Đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung quán triệt tại hội nghị (Ảnh: Quang Vinh)

Hơn 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài là nguồn lực lớn về tri thức, khoa học công nghệ

Ngày 3/9, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đã quán triệt chuyên đề: Những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 02/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới, với những yêu cầu phát triển ngày càng cao, công tác người Việt Nam ở nước ngoài đứng trước những yêu cầu và nhiệm vụ mới. Kế thừa những kết quả quan trọng của Nghị quyết số 36 ngày 26/3/2004 của Bộ Chính trị, đồng thời cụ thể hóa yêu cầu của Đại hội Đảng lần thứ XIV về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, huy động mọi nguồn lực cho phát triển đất nước, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 23 ngày 2/8/2026 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Theo ông Lê Hoài Trung, Nghị quyết 23 được ban hành trong bối cảnh cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, tình hình thế giới, đất nước đều có những chuyển biến sâu sắc. Trước hết, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài lớn mạnh cả về số lượng, chất lượng, vị thế và khả năng đóng góp. Hiện nay có hơn 6,5 triệu người Việt Nam đang sinh sống, làm việc và học tập tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một nguồn lực lớn về tri thức, khoa học công nghệ, vốn, kinh nghiệm quản trị, thị trường và về mặt đối ngoại quốc tế, thể hiện sức mạnh mềm của Việt Nam. Tỷ lệ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân và lao động kỹ thuật cao ngày càng tăng. Nhiều người ngày càng hội nhập sâu rộng, có vị thế và uy tín tại nước sở tại. Đông đảo người Việt Nam ở nước ngoài giữ tình cảm gắn bó và mong muốn đóng góp thiết thực cho quê hương, đất nước.

Tuy nhiên, sự phát triển trong cộng đồng chưa đồng đều. Ở một số địa bàn, đời sống bà con còn khó khăn, địa vị pháp lý và khả năng hội nhập còn hạn chế. Một bộ phận vẫn cần sự hỗ trợ nhiều về pháp lý, về thông tin để tiếng Việt và việc gìn giữ bản sắc văn hóa, yêu cầu về bảo hộ công dân, nhất là trong tình huống khẩn cấp ngày càng cao.

Trong khi đó, cạnh tranh quốc tế về khoa học công nghệ, nhân tài, vốn, thị trường và sức mạnh mềm ngày càng gay gắt. Nhiều quốc gia đang có chính sách mạnh mẽ để thu hút, kết nối và phát huy cộng đồng kiều dân ở nước ngoài. Đối với nước ta, mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, đòi hỏi phát huy hiệu quả mọi nguồn lực, trong đó có nguồn lực rất lớn về trí tuệ, tài chính, công nghệ, mạng lưới quốc tế và kinh nghiệm quản trị của người Việt Nam ở nước ngoài.

Nâng tầm nhận thức về vị trí, vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Ông Lê Hoài Trung thông tin, Nghị quyết 23 xác định 4 quan điểm chỉ đạo và 3 mục tiêu lớn, thể hiện bước phát triển rõ nét về nhận thức và tư duy của Đảng đối với công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Đề cập đến 4 quan điểm chỉ đạo, ông Lê Hoài Trung cho biết, thứ nhất là nâng tầm nhận thức về vị trí, vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Nghị quyết tiếp tục khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, đồng thời xác định đây là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Đây là bước phát triển quan trọng, đòi hỏi sự chuyển mạnh về cách tiếp cận cộng đồng, chủ yếu từ góc độ đối tượng của chính sách sang coi người Việt Nam ở nước ngoài là chủ thể tham gia, là đối tác đồng hành và là nguồn lực của quá trình phát triển đất nước.

Thứ hai, đổi mới về nội hàm và phương thức công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Nghị quyết nêu yêu cầu là nâng tầm tư duy, từ “vận động, tập hợp, chăm lo”, lên “đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài”. Đồng hành có nghĩa là tiếp tục công tác vận động, tập hợp, chăm lo và phát triển công tác đó thực chất hơn. Nhà nước chuyển mạnh sang vai trò kiến tạo, tạo môi trường, cơ chế, chính sách để đồng bào có thể lựa chọn cách đóng góp phù hợp nhất với năng lực, điều kiện và nguyện vọng của mình.

Thứ ba, đặt công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tổng thể khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nghị quyết đề cao tinh thần hòa hợp dân tộc, lấy tương đồng để tăng cường đoàn kết, trân trọng, lắng nghe mọi ý kiến đóng góp xây dựng, kể cả những quan điểm khác biệt nhưng không phương hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc; xóa bỏ định kiến, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai.

Thứ tư, xác định công tác người Việt Nam ở nước ngoài là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, được tiến hành thường xuyên, liên tục, toàn diện, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện của từng địa bàn.

Khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước, khát vọng cống hiến và phát huy nguồn lực của kiều bào

Đề cập đến 3 mục tiêu lớn, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho hay, xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài vững mạnh, hội nhập tốt và giữ gìn bản sắc dân tộc. Trong đó trọng tâm là nâng cao địa vị pháp lý, hỗ trợ hội nhập, ổn định đời sống, giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa và phát huy vai trò của cộng đồng như những đại sứ văn hóa của đất nước và con người Việt Nam.

Bên cạnh đó, khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước, khát vọng cống hiến và phát huy nguồn lực của kiều bào. Nghị quyết không chỉ coi trọng nguồn lực kinh tế mà còn nhấn mạnh nguồn lực về tri thức, khoa học công nghệ, văn hóa, giáo dục, y tế, kinh nghiệm quản trị, mạng lưới quốc tế và uy tín của cộng đồng.

Đồng thời, hoàn thiện thể chế và hình thành mạng lưới hệ sinh thái kết nối người Việt Nam toàn cầu. Điểm mới ở đây không chỉ là xây dựng mạng lưới để có kết nối, mà hướng tới một hệ sinh thái có khả năng liên kết nguồn lực, vận hành bền vững và tạo ra kết quả cụ thể.

Việt Thắng - Quang Vinh