Đồng Euro vẫn chưa 'cải thiện' được vị thế toàn cầu

Theo một báo cáo của NHTW châu Âu (ECB), vai trò quốc tế của đồng euro chỉ tăng trưởng vừa phải trong năm 2025, với tỷ trọng của nó trong nhiều chỉ số sử dụng tiền tệ toàn cầu đạt khoảng 20%.

Cụ thể, chỉ số tổng hợp về vai trò quốc tế của đồng euro, được tính toán bằng trung bình cộng đơn giản của tỷ trọng đồng euro trên nhiều chỉ số khác nhau, đã tăng 0,2 điểm phần trăm theo tỷ giá hối đoái cố định và 0,9 điểm phần trăm theo tỷ giá hối đoái hiện hành trong năm 2025.

Phân tích chi tiết có thể thấy một số chỉ báo cho thấy sự gia tăng sức hấp dẫn quốc tế của đồng euro trong năm 2025. Một trong những chỉ báo đó là việc phát hành nợ quốc tế bằng đồng euro, đạt mức cao kỷ lục, quá 1,1 nghìn tỷ đô la vào năm 2025, mức cao nhất kể từ khi đồng tiền này được tạo ra, nhờ chi phí tương đối thấp và biên lợi nhuận thấp. Trong đó việc phát hành cái gọi là trái phiếu Reverse Yankee, hay nợ do các công ty Mỹ phát hành bằng đồng euro, sau đó được hoán đổi trở lại thành đô la, đã tăng gần 50%.

Bên cạnh đó, dòng vốn đầu tư nước ngoài vào khu vực đồng euro đã đạt mức cao kỷ lục vào năm 2025. Lượng mua ròng vượt quá 850 tỷ euro trong năm 2025 – gần mức cao nhất kể từ khi đồng euro được tạo ra.

Chỉ số tổng hợp vai trò quốc tế của đồng euro (Nguồn: ECB)

Tuy nhiên, vai trò của đồng euro trong dự trữ ngoại hối đã giảm 0,5 điểm phần trăm xuống còn 20,2%, thấp hơn nhiều so với tỷ trọng 57% của đồng USD, cho thấy các nhà quản lý dự trữ đang tránh những thay đổi đột ngột đối với các chuẩn mực đầu tư chiến lược, ngay cả trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng.

Đáng chú ý, với việc vàng cũng được đưa vào dự trữ chính thức, tỷ trọng của nó đã vượt qua đồng euro và trái phiếu kho bạc Mỹ, mặc dù phần lớn sự gia tăng này là do giá vàng tăng cao chứ không chỉ do các giao dịch mua mới.

“Không có chỗ cho sự tự mãn, vì căng thẳng địa chính trị dai dẳng tiếp tục thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ của các NHTW đối với vàng trong năm 2025. Mặc dù lượng vàng mua vào của các ngân hàng trung ương giảm xuống còn khoảng 850 tấn trong năm 2025, giảm so với hơn 1.000 tấn mỗi năm trong giai đoạn 2022-2024, nhưng vẫn cao hơn mức trung bình lịch sử, bất chấp giá vàng ở mức cao kỷ lục”, Báo cáo cho biết.

Mặc dù vậy theo báo cáo, đồng euro vẫn là đồng tiền quan trọng thứ hai trong hệ thống tiền tệ quốc tế. “Với tỷ trọng khoảng 20%, thị phần của đồng euro cao hơn khoảng 5 điểm phần trăm so với thị phần của khu vực đồng euro trong tổng sản lượng toàn cầu. Điều này cho thấy sức hấp dẫn quốc tế của đồng euro vượt xa tầm quan trọng kinh tế của khu vực đồng euro”, báo cáo nêu rõ.

Tổng quan về hệ thống tiền tệ quốc tế và tỷ trọng GDP toàn cầu của các quốc gia (Nguồn: ECB)

Chủ tịch ECB Christine Lagarde từ lâu đã lập luận rằng, đồng euro có thể trở thành một lựa chọn thay thế khả thi cho đồng USD và chính sách khó đoán của Mỹ đã tạo ra một “thời điểm euro toàn cầu”, nếu các nhà hoạch định chính sách chỉ cần thực hiện các cải cách tài chính đã bị trì hoãn từ lâu.

Tuy nhiên đến nay đồng euro mới chiếm khoảng 20% thị phần trên nhiều chỉ số, cao hơn một chút so với năm ngoái, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức của hai thập kỷ trước, khi vàng và các loại tiền tệ dự trữ phi truyền thống nhỏ hơn đã đạt được những bước tiến lớn so với đồng đô la và đồng euro.

“Có cơ hội để đồng euro tăng cường sức hấp dẫn toàn cầu – với điều kiện các nhà hoạch định chính sách châu Âu tạo ra những điều kiện cần thiết và biến lời nói thành hành động”, bà Lagarde nói trong báo cáo của ECB hôm thứ Ba. Để điều này xảy ra, bà cho biết, khối cần tăng cường khả năng phục hồi kinh tế, tính toàn vẹn về pháp lý và thể chế cũng như uy tín địa chính trị.

Chú tịch ECB cũng khẳng định, cơ quan này đóng vai trò củng cố sức hấp dẫn toàn cầu của đồng euro theo ba cách.

Thứ nhất, là trụ cột của sức mạnh thể chế châu Âu, tính độc lập và nhiệm vụ ổn định giá cả của ECB củng cố niềm tin toàn cầu vào đồng euro.

Thứ hai, là đơn vị phát hành tiền tệ được thiết kế cho kỷ nguyên thanh toán kỹ thuật số, Hệ thống Euro đảm bảo tiền của ngân hàng trung ương vẫn là một điểm tựa ổn định đáng tin cậy trong bối cảnh thay đổi công nghệ nhanh chóng.

Thứ ba là với tư cách là nhà cung cấp thanh khoản dự phòng cho các NHTW trên toàn thế giới, cơ chế repo tăng cường của Hệ thống Euro (EUREP) thúc đẩy niềm tin của những người tham gia thị trường vào việc đầu tư, vay mượn và giao dịch bằng đồng euro trên toàn cầu.

Hà Vy