt hoặc toàn bộ thiệt hại về thuế. Quy mô trên cho thấy hoạt động lợi dụng pháp nhân doanh nghiệp để mua bán hóa đơn không còn diễn ra riêng lẻ mà đã hình thành những đường dây có phạm vi rộng, liên quan nhiều tổ chức và cá nhân.

Đừng đổi thông tin cá nhân lấy lợi ích trước mắt

Theo Công an TP Đồng Nai, người dân cần đặc biệt cảnh giác với đề nghị cho thuê, cho mượn căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, chữ ký, con dấu, chữ ký số hoặc tài khoản thuế điện tử. Đây đều là những thông tin, công cụ quan trọng để đăng ký, quản lý và thực hiện giao dịch dưới danh nghĩa doanh nghiệp. Khi giao cho người khác sử dụng, người đứng tên có nguy cơ bị lợi dụng để mở tài khoản, ký hồ sơ, kê khai thuế, phát hành hóa đơn hoặc hợp thức hóa giao dịch không có thật.

Việc đứng tên doanh nghiệp cho người khác không đồng nghĩa trong mọi trường hợp người đứng tên đương nhiên bị xử lý hình sự. Trách nhiệm pháp lý phải được xem xét trên cơ sở nhận thức, mục đích, mức độ tham gia, khoản lợi đã nhận và chứng cứ thể hiện người đó có biết hoặc giúp sức cho hành vi vi phạm hay không.

Tuy nhiên, ngay cả khi cho rằng mình không biết hoạt động bên trong doanh nghiệp, người đứng tên vẫn có thể phải làm việc với cơ quan chức năng để giải trình về hồ sơ đăng ký, tài khoản ngân hàng, chữ ký và các giao dịch phát sinh. Họ cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế, lịch sử tín dụng, hoạt động kinh doanh sau này và phải mất nhiều thời gian chứng minh vai trò thực tế của mình.

Cơ quan Công an khuyến cáo người dân không ký hợp đồng, chứng từ, hóa đơn hoặc hồ sơ khi chưa biết rõ nội dung, nguồn gốc và mục đích sử dụng. Người thành lập doanh nghiệp phải trực tiếp quản lý, kiểm soát con dấu, chữ ký số, tài khoản ngân hàng, tài khoản thuế và bảo đảm doanh nghiệp hoạt động đúng ngành nghề đăng ký. Khi không còn nhu cầu kinh doanh, chủ doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ thủ tục tạm ngừng hoặc chấm dứt hoạt động, không giao toàn bộ pháp nhân cho người khác tiếp tục sử dụng.

Khi nhận được lời mời đứng tên doanh nghiệp để hưởng tiền, người dân cần chủ động từ chối và không cung cấp hình ảnh căn cước, dữ liệu sinh trắc học, số điện thoại đăng ký ngân hàng hoặc mã xác thực. Nếu đã cung cấp giấy tờ hoặc nghi ngờ danh tính của mình bị sử dụng để thành lập doanh nghiệp, cần nhanh chóng kiểm tra thông tin đăng ký, tài khoản liên quan và trình báo cơ quan Công an hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Các tài liệu như tin nhắn mời chào, thỏa thuận trả tiền, chứng từ giao nhận giấy tờ và thông tin về người thuê đứng tên cần được lưu giữ để phục vụ xác minh. Công an TP Đồng Nai nhấn mạnh người dân không nên vì lợi ích trước mắt mà vô tình trở thành mắt xích tiếp tay cho hành vi gian lận, trốn thuế và mua bán trái phép hóa đơn.

Tiến Dũng - Quốc Toàn